Critical thinking
293 theses under this subject heading
Speculative architecture as a critical and creative act in the architectural learning environment
In a world of continuous and rapid evolution, inevitably, the roles of the architectural design has moved beyond the boundaries and capabilities of the discipline to stay current. In the meantime, against numerous problems that the world is witnessing, the architectural design has been responsible for taking positions and actions, together with responding constantly changing conditions. So, in the first quarter of the 21st century, the emerging approaches that are aware of these roles and responsibilities of the discipline and push the limits of it have become essential for today's architectural practice and discourse. Speculative architecture is one of these approaches, which proposes a visionary understanding to explore the possibilities of architecture, paying regard today's heterogeneous environment. This design practise is based on a critical and creative act and an open-ended field of inquiry. Moreover, it particularly claims that architecture is not just an act of construction, but also has a role as a facilitator of thinking on the vision of the society and the world in the way of bringing alternative values, forms, and representations out. The thesis focuses on exploring and discussing the concept of speculative architecture, which presents potential by pushing the boundaries and capabilities of architectural design and uncovering the invisible qualities of architecture. It also asserts that the architectural learning environment is the most effective place to bring out this understanding, since it is a multi-layered and experimental research medium. The fact remains that architectural education has the chance to be free, and also the responsibility in both design and research to adapt today's social, physical, and digital conditions, unlike the profession. In this respect, the scope of the study is on comprehending speculative architecture and scrutinize the potentials and effects of it in the educational context. After conducting a comprehensive study to form a theorethical framework for speculative architecture, the thesis examines the speculative proposals, developed at the 2020-2021 Diploma Studio, MİM 402 Architectural Design Studio VIII, at TOBB, ETU, Department of Architecture, as the relevant cases, to identify the approach' contributions to the architectural learning environment. Embracing speculative architecture thinking, the Diploma Studio prepare an environment apt to enhance the architecture student's ability to think critically and encourages a designerly position by triggering the fundamentals of architectural thinking. So, the Diploma Studio outputs make able to obtain an in-depth evaluation of the potentials speculative architecture in the architectural learning environment presents.
Dönüşümsel öğrenme modelinin 6. sınıf fen bilimleri dersinde öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimlerine ve bilişötesi farkındalıklarına etkisi
Dönüşümsel öğrenme, deneyimlerin, yapısal farklılıkların oluştuğu; duygu, düşünce ve davranış değişikliklerinin yeni bakış açılarının meydana geldiği aşama olarak tanımlanabilir. Dönüşümsel öğrenme, bilişsel yapıda gerçekleşir. Bu süreçte alışkanlıklarda, bakış açılarında ve bireyin algılarında farklılıklar meydana gelmektedir. Bu farklılıklar bireyin bilişötesinde yeniden bir döngü içinde yapılandırılmaktadır. Birey bilişötesini kullanarak yapılandırdığı her bilgiye eleştirel yaklaşmakta, yeni karşılaştığı olayların çözümü için bu bilgileri kullanmaktadır. Bu sebeple dönüşümsel öğrenme yoluyla elde edilen bilgiler bireyin bilişsel yapısında sürekli sorgulanmakta, ve yeni durumlara uygulanmak üzere transfer edilmektedir. Buradan hareketle araştırmada dönüşümsel öğrenme modeli ile yapılan uygulamaların bireyin eleştirel düşünme ve bilişötesi farkındalıklarına etkisi araştırmanın problem cümlesi olarak belirlenmiştir. Bu araştırmanın çalışma grubu, İstanbul ili Güngören ilçesindeki Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Mustafa Kemal Ortaokulunun 6/F ve 6/H sınıflarında okuyan 60 öğrenci oluşturmaktadır. Deney grubu 31, kontrol grubu da 29 öğrenciden oluşmaktadır. Baskın-az baskın karma yöntemin kullanıldığı araştırmanın veri toplama aracı California Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği, Bilişötesi Farkındalık Ölçeği, yarı yapılandırılmış görüşme formu ve öğrenci günlükleridir. Araştırmada verilerin analizi için dağılımın normal olduğu maddelerde parametrik testler; yarı yapılandırılmış görüşme formunda elde edilen verilerin analizinde betimsel ve içerik analiz yöntemleri kullanılmış, doküman incelemesi yolu ile de alıntılar yapılmıştır. Araştırmanın analizlerinden elde edilen bulgulara göre, bazı sonuçlar şöyle sıralanabilir: Dönüşümsel öğrenme modeli uygulamasına tabi tutulan, deney grubu öğrencilerinin ön test ve son test bilişötesi farkındalık puanlarının ortalaması arasında deney grubunun son test puanlarının lehine anlamlı bir farklılaşma görülmüştür. Dönüşümsel öğrenme modeli uygulamasına tabi tutulan, deney grubu öğrencilerinin ön test ve son test eleştirel düşünme eğilimleri puanlarının ortalaması arasında anlamlı düzeyde bir farklılaşma görülmüştür. Bu bulgulara göre dönüşümsel öğrenme modeli uygulamasına tabi tutulan deney grubu son test öğrencileri, dönüşümsel öğrenme modeli uygulamasına tabi tutulmayan kontrol grubunun son test öğrencilerine oranla daha yüksek puanda oldukları tespit edilmiştir. Dönüşümsel öğrenme modeli etkinliklerinin öğrencilere, farklı kaynaklardan araştırma yapma alışkanlığı kazandırdığı görülmüştür. Öğrencilerin çeşitli kaynaklardan elde ettikleri bilgileri bir araya getirerek, yeni fikir/düşünce elde edebildiği, bu düşünce/fikirleri tartışmakta, gerçek yaşam bilgileri ile ilişkilendirebildiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Dönüşümsel Öğrenme, Eleştirel Düşünme, Bilişötesi Farkındalık.
