Ortaokul öğrencilerinin algılanan öz düzenleme becerileri, okuma tutumu, okuma kaygısı, okuma başarısı ve okuma motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin algıladıkları öz düzenleme becerileri ile okuma tutumu, okuma motivasyonu, okuma kaygısı ve okuma başarası arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın amacına ulaşabilmek için, veri toplama, analiz etme ve yorumlama süreçlerinde nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı üç devlet okulunda eğitim gören 416 yedinci sınıf öğrencisi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma, 2023-2024 eğitim öğretim yılının bahar döneminde uygulanmaya başlanmıştır. Öğrencilerin okuma başarıları, Taşkın ve Sallabaş (2022) tarafından geliştirilen 'Okuma Başarı Testi' ile, okuma tutumları, Çakıroğlu ve Palancı (2015) tarafından uyarlanan 'Okuma Tutum Ölçeği' ile, okuma kaygıları ise Tekdemir (2019) tarafından geliştirilen 'Okuma Kaygı Ölçeği' ile ölçülmüştür. Öğrencilerin algıladıkları öz düzenleme becerileri Arslan ve Gelişli (2015) tarafından geliştirilen 'Algılanan Öz Düzenleme Ölçeği' ile, okuma motivasyonları ise Durmuş (2014) tarafından geliştirilen 'Okuma Motivasyon Ölçeği' ile belirlenmiştir. Araştırma bulgularının analizinde yapısal eşitlik modeli ve bootstrap regresyon analizi gibi istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğrencilerin algıladıkları öz düzenleme becerilerinin, okuma kaygısını azalttığı, okuma motivasyonunu ve tutumunu artırdığı ve bunun da okuma başarısını dolaylı yoldan iyileştirdiği saptanmıştır. Ayrıca, öz düzenleme becerilerinin okuma başarısını doğrudan olumlu etkilediği, ancak okuma kaygısı, motivasyon ve tutumunun etkisinin daha sınırlı olduğu neticesine varılmıştır.