Theses supervised by Prof. Dr. Faruk Kaya
10 theses · Ağrı İbrahim Çeçen University
Sosyal bilgiler dersi demokrasinin serüveni ünitesinde kullanılan konuşma halkası tekniğinin öğrenci akademik başarısına etkisi
Bu araştırmanın amacı, Ortaokul 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi "Demokrasinin Serüveni" ünitesinin konuşma halkası tekniğine göre öğretiminin öğrenci akademik başarısına etkisini araştırmaktır. Araştırmada "ön test – son test kontrol gruplu" desen uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Ağrı ili Hamur ilçesi Yatılı Bölge Ortaokulu 6. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Ağrı ili, Hamur ilçesi Yatılı Bölge Ortaokulunda okuyan 6/A,B,C,D şubelerinde eğitim gören 70 öğrenci oluşturmaktadır. Bu öğrencilerin 35'i deney grubunu, diğer 35'i ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Deney grubuna konuşma halkası tekniği uygulandı. Kontrol grubuna ise geleneksel yöntem ile öğretim yapıldı. Araştırmada iki gruba da ön test ve son test başarı testi uygulandı. Elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edildi. Analiz sonucunda son test puanları açısından deney grubundaki öğrenciler kontrol grubundaki öğrencilere göre daha başarılı bulunmuştur. Bu çalışma sonucunda elde edilen veriler ışığında konuşma halkası tekniğinin geleneksel öğrenme yöntemine göre daha etkili olduğu saptanmıştır.
Ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme düzeyleri ile Sosyal Bilgiler dersindeki akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme düzeyleri ile Sosyal Bilgiler dersi akademik başarıları arasında ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada öğrencilerin eleştirel düşünme düzeyleri ve Sosyal Bilgiler akademik başarıları öğrencilerin öğrenim gördükleri okul, cinsiyet, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve Sosyal Bilgiler dersi sınavlarında en çok zorlandıkları soru tipi değişkenleri açısından da incelenmiştir. Araştırmanın verileri öğrencilerin kişisel özelliklerini belirlemek amacıyla hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" ve Görücü'nün (2014) geliştirdiği 17 maddeden oluşan "Eleştirel Düşünme Ölçeği" aracılığı ile toplanmıştır. Tarama modelinde yürütülen bu çalışmada kullanılan ölçek Ağrı şehir merkezindeki 5 ortaokuldaki 7. sınıfta öğrenim gören 224 öğrenciye uygulanmıştır. Uygulanan ölçekle toplanan veriler istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Ölçeğin Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı 0,71'dir. Çalışmada anlamlılık düzeyi 0,05 olarak alınmıştır. Yapılan analizlerde tanımlayıcı istatistiksel metotlar (frekans, yüzde, ortalama, standart sapma), Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ve Spearman's Korelasyon testi kullanılmıştır. Araştırmaya göre; öğrencilerin genel eleştirel düşünme puan ortalamaları x̄=57.72'dir. Görücü (2014) tarafından belirlenen puan aralığına göre öğrencilerin eleştirel düşünme düzeyleri orta seviyededir. Öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersi akademik başarıları ile hem cinsiyet hem de anne eğitim durumu değişkenleri arasında; eleştirel düşünme düzeyleri ile hem okul hem de Sosyal Bilgiler sınavlarında zorlandıkları soru tipi değişkenleri açısından anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin eleştirel düşünme ölçeğinden aldıkları puan ile Sosyal Bilgiler dersi akademik başarıları arasında pozitif yönde, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Ortaokul öğrencileri, akademik başarı, eleştirel düşünme, Sosyal Bilgiler
Sosyal bilgiler ortaokul öğretim programının ötekileştirme olgusu açısından değerlendirilmesi
Bu çalışmada, sosyal bilgiler dersinin demokratik birey yetiştirme misyonundan hareketle, programın önemli bir toplumsal sorun olan ötekileştirme olgusunun engellenmesindeki rolü sorgulanmıştır. Bu durumda teorik olarak donanımına ve yeterliliğine bakılan program, sorunun çözümünde ölçüt kabul edilen değer, düşünce ve davranış kalıpları olan demokrasi kültürü, farklılıklara saygı, hak ve özgürlükler, adalet, hukukun üstünlüğü, eşitlik, ayrımcılık yasağı, ön yargı ve kalıp yargılar, empati, eleştirel düşünme, duyarlılık, problem çözme, iletişim, sorumluluk, insan haklarına saygı gibi etmenlerin varlığı açısından analiz edilmiştir. Nitel araştırma yaklaşımı benimsenerek gerçekleştirilen bu çalışmada, doküman analizi yöntemi kullanılarak veri elde edilmiş ve toplanan veriler içerik analizi tekniği ile