Ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme düzeyleri ile Sosyal Bilgiler dersindeki akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme düzeyleri ile Sosyal Bilgiler dersi akademik başarıları arasında ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada öğrencilerin eleştirel düşünme düzeyleri ve Sosyal Bilgiler akademik başarıları öğrencilerin öğrenim gördükleri okul, cinsiyet, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve Sosyal Bilgiler dersi sınavlarında en çok zorlandıkları soru tipi değişkenleri açısından da incelenmiştir. Araştırmanın verileri öğrencilerin kişisel özelliklerini belirlemek amacıyla hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" ve Görücü'nün (2014) geliştirdiği 17 maddeden oluşan "Eleştirel Düşünme Ölçeği" aracılığı ile toplanmıştır. Tarama modelinde yürütülen bu çalışmada kullanılan ölçek Ağrı şehir merkezindeki 5 ortaokuldaki 7. sınıfta öğrenim gören 224 öğrenciye uygulanmıştır. Uygulanan ölçekle toplanan veriler istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Ölçeğin Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı 0,71'dir. Çalışmada anlamlılık düzeyi 0,05 olarak alınmıştır. Yapılan analizlerde tanımlayıcı istatistiksel metotlar (frekans, yüzde, ortalama, standart sapma), Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ve Spearman's Korelasyon testi kullanılmıştır. Araştırmaya göre; öğrencilerin genel eleştirel düşünme puan ortalamaları x̄=57.72'dir. Görücü (2014) tarafından belirlenen puan aralığına göre öğrencilerin eleştirel düşünme düzeyleri orta seviyededir. Öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersi akademik başarıları ile hem cinsiyet hem de anne eğitim durumu değişkenleri arasında; eleştirel düşünme düzeyleri ile hem okul hem de Sosyal Bilgiler sınavlarında zorlandıkları soru tipi değişkenleri açısından anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin eleştirel düşünme ölçeğinden aldıkları puan ile Sosyal Bilgiler dersi akademik başarıları arasında pozitif yönde, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Ortaokul öğrencileri, akademik başarı, eleştirel düşünme, Sosyal Bilgiler