Ortaöğretime devam eden öğrencilerin beden kitle indeksleri ve beslenme alışkanlıkları ile ilgili görüşlerinin belirlenmesi

Bu araştırmada, insan sağlığı açısından birincil derece de bir risk faktörü olan şişmanlık hakkında ortaöğrenimine devam eden 15-19 yaş arası kız öğrencilerin bilgi düzeylerini ve şişmanlık durumlarını tespit etmek amaçlanmıştır. Bu temel amacın yanında aşağıda belirtilen konularda da gelecek araştırma ve araştırmacılara kaynak teşkil edebilecek çeşitli konular hakkında da veri toplanması amaçlanmıştır.Katılımcıların demografik özellikleri ile ilgili veriler incelendiğinde; katılımcıların % 38.8' inin (n=155) 15 yaşında bireylerden oluştuğu görülmektedir. Daha sonra sırasıyla 16 yaş (%28,0), 14 yaş (%14,8), 17 yaş (%13,3) ve 18 yaş (%5,3) bireyler araştırmamıza katılmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin boy dağılımları incelendiğinde katılımcıların büyük bir çoğunluğunun (%51,8- n= 207) 158-167 cm boy aralığında olduğu görülmektedir.Katılımcıların BKİ dağılımları incelendiğinde ?Normal Kilolu? bireylerin %57,8 (n= 231), ?Zayıf? bireylerin %36,3 (n=145) ve ?Hafif Şişman? bireylerin %6,0 (n=24) oranında olduğu görülmüştür.Katılımcıların öğün tüketme sayıları genel olarak değerlendirildiğinde 3 öğün tüketenler %47,8 (n=191) ve 2 öğün tüketenler %42,5 (n=170) olarak bulunmuştur.Katılımcıların öğün atlama durumları incelendiğinde; zayıf bireylerin sabah ve öğle yemeklerini bazen atladıkları sırasıyla %24,1 ve %24,1 olarak tespit edilmiştir. Normal kilolu bireylerde sabah ve öğle yemeklerini sırasıyla %25,1 ve %21,6 oranında bazen atladıklarını beyan etmişlerdir (p< .05). Hafif şişman bireyler; sabah kahvaltısını %33,3 ve öğle yemeğini % 20,8 oranında atladıklarını belirtmişlerdir.Araştırmamızda öğün atlama durumuna evet cevabı veren bireylerin % 28,3'ü ?vaktim yok? ve ?hazırlamak zor geliyor? seçeneklerini belirtmiştir. %17,3 oranında ?canım istemez? ve ?zayıflamak istiyorum? seçenekleri en çok tekrarlanan cevap olarak karşımıza çıkmaktadır. Öğün atlama durumuna ?Bazen? cevabını veren bireylerin %34,6' sı ?canım istemez? ve ?zayıflamak istiyorum? seçeneklerini işaretlemişlerdir. Yapılan istatistik değerlendirmelerde ?gereksiz görüyorum? ve ? ekonomik nedenlerle? seçenekleri istatistiksel açıdan önemli olarak bulunmuştur (p< .05).Ortaöğretime devam eden bireylerde yemek seçme durumunu tek başına değerlendirdiğimizde hafif şişman bireylerin % 62,5'i (n=15), zayıf bireylerin %62,1'i (n=90) ve normal kilolu bireylerin %56,3'ü (n=130) çeşitli nedenlerle yemek seçtiğini belirtmiştir. İstatistiksel açıdan bakıldığında normal kilolu bireylerin yemek seçme nedenleri anlamlı olarak karşımıza çıkmaktadır (p< .05).Katılımcıların BKİ'leri göz önünde bulundurulmadan yapılan değerlendirmede ortaöğretime devam eden bireyler de en az tercih edilen besinlerin sırasıyla bakla %51,8 (n=208), kabak %51,3 (n=205) ve ıspanak % 34,8 (n=139) olarak belirlenmiştir.Araştırmamıza göre diyet yaptığını belirten zayıf bireylerin %24,1'i, normal kilolu bireylerin %29,4'ü ve hafif şişman bireylerin %33,3'ü diyet programlarını kendi hazırladıklarını beyan etmişlerdir.BKİ durumuna göre bakıldığında, zayıf bireylerin % 79,3'ü (n=115), normal kilolu bireylerin % 77;5' i (n=179) ve hafif şişman bireylerin % 70,8'i şişmanlığı bir sağlık sorunu olarak tanımlamıştır.Bireylerin BKİ'leri ile şişmanlıkla ilgili gördükleri sağlık problemlerini karşılaştırdığımızda zayıf bireylerin en yüksek oranda sırasıyla; şeker hastalığı %68,3 (n=99), kolesterol %62,1 (n=90) ve sindirim sistemi hastalıkları % 50,3 (n=73) olarak görülmektedir. Normal kilolu bireylerde en çok tekrarlanan cevaplar sırasıyla; kolesterol % 69,7 (n=161), şeker hastalığı %68,8 (n=159), kalp hastalıkları ve sindirim sistemi hastalıkları % 47,2 (n=109) olarak belirlenmiştir. Hafif şişman bireylerin beslenme ile ilişkili gördükleri hastalıklar; kolesterol %66,7 (n=16), şeker hastalığı % 62,5 (n=15), damar tıkanıklığı vb. hastalıklar ve sindirim sistemi hastalıkları % 41,7 (n=10) olarak tespit edilmiştir.Yapılan bu araştırmada; ortaöğretime devam eden bireylere şişmanlık durumları ve şişmanlık ile ilgili bilgi açısından öneriler sunmaktadır.