değerlendirilmiştir. Çalışmadaki temel veri toplama kaynakları, Sosyal Bilgiler 2005 ve 2018 Öğretim Programlarıdır. Bu durumda programın temel öğeleri olan amaçlar, öğrenme alanları, kazanımlar, kavramlar, beceriler ve değerler, daha önce geniş bir literatür taraması ve uzman görüşüne başvurularak belirlenen ölçütlerin varlığı açısından derin bir analize tabi tutulmuştur. Yapılan analizde programın, ötekileştirme sorununun çözümünde ölçüt kabul edilen etmenlerin varlığı açısından oldukça iyi bir donanıma sahip olduğu, programda demokratik bir havanın hakim kılınmaya çalışıldığı, ayrıca yenilenen programda demokratik değerlerdeki söz konusu varlığın önceki programa göre nispeten arttığı dolayısıyla programın ötekileştirme sorunun çözümünde önemli paydaşlardan biri olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Yenilenen sosyal bilgiler öğretim programlarında (2018) yer alan girişimcilik becerisinin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi
Bu araştırmanın amacı, yenilenen Sosyal Bilgiler Öğretim Programları' ndaki (2018) girişimcilik becerisinin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesidir. Bu çalışma, nitel bir araştırmadır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen 10 tane açık uçlu sorudan oluşan görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme yöntemlerinden temel nitel yöntem türü uygulanmıştır. Araştırma grubunu 2019/2020 eğitim öğretim yılında Adana Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı ortaokullarda görev yapan 30 Sosyal Bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada görüşlerine başvurulan öğretmenlerin seçiminde amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubuna, görüşme formları uygulanırken. hem eğitim öğretimin aksamaması hem de zaman sıkıntısı yaşamamaları için, gönüllülük esasına dayalı olarak uygun bir zaman belirlenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi tekniklerinden betimsel analiz ve içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Sorulara verilen cevaplara göre uygun kodlamalar yapılmıştır. Benzer ve farklı kodlamalar kendi aralarında kategorize edilip temalar belirlenerek, frekans ve yüzde değerleri oluşturulmuştur. SBÖP, içerik analizi tekniği ile amaç, kazanım, beceri ve değerler açısından incelenmiştir. Araştırma sonunda çalışma grubunu oluşturan öğretmenlerin SBÖP' te yer alan girişimcilik becerilerine yönelik kazanım ve etkinliklerin yetersiz, içerik olarak yüzeysel olduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca öğrenme-öğretme süreci ile ölçme değerlendirme boyutlarının uygulanabilirliği açısından kısmen olumsuz düşünürlerken, farklı öğretim yöntem ve tekniklerin kullanımına uygun etkinlikler bakımından olumlu görüş bildirmişlerdir.
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin informal öğrenme ortamlarının kullanımı ile ilgili görüşlerinin incelenmesi (Ağrı ili örneği)
Bu araştırmanın amacı Ağrı ili örnekleminde Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin informal öğrenme ortamlarının kullanımı ile ilgili görüşlerinin incelenmesidir. Çalışmanın amacının gerçekleştirmek için tarama modeli ve nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılmıştır. Bu doğrultuda random yöntemi ile seçilen ve 2017-2018 eğitim-öğretim yılında, Ağrı il merkezinde, 21 ortaokulda görev yapan 40 Sosyal Bilgiler öğretmeni ile yüz yüze görüşülmüştür. Görüşmede sorulan sorular 3 ayrı eğitim uzmanının görüşleri alınarak hazırlanmıştır. Görüşmelerde elde edilen veriler frekans ve yüzdelik değerleri dikkate alınarak tablolaştırılmış, ardından bu değerler yorumlanmıştır. Araştırmanın sonunda, çalışmanın verilerinden hareketle, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin derslerde informal öğrenme ortamlarının kullanılması gerektiği, bu ortamların bilgiyi kazandırdığı ve kalıcı hale getirdiği, bilginin birincil kaynaklardan elde edildiği vb. düşüncesinde oldukları belirlenmiştir. Çalışmada Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin, ayrıca, ders saatlerinin/eğitim araç-gereçlerinin/fiziki ortamın yetersiz olması, informal öğrenme ile ilgili prosedürlerin fazla olması gibi çeşitli sorunların olduğu düşüncesinde oldukları da ortaya çıkmıştır. Araştırmanın son bölümünde, elde edilen bulgular doğrultusunda, informal öğrenme ile ilgili prosedürlerin kolaylaştırılması, okulların ve bahçelerinin fiziksel olarak informal eğitimi uygun bir hale getirilmesi gibi çeşitli önerilere yer verilmiştir.