5. sınıf ingilizce dersinde allosterik öğrenme modelinin öğrencilerin eleştirel düşünme ve problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerilerine etkisi
5. sınıf İngilizce dersinde allosterik öğrenme modelinin, öğrencilerin eleştirel düşünme ve problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerilerine etkisini belirlemeye yönelik bu araştırmada, nicel ve nitel araştırma desenlerinin birlikte ele alındığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda, yarı deneysel desenlerden öntest-sontest eşleştirilmiş kontrol gruplu desen; araştırmanın nitel boyutunda ise nicel bulguları daha anlaşılır kılmak amacıyla, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Siirt merkez Sancaklar Ortaokulu'nun 5/A ve 5/B sınıflarında öğrenim gören toplam 106 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın nitel boyutunda deney grubunda bulunan 53 katılımcıdan 45 katılımcı " gönüllülük esasına" göre belirlenmiştir. Araştırmanın verilerine nicel boyutta, Demircioğlu (2012) tarafından Türkçeye uyarlanan "Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği" ve Kızılkaya ve Aşkar (2009) tarafından geliştirilen "Problem Çözmeye Yönelik Yansıtıcı Düşünme Ölçeği" kullanılarak nitel boyutta ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak ulaşılmıştır. Nicel verilerin istatistiksel analizinde bilgisayar paket programı ve dağılımın normal olduğu grupların ön test-son test puanlarını karşılaştırmak için bağımsız gruplarda t-testi; deney ve kontrol grubunun kendi içinde ön test-son test puanlarını karşılaştırmak üzere bağımlı gruplarda t-testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise, betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünden elde edilen bulgulara göre, 5.sınıf İngilizce Ders Programında var olan önerilerden hareketle işlenen dersin, kontrol grubunu oluşturan öğrencilerin eleştirel düşünme ve problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerilerinin artmasında etkili olmadığı görülmüştür. Allosterik öğrenme modeli uygulamasına tabi tutulan deney grubunun ön test ve son test puanlarından elde edilen bulgulara göre, allosterik öğrenme modelinin öğrencilerin eleştirel düşünme ve problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerilerinin artmasında etkili olduğu görülmüştür. Allosterik öğrenme modeli uygulamasına tabi tutulan deney ve allosterik öğrenme modeli uygulamasına tabi tutulmayan kontrol grubunun son test puanlarından elde edilen bulgulara göre, allosterik öğrenme modeli uygulamasının, deney grubundaki öğrencilerin eleştirel düşünme ve problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerilerinin artmasında etkili olduğu görülmüştür. Allosterik öğrenme modeli etkinliklerinin öğrenci merkezli etkinliklerden oluştuğu ve bu etkinliklerin dersi eğlenceli hale getirdiği ve önceki derslerin daha çok öğretmen merkezli olduğu ve anlatım yöntemi yapılarak anlatıldığı görülmüştür. Öğrencilerin, allosterik öğrenme modeli etkinliklerini seçerken, eğlenceli ve yapabilecekleri etkinlikler olmasına dikkat ettiği ve daha iyi ve kalıcı öğrenme sağladıkları; en sevdikleri etkinliklerin grup olarak drama, bireysel olarak video hazırlama ve öğrencilerin grupça çalışarak öğrenmeleri ile bu etkinlikleri yaparken eğlenmeleri ve günlük hayatla ilişkilendirmeleri bu etkinlikleri sevme nedenleri olarak görülmüştür. Öğrencilerin bilgilerin düzenlenmesinde ve kaynaklara ulaşma konusunda sorunlar yaşadıkları ve problemleri yakın çevrelerinden yardım alarak ve farklı kaynakları araştırarak çözdükleri görülmüştür.
