Ortaokul İngilizce ders kitaplarının toplumsal değerler açısından incelenmesi

Ders kitapları; Türk eğitim sisteminde sınıflarda kullanılan en temel öğretim materyallerinden biridir. Hedef dilin öğretiminde kullanılan ders kitaplarındaki bilgilerin işlevsel olarak da öğrencilere fayda sağlaması gerekmektedir. Ders kitaplarının önemi bu şekilde düşünüldüğünde, İngilizce ders kitapları içeriklerinin öğretim programlarında yer alan iletişim becerisini kazandırmanın yanı sıra, aynı zamanda bireyin toplumsal hayatına, insanlarla arasındaki etkileşime de katkı sağlaması ve etkileşim içinde olduğu toplumun değerlerine yönelik bir içeriğe sahip olması gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı; ortaokullarda zorunlu yabancı dil dersi olarak okutulan İngilizce dersinin, öğrencilere bir dili öğretme ile birlikte öğrencileri içinde yaşadıkları toplum için faydalı birer birey haline getirme hedefiyle de hazırlanan öğretim programlarına göre belirlenen ders kitabı temalarında toplumsal değerleri incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı ortaokullarda okutulan İngilizce ders kitaplarının temalarındaki toplumsal değerler ile ilgili kazanımları ve etkinlikleri içeren bölümler incelenmiştir. Toplumsal değer kavramı altında; çevreye ve doğaya karşı duyarlılık, sorumluluk alabilme, toplumsal cinsiyet eşitliği, bireysel farklılıklara saygı, toplumsal bilince sahip bir birey olma, toplumdaki hak ve özgürlüklerini bilme, iletişim becerisine sahip, ekip çalışmasına yatkın ve yardımlaşma ve dayanışma kültürü yüksek olma değerleri incelenmiştir. Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ortaokullarda okutulan farklı sınıf seviyelerindeki (5, 6, 7 ve 8. sınıf) 8 adet İngilizce ders kitabından elde edilen veriler betimsel analiz ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda; 5, 6, 7. ve 8. sınıf İngilizce ders kitaplarındaki ünite temalarında en fazla iletişim becerisine sahip olma, ekip çalışmasına yatkın olma ve toplumsal cinsiyet eşitliği; en az toplumdaki hak ve özgürlükleri bilme değerlerine yer verildiği görülmüştür. Ortaokul İngilizce ders kitaplarında incelenen 9 adet toplumsal değerin hem sınıf seviyesi hem de ders kitabı temalarındaki dağılımında farklılıklar olduğu görülmüştür. Bu farklılıklar öğrencilerde toplumsal değerlerin önemini kavrama konusunda yanlış ya da eksik öğrenmeler ortaya çıkarabilir. Toplumsal değerlere İngilizce ortaokul ders kitaplarında tüm sınıf seviyelerinde ve ünite temalarında eşit bir şekilde yer verilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Ortaokul, İngilizce Ders Kitapları, Temalar, Toplumsal Değerler