Gürpınar (Van) ilçesi'nde kırsal yerleşmeler
Araştırma sahasını oluşturan Gürpınar, Doğu Anadolu Bölgesi'nde, Yukarı Murat Van Bölümünde yer almaktadır. İlçe; kuzeyde İpekyolu ve Özalp ilçeleri, doğuda Başkale, batıda Çatak ilçesi, güneyde ise Hakkâri ve Şırnak illeri ile sınırlıdır. 4.063 km2'lik alanı ile Türkiye'nin yüzölçümü bakımından en büyük ilçeleri arasında yer almaktadır. Tarihi oldukça eskilere dayanan Gürpınar İlçe'si, bölgede önemli bir yere sahiptir. İlçe ile ilgili daha önce yapılmış çalışma olsa da, kasaba merkezinin ele alındığı bu çalışma ilçe genelini kapsamadığı için yöreyi bir bütün olarak tanımak mümkün olmamaktadır. Araştırma konusunun seçiminde daha önce bu konu üzerinde bir bütün olarak bilimsel çalışma yapılmamış olması etkili olmuştur. Gürpınar İlçesi'nde yer alan kırsal yerleşme alanlarının, coğrafi özellikleri bakımından analiz edilerek kırsal yerleşmelerin ekonomik faaliyet alanlarını belirlemek ve kırsal yerleşmelerin sahip oldukları ekonomik potansiyelden maksimum seviyede verim almaları konusunda coğrafya biliminin yöntem ve ilkeleri doğrultusunda çözüm önerileri sunmaktır. Tezin hazırlanma sürecinde ilk olarak literatür taraması yapılarak araştırma sahasına yönelik yazılı kaynaklar ( kitap, akademik yayınlar, rapor gibi) temin edilerek ayrıntılı bir şekilde incelendi. Diğer bir aşamada veri toplamak ve mülakat yapmak amacıyla sahadaki kırsal yerleşmelerde gezi-gözlem çalışması yapıldı. Son aşaması olan yazım aşamasında ise elde edilen bilgiler; haritalar, tablolar, fotoğraflar ve grafiklerle desteklenerek analizler ortaya konmuştur. Kırsal yerleşmelerin seçiminde fiziki çevre ve ekonomik faaliyetler etkili olan etmenlerdir. Tarımsal faaliyetlerin yapıldığı kırsal yerleşmeler genellikle ovalarda ve vadi tabanlarında kurulmuştur. İlçe genelinde ulaşımı kolay, tarım arazileri geniş, yükseltisi az, su imkânı fazla olan kırsal mahalle yerleşmeleri daha çok nüfuslanmıştır. Yer şekillerinin engebeli, tarım arazilerinin ve sulama imkânlarının az olduğu ve ulaşımın zor olduğu kırsal mahalleler de ise nüfus azdır. Yerleşmelerin toplu dokulu özellik göstermesinde yerleşim biriminin morfolojik şartları ile su kaynakları önemli yer tutmaktadır. Tarımsal faaliyetlerin daha verimli kullanılabilmesi, hayvancılık faaliyetinin hayvan yetiştirmenin yanında hayvansal ürünlerin satışının da yapılması, tarihi ve doğal güzellikler açısından önemli bir potansiyele sahip araştırma sahasında turizm sektörünün tarım ve hayvancılıktan sonra üçüncü önemli bir sektör haline gelmesi, istihdam sorununun çözülmesi için çeşitli çalışmaların yapılması sonucuna varılmıştır. Anahtar Sözcükler: Gürpınar, Nüfus, Yerleşme, Tarım, Hayvancılık
Kentleşmenin coğrafi analizi: Patnos (Ağrı) örneği
Patnos; Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Murat- Van Bölümü'nde yer alan, idari olarak Ağrı İli'ne bağlı bir ilçedir. Etrafı yüksek dağlarla çevrili bir ova üzerinde bulunan Patnos, tarih boyunca başta Asur ve Urartu olmak üzere birçok medeniyetin hâkimiyetine girmiştir. 