Probleme dayalı öğretim ile matematik öğretimi sürecinde 11. sınıf öğrencilerinin trigonometrik problem çözümlerinin eleştirel düşünme becerileri üzerindeki etkileri
Bu çalışma, matematik eğitiminde eleştirel düşünme becerilerinin probleme dayalı öğretim modelinde nasıl bir seyir izlediğini belirlemeye yönelik bir çalışmadır. Çalışma grubunu, 2021-2022 eğitim öğretim yılında, Siirt ilinin Şirvan ilçesindeki Şirvan Anadolu Lisesinde öğrenim görmekte olan 12 (on iki) 11. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmanın öğretim süreci probleme dayalı öğretim yöntemi ile tasarlanılmıştır. Uygulama süreci 20.10.2021-28.12.2021 tarihleri arasındaki dokuz hafta içinde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan ve 3'ü pilot çalışma olarak uygulanan toplam 7 (yedi) problem senaryosu kullanılmıştır. Trigonometrik bağlantılara sahip olan bu senaryoların öğrencilerin gerçek yaşam durumlarından seçilmesine ve giderek daha az yapılandırılmış (iyi yapılandırılmamış) olmasına dikkat edilmiştir. Verilerin toplanması için görüşme ve gözlem yöntemleri kullanılmıştır. Uygulama sürecinde gerçekleşen görüşmelerde kullanılan sorular için Paul ve Eder (2002)'ın "Düşüncenin Evrensel Yapılarının Kastettiği Sorular" özellikle dikkate alınmıştır. Araştırma sonucunda toplanan veriler, Paul ve Elder (2002)'ın düşüncenin tüm evrelerinde mevcut olduğunu belirterek kategorileştirdiği sekiz temel yapı (Problem, Amaç, Bilgi, Varsayım, Çıkarım, Kavramlar, Etkileri ve Sonuçları, Bakış Açısı) altında, fenomenoloji tekniğine göre analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, öğrencilerde eleştirel düşünmeyi uygun bazı davranış̧ değişiklikleri ve eleştirel düşünme becerilerinde gelişme görülmüştür. Çalışma sürecinde, senaryolar giderek iyi yapılandırılmamış olmasına rağmen etkinlik uygulama süreleri kısalmış, öğrencilerin geçersiz varsayımları ve akıl yürütmeleri yerini eleştirel düşünme becerilerine bırakmıştır. Sonuç olarak bu çalışmada, probleme dayalı öğretim yöntemine göre uygulanmış bir öğretim sürecinin öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerini geliştirdiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Eleştirel düşünme, eleştirel düşünme becerileri, matematik eğitimi, probleme dayalı öğretim, yapılandırılmamış problem
5E modelinin yüz yüze, ters yüz ve çevrim içi öğrenme ortamlarındaki etkililiğinin incelenmesi
Araştırmada, 5E yapılandırmacı yaklaşım modeline dayalı öğretim uygulamalarının yüz yüze, ters yüz ve çevrim içi öğrenme ortamlarında işlenen fen bilimleri dersleri için geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Eleştirel düşünebilen, kişilerarası yeterlikleri gelişmiş, yüksek motivasyonlu, gelişen ve değişen dünyaya ayak uydurabilen başarılı öğrencilerin yetiştirilebilmesi için uygulamalar geliştirilmiştir. Çalışmalar 2021-2022 eğitim-öğretim yılının ikinci döneminde Ankara ilinin Gölbaşı ilçesinde bulunan özel okulda okuyan 7. sınıf toplam 60 öğrenciyle, 6 hafta boyunca gerçekleştirilmiştir. 5E modeline dayalı derslerin, öğrencilerin beceri temelli fen bilimleri başarılarına, fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarına, eleştirel düşünme eğilimlerine, kişilerarası yeterlik alanlarına olan etkileri ve bu uygulamalara yönelik görüşleri incelenmiştir. Araştırmada nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı "Karma Yöntem" ve "Yakınsayan Paralel Desen" tercih edilmiştir. Nicel yöntem boyutunda "Ön-Test Son-Test Kontrol Gruplu Yarı Deneysel Desen", nitel yöntem boyutunda ise "Durum Çalışması Deseni" çalışmanın araştırma yöntemini oluşturmaktadır. Nicel veri toplama araçları Beceri Temelli Fen Bilimleri Başarı Testi, Fen Eğitiminde Motivasyon Ölçeği, Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği ve Kişilerarası Yeterlik Ölçeği ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Nitel