Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelikfarkındalıklarının belirlenmesi

Özellikle son yıllarda hızla artan nüfus, kentleşme ve teknolojik gelişmeler çevre sorunlarını da beraberinde getirmiştir. Bu durum da çevre ile ilgili yapılan araştırmaların artışına zemin hazırlamıştır. Çevre sorunlarının farkındalığı ve azaltılması için hiç şüphesiz izlenecek yolun çevre bilinci kazandırılmasından geçtiği araştırmacılar tarafından vurgulanmaktadır. Çevre bilincine sahip çevre farkındalığı ve duyarlılığı yüksek bireyler yetiştirmede çevre eğitiminin yeri büyüktür. Bu çalışma ile ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik farkındalıklarının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda öğrencilerin çevre sorunlarına yönelik farkındalıkları, cinsiyet, aile eğitim seviyesi, aile gelir durumu, çevre içerikli derse katılmış olma durumu, herhangi bir çevre koruma derneğinin etkinliğine katılmış olma ve çevre ile ilgili ödev hazırlamış olma gibi değişkenler açısından incelenmiştir. Aynı zamanda çevre sorunlarına yönelik algıları çizim yoluyla irdelenmiştir. Araştırma 8. Sınıf öğrencilerinin çevre sorunları ile ilgili farkındalık düzeylerini daha detaylı inceleyebilmek için nitel ve nicel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma araştırma yöntemlerinden açıklayıcı desen modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel verileri, 'Çevre Sorunlarına Yönelik Farkındalık Ölçeği' ile Bursa ilinin üç merkez ilçesi olan Nilüfer, Osmangazi ve Yıldırım ilçelerinde bulunan üç farklı ortaokulda 8. Sınıfta okuyan 204 öğrenciden toplanmıştır. Nitel veriler ise, 'Çevre Sorunları Çizim Testi' ise aynı okullardaki toplam 106 öğrenciden elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen nicel veriler, SPSS 22 programı aracılığıyla istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Nitel verilerde ise içerik analizi uygulanmıştır. Araştırma sonuçları alt problemler ışığında incelendiğinde; çevre farkındalığının cinsiyete, anne-baba eğitim düzeyine ve aile gelir düzeyine göre anlamlı bir fark oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Daha önce çevre ile ilgili bir ödev/araştırma/proje/afiş vs hazırlayan öğrencilerin çevre farkındalığı üzerinde anlamlı bir etki gözlenirken, çevre eğitimi dersi alan ve bu dersi almayan öğrenciler arasında ve herhangi bir çevre koruma derneği etkinliğine katılan- katılmayan öğrenciler arasında çevre farkındalığına ilişkin anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Araştırma sonucunda elde edilen nitel veriler kapsamında ise öğrencilerin en çok değindikleri çevre sorunları sırasıyla; hava kirliliği ve çöp olmuştur.