1936 yılında ilçe olan Patnos'un yüzölçümü 1421 km² kadardır. Önemli yolların kesiştiği bir kavşakta yer alan Patnos, fiziki ve beşeri özelliklerinin sağladığı avantajlar ile 2000 yılından itibaren hızlı bir kentleşme sürecine girmiştir. Günümüzde gelişimini sürdüren Patnos'un kent fizyolojisi; topoğrafya, jeolojik yapı, iklim, ulaşım, teknoloji, idari ve sosyolojik yapının etkisiyle şekillenmiştir. İlçede kent dokusu, konutlar, cadde-sokak sistemleri, merkezi iş alanları ve kamusal alanlardan meydana gelmektedir. Kentleşme sürecinin analizini kapsayan bu çalışma için, ilçe sınırları içerisinde bulunan fiziki ve beşeri coğrafi unsurlar örneklem olarak seçilmiştir. Araştırma sürecinin başında genel bir durum tespiti yapılmış ve konu ile ilgili kaynaklar araştırılmıştır. Sonraki aşamada araştırma sahasında arazi çalışması yoluyla veriler elde edilmiştir. Gerek saha araştırmalarından gerekse ilgili kurum ve kuruluşlardan temin edilen veriler sayısallaştırılarak harita, tablo ve grafik yapımında kullanılmıştır. Bu çalışmada, nitel ve nicel verilerin karma haline getirildiği açıklayıcı karma desen yöntemi kullanılmıştır. İşlevsel özellikler açısından bakıldığında Patnos'ta, eğitim, tarım, yönetim ve ticari fonksiyonların geliştiği buna karşın sağlık, ulaşım ve sanayi fonksiyonun yeterince gelişme göstermediği görülmektedir. Nüfus artışının doğal bir sonucu olan kentleşme, ilçede bazı sorunları da beraberinde getirmiştir. Dolayısıyla sürdürülebilir bir kentleşme için özellikle ulaşım ve altyapı sorunlarının ortadan kaldırılması, Patnos'u daha yaşanabilir bir kent haline getirecektir.
Doğubayazıt ilçesinde hayvancılık faaliyetlerinin analizi
Dünya nüfusunun ve besin kaynaklarına olan ihtiyacın sürekli arttığı günümüzde hayvancılık faaliyetlerine ve bu faaliyetlerden elde edilen besin kaynaklarına olan ihtiyaçta gün geçtikçe artmıştır. Doğubayazıt'taki ekonomik faaliyetlerin genel yapısına bakıldığında bölgedeki halkın büyük bir bölümünün hayvancılık faaliyetleri ile uğraştığı ve kazancını bu faaliyetten elde ettiği görülmüştür. Hayvancılık faaliyetlerinden elde edilen gelirin azalmasına bağlı olarak bölgede özellikle son dönemlerde işsizlik önemli oranda artmış ve bu durumda göç olayını tetiklemiştir. Bu çalışmada bahsi geçen sorunların önüne geçilmeye ve bölgede bu kadar önemli olan bu faaliyetin sürdürülmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur. Hayvancılık faaliyetlerini yürüten insanların belli başlı sorunları üzerinde durulmuş, bu sorunlar alanın coğrafik özellikleriyle kıyaslanarak belirlenmeye çalışılmıştır. Küçükbaş hayvancılık faaliyetine ek olarak arıcılık gibi farklı hayvancılık faaliyetlerinin de önemi üzerinde durulmuş ve bu faaliyetlerinde bölgede arttırılabileceği fikri benimsetilmeye çalışılmıştır. Bölgedeki hayvancılık faaliyetlerinin, alanın iklim ve yer şekillerine bağlı olarak değişkenlik gösterebileceği görüşü kanıtlanmaya çalışılmıştır. Ayrıca bölgedeki nüfus, eğitim, yerleşme vb. gibi coğrafik özellikler incelenmeye çalışılmış ve bunlara yönelik açıklamalar yapılmıştır. Tespit edilen belli başlı sorunlar açıklanmış, bunlara yönelik çözüm önerileri sunulmuştur. Araştırmada hem nitel hem de nicel olmak üzere karma araştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Araştırma konusu ile ilgili çalışmaya ilk olarak saha sınırlaması ile başlanmıştır. Daha sonra saha ile ilgili literatür taraması yapılarak bölgede daha önce çalışılmış kaynaklar incelenmiştir. Ardından bu dokümanter veriler toplanıp belirli bir süre değerlendirilmiştir. Değerlendirilen bu kaynaklar, TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) tarafından açıklanan hayvancılık verileri, İl ve İlçe tarım müdürlüklerinden alınan veriler, İl ve İlçe Tarım müdürlüklerinde çalışan bazı görevlilerle yapılan görüşmeler ve son olarakta