veri toplama araçları ise yarı yapılandırılmış görüşme formu, dokümanlar ve gözlem notlarından oluşmaktadır. Araştırma sonucunda hem nicel hem de nitel bulgulara göre fen bilimleri derslerinde yapılan uygulamaların öğrencilerin bilişsel süreç becerileri temelli fen bilimleri başarılarının, fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarının, eleştirel düşünme eğilimlerinin ve kişilerarası yeterliklerinin gelişmesine katkı sağladığı belirlenmiştir. Öğrencilerin görüşlerinden elde edilen veriler, 5E modeline dayalı derslerin yüz yüze, ters yüz ve çevrim içi öğrenme ortamlarına uyarlanabildiğini ve başarılı, motivasyonu yüksek, eleştirel düşünebilme eğilimine sahip ve kişiler arası yeterlikleri gelişmiş öğrenciler yetiştirmekte etkili bir öğretim yöntemi olduğunu göstermektedir. Anahtar sözcükler: 5E yapılandırmacı yaklaşım modeli, yüz yüze öğrenme ortamı, ters yüz sınıf ortamı, çevrim içi öğrenme ortamı, bilişsel süreç becerileri temelli fen bilimleri başarısı, fen öğrenmeye yönelik motivasyon, eleştirel düşünme eğilimi, kişilerarası yeterlik alan
Üstün/özel yetenekli öğrenciler için okul dışı STEM eğitiminin değerlendirilmesi
STEM (Science, Technology, Engineering & Mathematics), fen bilimleri ve matematik gibi temel bilimlerin, mühendislik ve teknolojinin tasarım ve uygulamaları ile entegre edilmesini sağlayan bir yaklaşımdır. STEM eğitimi tüm öğrencilere uygulanabilmektedir ancak üstün/özel yeteneklilere uygulanması ile ilgili araştırmaların yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Bu araştırma, üstün/özel yetenekli öğrenciler için yapılan STEM eğitimi ile öğrencilerin elde ettikleri kazanımları değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma modeli olarak nitel araştırma modellerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırma, daha önceden STEM eğitimi almamış ve üstün/özel yetenekli tanısı konulmuş 12 erkek ve 13 kız olmak üzere toplam 25 öğrencinin katılımıyla 32 saat olarak gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak Aktivite Değerlendirme Formları ve Öğrenci İzleme Formları kullanılmıştır. Aktivite değerlendirme formunda öğrencilerin neler öğrendiği, hangi becerileri elde ettiği, etkinlikten öğrendiklerini nasıl kullanacağı vb. sorular yöneltilmiştir. Öğrenci izleme formunda ise aldıkları eğitimden sonra okul dışında benzer çalışmalar yapıp yapmadıkları, gelecekte insan hayatını kolaylaştıracak bir icat üretip üretmeyecekleri, eğitimden sonra hangi meslek alanına sahip olmak istedikleri vb. sorular yönlendirilmiştir. Yapılan her aktivitede mühendislik tasarım süreci izlenmiş ve aktivite sonrasında öğrencilerin aktivite formlarını doldurmaları sağlanmıştır. Elde edilen nitel veriler betimsel analiz tekniği ile değerlendirilmiştir. Sonuç olarak üstün/özel yetenekli öğrenciler için yapılan STEM eğitiminin öğrencilerin fen ve matematik kazanımları ile yaratıcılık, eleştirel düşünme, işbirliği yapma ve iletişim kurma gibi 21. Yüzyıl becerileri elde etmesini sağladığı tespit edilmiştir.
Başka bir eleştiri: Michel Foucault'nun eleştiri felsefesi
Foucault'nun eleştiri anlayışı Kant'ınkinden farklı bir eleştiri olarak yorumlanabilir mi? Bu metin öncelikle Foucaultcu eleştirinin "Kantçı-olmayan" eleştiri olarak yorumlanabileceğini gösteriyor. Bu açıdan iki önemli hamle söz konusudur: Bunların ilki antropolojik aklın eleştirisi, diğeri Foucault'nun tarih perspektifidir. Bu tarz bir eleştiri "bilginin biçimsel ontolojisi" veya "doğruluğun analitiği" olarak değil, "güncelliğin ontolojisi" olarak anlaşılabilir. Bu eleştiriyle birlikte yönetme ve özneleşme hallerimizi sorunsallaştırırız. Yönetme ve öznelliğe dair sorular sormak bizi, ekonomik model olmakla kalmayıp düşünme, davranma ve yapma biçimi olan neoliberal rasyonalitenin şekillendirdiği güncelliğimizin merkezine götürür.
