Ortaokul öğrencilerinin akıcı okuma becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Yozgat ili örneği)

Değişen dünyada bilgiye ulaşmanın en doğru yolu okumaktır. Okuma, bir çözümleme, yorumlama ve eleştirme işidir. Akıcı okuma ise okuma becerisinin önemli bileşenlerindendir. Akıcı okuma, uygun hızla, kelimeleri kolayca tanıyarak ve uygun ifade ile okumaktır. Akıcı okumanın hız, hatasızlık ve prozodi olmak üzere üç temel boyutu vardır. Bu çalışmada, ortaokul öğrencilerinin akıcı okuma becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Betimsel ve ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı araştırmaya 5, 6, 7 ve 8. sınıfa giden 340 ortaokul öğrencisi katılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler, 2016-2017 Eğitim-Öğretim Yılının Güz döneminde toplanmıştır. Her öğrenciye farklı türdeki üçer metin birer dakika boyunca sesli olarak okutularak öğrencilerin sesleri kaydedilmiştir. Daha sonra bu kayıtlar dinlenerek her bir metin için öğrencilerin doğru ve yanlış okudukları kelimeler ayrılmadan bir dakikada okudukları toplam kelime sayıları ve yaptıkları hata sayıları belirlenmiştir. Bir dakika içinde doğru veya yanlış fark etmeksizin okunan bütün kelimeler okuma hızı olarak kaydedilmiştir. Okunan bütün kelimelerden yanlış okunanlar çıkarılmış, daha sonra doğru okunan kelime sayısı okunan toplam kelime sayısına bölünüp yüz ile çarpılmıştır. Bu da doğru okuma oranı olarak kaydedilmiştir. Prozodi ise prozodik okuma ölçeği kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler bilgisayara yüklenerek uygun SPSS.21 paket programı ile çözümlenmiştir. İstatistik yöntemi olarak Kruskal Wallis, Mann-Whitney-U testleri; Spearman Brown Sıra Farkları korelasyon kat sayısı, yüzde ve frekans kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, öğrencilerin akıcı okuma düzeyleri ile sosyoekonomik durumları, cinsiyet özellikleri, sınıf düzeyleri, akademik başarı düzeyleri, okullarının başarı sırası, kitap okuma sıklıkları, sosyal medya kullanım durumları, okur öz yeterliği ve okumaya yönelik tutumları arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre sosyoekonomik düzeyi yüksek olan öğrencilerin akıcı okuma becerileri daha iyi seviyededir. Kız öğrencilerin akıcı okuma seviyeleri erkeklerinkinden daha iyi durumdadır. Sınıf seviyesi yükseldikçe öğrencilerin akıcı okuma becerileri de artış göstermektedir. Türkçe dersi akademik başarısı yüksek olan öğrenciler, okulları TEOG (Temel Öğretimden Ortaöğretime Geçiş) sınavında başarılı olan öğrenciler, yıl içerisinde daha fazla kitap okuyan öğrenciler, sosyal medya hesabına sahip olan öğrenciler, okur öz yeterliği ve okumaya yönelik tutumu yüksek olan öğrenciler diğer öğrencilere göre daha akıcı okumaktadırlar. Araştırmada elde edilen sonuçlar, ilgili literatürle karşılaştırılarak birtakım önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Okuma, Okuma Akıcılığı, Ortaokul, Öğrenci