bölgede bizzat hayvancılık faaliyeti ile geçimini sağlayan insanlarla yapılan mülakatlar araştırmanın en önemli veri tabanını oluşturmuştur. Çalışma sonucunda özellikle küçükbaş hayvancılık faaliyetinin bölgede ne kadar önemli bir faaliyet olduğu ortaya konulmuştur. Bölgede küçükbaş hayvancılık faaliyetlerine bağlı olarak binlerce kişinin yaşamını sürdürdüğü kanıtlanmıştır. Alandaki işsizlik ve göç gibi sorunların ana sebebinin ise yine bu faaliyete bağlı olarak gerçekleştiği saptanmıştır. Bu faaliyetin sürdürülebilmesi, tespit edilen sorunların azaltılması ve bölgede farklı faaliyetlerinde geliştirilebilmesi için çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Hayvancılık, Hayvancılık Faaliyetleri, Doğubayazıt'ta Hayvancılık, Doğubayazıt
Siirt ilinin inanç turizm mekanları Baykan ve Tillo (Aydınlar) örnekleri
Turizm, günümüzde ekonomik büyüklüğü ve toplumsal etkileriyle küresel ölçekte önem kazanan çok yönlü bir sektördür. Yaklaşık 300 alt disiplini bünyesinde barındıran bu sektörde inanç turizmi, kutsal mekânlara yapılan ziyaretler aracılığıyla hem dini hem de kültürel ve ekonomik dinamikleri bir arada barındıran özgün bir alan olarak öne çıkmaktadır. İslam, Hristiyanlık ve Yahudilik gibi büyük dinlerin kutsal kabul ettiği Mekke, Medine, Kudüs, Roma ve Efes gibi şehirler bu tür turizmin önemli merkezleri arasında yer almaktadır. Türkiye ise inanç turizmi açısından oldukça zengin bir coğrafyada yer almakta ve pek çok dini ziyaret merkezine ev sahipliği yapmaktadır. Bu tez çalışması, Türkiye'nin inanç turizmi potansiyeli içerisinde özel bir konuma sahip olan Siirt ilinin Baykan ve Aydınlar (Tillo) ilçelerindeki inanç merkezlerini incelemektedir. Özellikle Üveysîlik geleneğiyle özdeşleşmiş Veysel Karani Türbesi (Baykan) ile İsmail Fakirullah ve İbrahim Hakkı Hazretleri'nin türbelerinin yer aldığı Aydınlar (Tillo), hem dini hem kültürel hem de ekonomik anlamda bölgeye önemli katkılar sunmaktadır. Çalışmanın temel amacı, söz konusu dini ve kültürel miras alanlarının turizm potansiyelini analiz etmek, yerel ekonomiye ve sosyo-kültürel yapıya etkilerini değerlendirmek ve sürdürülebilir turizm politikalarına yönelik öneriler sunmaktır. Bu kapsamda karma yöntem benimsenmiş; nicel veriler resmî kurumların istatistiksel kayıtları, ziyaretçi sayıları, turizm raporları ve konuya ilişkin daha önce yapılmış akademik çalışmaların bulgularından elde edilirken, nitel veriler ise yerel halk ve turizm paydaşlarıyla yapılan derinlemesine görüşmeler ile gözlemlerden elde edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, bu alanlar her yıl binlerce ziyaretçiyi ağırlamasına rağmen, altyapı eksiklikleri, yetersiz konaklama imkânları ve tanıtım faaliyetlerinin sınırlı oluşu gibi nedenlerle mevcut potansiyel tam anlamıyla değerlendirilememektedir. Tez kapsamında ulaşılan sonuçlara dayalı olarak; ulaşım ve konaklama altyapısının iyileştirilmesi, tanıtım kampanyalarının yerel ve ulusal düzeyde artırılması, tarihi yapıların korunması ve çevre dostu turizm uygulamalarının yaygınlaştırılması gibi öneriler geliştirilmiştir. Ayrıca, yerel halkın sürece daha etkin biçimde katılımını sağlayacak politikaların uygulanması da sürdürülebilir kalkınma açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmanın, Siirt ilinin inanç turizmi potansiyelini akademik literatüre kazandırması ve bölgesel kalkınma çabalarına yönelik önemli bir kaynak sunması en büyük beklentimizdir.