İlköğretim 4. ve 5. sınıf fen ve teknoloji dersi öğretim programının öğrencilerin bilimsel süreç ve eleştirel düşünme becerilerine etkisi
Bu çalışma 2004 Fen ve Teknoloji Öğretim Programı'nın ilköğretim dördüncüve beşinci sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç ve eleştirel düşünme becerilerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma 2010/2011 eğitim-öğretim yılında Kütahya ili Altıntaş ilçesinde öğrenim gören 319 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada bilimsel süreç becerilerini ölçmek için Bilimsel Süreç Değerlendirme Testi, eleştirel düşünme becerilerini ölçmek için ise Cornell Eleştirel Düşünme Testi Düzey X kullanılmıştır. Testler, öğrencilere öğretim yılının başında ve sonunda (öntest-sontest) olmak üzere iki kez uygulanmış ve öğrencilerin becerilerinde anlamlı bir fark oluşup oluşmadığı araştırılmıştır. Ölçeklerden elde edilen veriler SPSS 17.0 istatistik programında bağımsız ve eşleştirilmiş örneklem t testi, pearson korelasyon teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre genel olarak öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerinde anlamlı bir fark oluşurken, bilimsel süreç becerilerinde gelişim gözlenmemiştir. Alt beceriler ayrı ayrı ele alındığında ise bilimsel süreç becerilerinden dördüncü sınıflarda çıkarım yapma ve model oluşturma, beşincisınıflarda yalnızca çıkarım yapma becerisinde anlamlı bir fark oluştuğu gözlenmiştir. Eleştirel düşünme becerilerinde dördüncü ve beşinci sınıfların tümevarım, iiitümdengelim ve varsayım becerilerinde anlamlı fark gözlenirken; gözlem ve güvenirlik becerilerinde anlamlı bir fark gözlenmemiştir. İlköğretim beşinci sınıf bilimsel süreç becerileri sontesti haricinde tüm testlerde kız öğrencilerin puan ortalaması erkek öğrencilerin puan ortalamalarından daha yüksektir. Ayrıca araştırma verilerine göre öğrencilerin bilimsel süreç becerileri ile eleştirel düşünme becerileri arasında pozitif yönde ve orta düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir.Anahtar kelimeler: Fen ve teknoloji programı, bilimsel süreç becerileri, eleştirel düşünme becerileri
İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme tutumları ile demokratik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, ilkokul 4. Sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme tutum düzeyleri ile demokratik tutum düzeylerinin cinsiyet, ailenin ortalama aylık gelir durumu, günlük televizyon izleme süresi, ders başarıları, okunan kitap sayısı, ikamet edilen yer, anne-baba eğitim durumu gibi değişkenlere göre incelemek ve öğrencilerin eleştirel düşünme tutumları ile demokratik tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmanın verileri, Diyarbakır ili merkez ilçelerindeki 25 ilkokulun 4. Sınıflarında okuyan 1066 öğrenciden toplanmıştır. Verilerin toplanması aşamasında, öğrencilerden kişisel bilgilerini toplamak amacıyla Kişisel Bilgi Formu, Eleştirel Düşünme Tutum Ölçeği ve Demokratik Tutum Ölçeği uygulanmıştır. Toplanan verilerin analizinde, aritmetik ortalama, standart sapma, Anova Testi, Tukey Testi, korelasyon ve regresyon gibi analiz yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre, öğrencilerin eleştirel düşünme tutum düzeyleri yükseğe yakın, demokratik tutum düzeyleri ise yüksek düzeyde çıkmıştır. 4. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme tutum düzeyi ile demokratik tutum düzeyi arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Eleştirel Düşünme Tutumu, Demokratik Tutum, İlkokul, 4. Sınıf Öğrencileri
Ortaokul öğrencilerine propaganda teknikleri öğretimi
Bir kavram olarak ortaya çıkışı 1622 yılına dayandırılsa da propagandanın toplumsal yaşamla birlikte ortaya çıktığını gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Bu çalışmalara göre İlk Çağ devletlerinde bile propaganda unsurlarına rastlamak mümkündür. Birinci Dünya Savaşı'ndan itibaren bilimsel bir anlam kazanan propaganda çok çeşitli amaçlarla günümüze kadar kullanılagelmiştir. Geçirmiş olduğu tarihî serüven içinde hep kötü anlamlarda kullanılmış olan propaganda günümüzde daha çok tek yönlü bir iletişim anlamında kullanılmaktadır. Siyasetten ekonomiye, askerî alandan eğitime, sinemadan ticarete çoğu alanda kullanılan