Ortaöğretim öğrencilerinin matematik dersinde algılanan öğretmen yakınlık davranışları, öz yeterlik inançları ve motivasyonlarının derse katılım düzeylerine etkisi

Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim öğrencilerinin matematik dersinde algılanan öğretmen yakınlık davranışları, öz yeterlik inançları ve motivasyonlarının derse katılım düzeylerine etkisini ortaya koymaktır. Bu çalışma betimsel bir çalışma olup, 2017-2018 öğretim yılı bahar döneminde Zonguldak Merkez ilçesinde bulunan 1 Fen Lisesi, 3 Anadolu Lisesi, 2 İmam Hatip Lisesi ve 1 Meslek Lisesi olmak üzere 7 farklı lisenin 9. 10. ve 11. sınıfında okuyan 1201 öğrencisi üzerinde yürütülmüştür. Çalışmanın verileri "Öğretmen Öğrenci Yakınlığı Ölçeği", "Öğrenmeye (Matematik Dersine) İlişkin Öz Yeterlik Ölçeği", "Akademik Motivasyon Ölçeği" ve "Derse Katılım Envanteri" ile toplanmıştır. Verilerin analizinde standart sapma ve aritmetik ortalamaya bakılmış olup ayrıca çoklu varyans analizi (MANOVA), Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı ve Regresyon analizine başvurulmuştur. Araştırmanın sonucunda öğrencilerin Matematik dersinde algılanan öğretmen yakınlık davranışlarının, öz yeterlik inancının, motivasyonun ve derse katılım düzeyinin cinsiyet, sınıf düzeyi, okul türü, annenin ve babanın eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğrencilerin Matematik dersine katılım düzeyleri ile en güçlü korelasyonu gösteren öz yeterlik inancı olmuştur. Regresyon analizi sonuçlarına göre ise öğrencilerin derse katılım düzeyini en çok Matematik dersine yönelik öz yeterlik inancının etkilediği söylenebilir. Matematik dersine yönelik öz yeterlik inancı, öğrencilerin derse katılım düzeyindeki değişimin %47'sini yordamaktadır. Öz yeterlik inancına ek olarak Matematik dersinde algılanan öğretmen yakınlık davranışları ve motivasyon düzeylerinin de öğrencilerin Matematik dersine katılım düzeyi üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu üç değişken öğrencilerin Matematik dersine katılımlarının % 52'sini yordamıştır. Anahtar Kelimeler: Ortaöğretim, Öğretmen Öğrenci Yakınlığı, Motivasyon, Öz Yeterlik, Derse Katılım