Taşlıçay (Ağrı) kasabasının coğrafyası
Araştırma alanını oluşturan Taşlıçay kasabası, Doğu Anadolu Bölgesi'nde bulunan Yukarı Murat Bölümünde yer alan Ağrı iline bağlı ilçe merkezidir. Bağlı olduğu Ağrı il merkezine 32 kilometre uzaklıkta yer alan Taşlıçay 01.06.1954 tarihinde 6324 sayılı kanun ile Diyadin ilçesinden ayrılarak ilçe statüsü kazanmış olup, yüzölçümü 822 km²'dir. Taşlıçay'a komşu olan diğer ilçelere bakıldığında doğuda Diyadin ve Doğubayazıt, kuzeyde Tuzluca, batıda Merkez ilçe ve Hamur ilçesi, güneyde ise Van/Erciş ilçesi yer almaktadır. Doğu- batı yönünde akan Murat Nehri kasabadaki en büyük akarsuyu oluşturmaktadır. Aynı zamanda ülke sınırları içerisinde bulunan en yüksek göllerden biri olan Balık Gölü'nün üçte ikisi de Taşlıçay ilçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Araştırma sahasına tarihsel olarak bakıldığında M.Ö. 4000'den itibaren yerleşim yerlerinin görüldüğü saptanmıştır. Bu bakımdan tarihsel kökeni de geçmişe kadar uzanan bir kasaba statüsünde yer almaktadır. Taşlıçay'da bulunan Kocadağ Kalesi, Yassıhöyük, Taşlıçay Höyüğü, Dumanlı köyü kaya yerleşimleri ve kaya mezarları, Akyıldız Köyü nekropolü tarihsel açıdan öneme sahip olan yerlerdir. Taşlıçay kasabasının iklim özellikleri incelendiğinde yıllık ortalama sıcaklığın 7,6 ºC olduğu, en yağışlı mevsim ilkbahar iken (175,2 mm) en kurak mevsimin yaz ayları (61,3 mm) olduğu görülmektedir. Yıllık yağış miktarı 438,8 mm olan Taşlıçay, bu iklimsel ve mevsimsel özellikleriyle Doğu Anadolu Bölgesi'nin karasal iklimini yansıtmaktadır. Taşlıçay ilçesinde 2024 yılı nüfus verilerine göre, toplam 18.152 kişi yaşamaktadır. Bu nüfusun 9.381'ini erkekler, 8.771'ini ise kadınlar oluşturmaktadır. Cinsiyet oranları incelendiğinde nüfusun %51,68'inin erkek, %48,32'sinin ise kadın olduğu görülmektedir. Nüfus artış hızı, belirli dönemlerde dalgalı bir seyir izlemiş; 2023 yılında artış göstermesine rağmen, 2024 yılında yeniden azalma eğilimine girmiştir. Taşlıçay kasabasının nüfusu ise 2024 verilerine göre 6350 olarak tespit edilmiştir. Kasaba nüfusunun 3218'i erkek, 3132'si ise kadınlardan oluşmaktadır. Taşlıçay kasabasının nüfus verileri incelendiğinde hemen hemen her dönem erkek nüfusun, kadın nüfustan fazla olduğu görülmektedir. Çalışma alanında en çok uğraşılan ekonomik fonksiyon tarım ve hayvancılıktır. Taşlıçay nüfusunun büyük bir kısmının temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Taşlıçay kasabası bulunduğu konum itibariyle Güney Bölgesi'nin Aladağ, Kuzey Bölgesi'nin Sinek yaylasına olan yakınlığı, arazisini dar ve engebeli hale getirmiştir. Bu yüzden yöre geneli dikkate alındığında tarıma elverişli alanın az olduğu görülmektedir. Bölgede tarımsal ürünlerden şeker pancarı ve tahıl ürünleri yetiştirilirken, büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık faaliyetleri yapılmaktadır. Aynı zamanda bu bölgede yerli ırk sığır ile koyun besiciliği yer almaktadır. Taşlıçay kasabasında temel ekonomik faaliyet tarım ve hayvanlık olmasının yanı sıra, kasabasının ilçe merkezi olması itibariyle hizmet sektöründe istihdam edilenlerin oranı da oldukça yüksektir. Kasabada aktif nüfusun yaklaşık %57'si tarım alanında çalışırken, yaklaşık %41'i ise hizmet sektöründe istihdam edilmektedir. Kasaba sanayi sektörü yok denecek azdır, var olan sanayi ise atölye tipi küçük sanayi faaliyetlerinden oluşur. Kasabada aktif nüfusun sadece %1,44'ü sanayi alanında çalışmaktadır.