propagandanın iyi veya kötü olmasından ziyade sorgulanması, fark edilmesi hatta zeki insanlarca olumlu amaçlarla kullanılması önemli bir husustur. Bunun için Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda (2019) vurgulandığı gibi bilgiyi araştıran, keşfeden, yorumlayabilen, zihinde yapılandırabilen, bilgiye erişebilen, bilgiyi düzenleyebilen, sorgulayabilen, kullanabilen ve bilgi üretebilen, eleştirel bakış açısına sahip bireylerin yetiştirilmesi gereklidir. Bu özelliklere sahip bireylerin, bilginin farklı amaçlarla kullanımının farkında olması önemlidir. Bu amaçla bu çalışmada propaganda teknikleri öğretimi aracılığıyla ortaokul öğrencilerinin propaganda farkındalığını artırmaya yönelik etkinlikler uygulanmıştır. Çalışmada öncelikle ikna edici iletişimin alana ve amaca göre farklı özellikler göstermesine yönelik öğretim etkinlikleri uygulanmış daha sonra Propaganda Analiz Enstitüsü tarafından bilinmesi önerilen olumsuz niteleme, parlak genellemeler, transfer, referans, halk adamı, kart yığma ve tren tekniği adı verilen yedi temel propaganda tekniğinin öğretimi yapılmıştır. Çalışmanın yöntemi en az bir nitel, bir nicel araştırmanın kullanılabildiği karma araştırma modelidir. Örneklemi, belirli özellikleri ve ölçütleri karşılayan amaçlı örneklem yönteminin sıra dışı özellikler içermeyen ortalama bir durumun seçilmesini gerektiren tipik durum örneklemesidir. Çalışma Türkiye'de bir il merkezindeki devlet okulunda 2020-2021 yılında 7. sınıfta eğitim-öğretim gören çalışmalara gönüllü olarak katılmış on dört öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada ön test, son test olarak uzman görüşleri doğrultusunda NPEC'nin eleştirel düşünme ölçütleri ile propaganda teknikleri ilişkilendirmesi sonucu tespit edilen kazanımlara uygun olarak hazırlanan Propaganda Teknikleri Öğretimi Kazanım Sınavı uygulanmıştır. Propaganda Teknikleri Öğretimi Kazanım Sınavı uygulamasından bir hafta sonra uzman görüşleri doğrultusunda hazırlanan propaganda teknikleri öğretim etkinlikleri uygulanmaya başlanmıştır. Etkinliklerde kapalı uçlu çalışmalar araştırmacı tarafından, açık uçlu çalışmalar araştırmacı dışında iki öğretmen tarafından puanlanarak öğrencilerin her bir etkinlikteki puanları iki öğretmenin puanlamalarının ortalaması alınarak hesaplanmıştır. Puanlayıcılar arası uyum güvenilirliği Kripperdoff Alfa testi ile hesaplanmıştır. Öğrencilerin propaganda teknikleri öğretimi öncesi hazırbulunuşluk düzeyleri, öğretim sürecindeki öğrenme düzeyleri ve öğretim süreci sonundaki öğrenim düzeyleri karşılaştırılarak nicel veriler oluşturulmuştur. Nicel verilerin analizi ile elde edilen sonuçların öğrenci, öğretmen ve veli görüşmelerince desteklenip desteklenmediği değerlendirilmiştir. Sonuç olarak propaganda tekniklerinin öğretimi ile öğrencilerin NPEC eleştirel düşünme ölçütlerinin ilişkili kazanımlarını edinebildikleri, propaganda konusunda farkındalık edindikleri söylenebilir.
6. sınıf "Madde ve ısı" ünitesine yönelik ortak bilgi inşa modeli uygulamalarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Bu çalışmada, 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nda yer alan 6. sınıf "madde ve ısı" ünitesine yönelik uygulanan ortak bilgi inşa modelinin öğrencilerin akademik başarıları, bilimsel süreç becerileri ve eleştirel düşünme becerileri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çalışmada karma araştırma modelinin açıklayıcı-doğrulayıcı araştırma deseni kullanılmıştır. Bu desenin nicel kısmında farklı iki öğretim yönteminin etkililiğinin belirlenmesi amacıyla deneysel araştırma desenlerinden yarı deneysel araştırma modelinin "ön-test son-test eşitlenmemiş kontrol grubu deseni" esas alınmıştır. Çalışmanın nitel kısmında ise öğrenci günlükleri, TAVAÇ (Tahmin et, Açıkla, Veri topla, Açıkla, Çiz) kâğıtları ve yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Çalışma 2018-2019 eğitim öğretim yılında gerçekleştirilmiştir. Toplam 9 hafta süren bu çalışma Manisa ilinde bulunan bir ortaokuldaki toplam 72 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 1 deney grubu, 1 kontrol grubu ve 1 pilot çalışma grubu yer almıştır. Deney grubu ile pilot çalışma grubundaki dersler Ortak Bilgi İnşa Modeli'ne göre işlenirken kontrol grubundaki dersler 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nın öngördüğü şekilde işlenmiştir. Pilot çalışma grubundaki dersler deney grubundaki derslerden iki hafta önce başlamış iki hafta önce bitmiştir. Pilot çalışma grubundaki çalışmalar sırasında ikişer haftalık periyotlarla uygulamanın aksayan yerleri tespit edilmiş ve TAVAÇ kâğıtlarında düzenlemeler yapılmıştır. Burada yapılan düzenlemelerden sonra da deney grubundaki çalışmalara geçilmiştir. Çalışmada nicel verilerin toplanması amacıyla üç aşamalı başarı testi, eleştirel düşünme becerileri testi ve bilimsel süreç becerileri testi kullanılmıştır. Bu testler deney ve kontrol grubu öğrencilerine çalışmaya başlamadan önce ön test, çalışma sonrasında ise son test olarak uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen nicel veriler SPSS istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada ayrıca deney ve kontrol grubu öğrencilerinin akademik başarılarının, bilimsel süreç becerinin ve eleştirel düşünme becerilerinin kalıcılığına bakılmıştır. Nitel veri toplamak için de TAVAÇ kâğıtları kullanılmıştır. Bununla birlikte deney ve kontrol grubunda yer alan öğrenciler tüm derslerde günlük tutmuştur. Ayrıca deney ve kontrol gruplarından seçilen dokuzar öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nicel verilerden elde edilen sonuçlardan, Ortak Bilgi İnşa Modeli'ne göre işlenen derslerin öğrencilerin akademik başarılarını ve eleştirel düşünme becerilerini artırmada 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'na göre işlenen derslerden daha etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca çalışmada Ortak Bilgi İnşa Modeli'ne göre işlenen derslerde gerçekleşen öğrenmelerin öğrencilerin akademik başarıları ve eleştirel düşünme becerileri üzerindeki kalıcılıklarının kontrol grubundaki öğrencilere göre daha kalıcı olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte Ortak Bilgi İnşa Modeli'nin uygulanışı sırasında kullanılan TAVAÇ kâğıtlarında yer alan açıklama ve çizimlerdeki doğru cevap sayılarında süreç boyunca artış yaşandığı görülmüştür. Uygulama sonrası gerçekleştirilen görüşmelerden, Ortak Bilgi İnşa Modeli'nin ilgi çekici ve anlaşılır olduğuna, materyal yönünden zengin olduğuna, bu modelde günlük yaşantıda sıkça karşılaşılan durumlara yer verildiğine ve birçok yeni bilginin öğrenildiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Öğrenciler çalışma sırasında gerçekleştirilen deneylerin öğretici olduğunu, videoların eğlenceli olduğunu ve derste oynadıkları eğitsel oyunları beğendiklerini ifade etmişlerdir. Bununla birlikte çalışmada yer alan TAVAÇ kâğıtlarındaki hikâyeler öğrenciler tarafından çok beğenilmiştir. Ayrıca bu çalışma ile öğrenciler söylenen her bilginin doğru olmadığını, bazen yanlış verilmiş bir bilgi de olabileceğini öğrenmişlerdir. Öğrenciler tablet bilgisayar kullandıkları sırada internetten derinlemesine araştırma yaptıklarını, sonuçları arkadaşları ile paylaştıklarını ve buradan elde edilen bilgiler ışığında tartışmalar yaptıklarını ve bu tartışmalar sırasında kendilerini daha rahat hissettiklerini de ifade etmişlerdir.
Hemşirelik eğitimi için geliştirilen ciddi oyun ve standart hasta uygulamasının öğrencilerin bilgi düzeyi, eleştirel düşünme, problem çözme becerisi, memnuniyet ve öğrenmede kendine güvenine etkisi
Araştırmada, hemşirelik eğitimi için geliştirilen ciddi oyunun öğrencilerin bilgi düzeyi, eleştirel düşünme, problem çözme ve öğrenci memnuniyeti ve öğrenmede kendine güvene etkisini belirlemek amacı ile yarı deneysel ve öğrencilerin konuya ilişkin görüşlerini belirlemek için nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırma ciddi oyunun geliştirilmesi, nicel verilerin toplanması ve nitel görüşme olarak üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın birinci aşamasında, hemşirelik eğitiminde kullanılmak üzere, araştırmacı tarafında oyun uygulaması geliştirilmiş, ikinci aşamasında etkinliğini belirlemek üzere bir grup öğrenciye oyun oynatılmış, diğer gruba ise standart hasta uygulaması yapılarak gruplar arası değerlendirme yapılmıştır. Araştırmanın 3. aşamasında ise oyun oynayan öğrencilerin görüşlerinin alınmasına yönelik odak grup görüşmeleri yapılmıştır. Araştırmanın hedef grubu Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesinde, İç Hastalıkları Hemşireliği dersini başarı ile tamamlamış 2. sınıf öğrencilerinden oluşmuştur. Araştırma, gönüllü 72 öğrenci ile tamamlanmıştır. Öğrencilere ciddi oyun ve standart hasta uygulaması olarak iki farklı müdahale yöntemi uygulanmıştır. Nicel veriler "Tanıtıcı Özellikler Formu", "Problem Çözme Envanteri", "Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği", "Öğrenci Memnuniyeti ve Öğrenmede Kendine Güven Ölçeği" ve "Odak Grup Görüşme Soru Formu" ile toplanmıştır. Nitel veriler, mekanik-dinamik-estetik modeli kapsamındaki kategorilere göre alt kategoriler oluşturulmuştur. Araştırmanın sonucunda ciddi oyun grubu öğrencilerinin bilgi düzeyi, öğrenci memnuniyeti ve öğrenmede kendine güven puanları standart hasta grubuna göre yüksektir. İki grup arasında problem çözme ve eleştirel düşünme puanları açısından anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Ciddi oyun ve standart hasta uygulaması sonrasında öğrencilerin eleştirel düşünme ve problem çözme beceri puanlarında artma gözlenmiştir. Ciddi oyun grubu ile yapılan odak grup görüşmelerinde ortaya çıkan alt temalar; rozet, ipuçları, ödüller, geri bildirim, zaman, duygular, ifade etme, meydan okuma, kurgu ve iş birliğidir. Öğrencilerin oyunla ilgili genel görüşlerinde oyunun bilgiyi işlemede yararlı olduğu, oyun içi verilen geri bildirimlerin öğrenmeye katkı sağladığı, hızlı karar vermeye yardımcı olduğu, gerçekçi bir ortam sunduğu belirtilmiştir. Araştırmanın sonuçları ciddi oyun ve standart hasta uygulamasının hemşirelik öğrencilerinde bilgi düzeyi, eleştirel düşünme, problem çözme, öğrenci memnuniyeti ve öğrenmede kendine güveni geliştirdiğini göstermiştir. Her iki yöntemin de hemşirelik eğitimine entegre edilmesi ve yaygınlaştırılmasını öneririz. Dijital alt yapının geliştirilmesiyle birlikte klinik eğitim hemşirelik eğitimde ciddi oyun kullanılması önemli hale gelmektedir. Bu kapsamda hemşirelik profesyonellerinin ciddi oyun geliştirmesi ve alanda uzman kişiler yetiştirmesi desteklenmelidir.
Eleştirel düşünme becerisini geliştirme açısından Türkçe ders kitapları üzerine bir inceleme
Dil ve düşünme arasındaki çift yönlü ilişki dil eğitimi sürecinde düşünme becerilerinin geliştirilmesini gerekli kılmaktadır. Dil becerilerini etkili bir şekilde kullanmanın yolu etkili bir düşünür olmaktan geçmektedir. Günümüzde maruz kalınan yoğun bilgi seli karşısında güvenilir bilgi kaynaklarını belirleyebilme, doğru ve nitelikli bilgiyi seçebilme, değerlendirebilme ve bilgiden en uygun şekilde yararlanabilme becerileri önem kazanmıştır. Bu nedenle eleştirel düşünme becerileri günümüz dünyası için çok önemli hale gelmiştir. Türkçe ders kitapları, Türkçe öğretmenlerinin öğretim sürecinde sıklıkla başvurdukları materyallerdir. Dolayısıyla ders kitaplarında yer alan çalışmaların eleştirel düşünmeye yönelik bütüncül bir öğretim süreci dahilinde yapılandırılmış olması önemlidir. Bu çalışmada Millî Eğitim Yayınlarından çıkan 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitapları eleştirel düşünme becerilerini geliştirme açısından incelenmiştir. Ders kitabında yer alan çalışmaların eleştirel düşünmeyi geliştirmeye yönelik bir öğretim süreci teşkil etme durumları Bilgilendirici ve Öyküleyici Metinler İçin Eleştirel Düşünme Becerileri Ölçüt Listeleri aracılığıyla gözden geçirilmiştir. Gönüllü Türkçe öğretmenleriyle yapılan görüşmelerle ulaşılan bulgular desteklenmiştir. Sonuç olarak Türkçe ders kitaplarında eleştirel düşünmeye yönelik çalışmalara yeterince yer verilmediği (%15), çalışmaların eleştirel düşünme boyutları, tema ve metinler arasında dengeli bir dağılım izlemediği, bütüncül bir öğretim süreci teşkil etmemeleri sebebiyle etkinlik olarak kabul edilemeyecekleri sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca kitaplarda yer alan soruların anlama düzeyinde yoğunlaştığı (%54), eleştirel düşünme boyutları, tema ve metinler arasında dengeli bir dağılım izlemediği, dolayısıyla eleştirel düşünmeyi desteklemede yetersiz kaldıkları sonucuna varılmıştır. Çalışmanın sonunda Türkçe derslerinde eleştirel düşünmenin desteklenebilmesi için alanyazından hareketle birtakım önerilerde bulunulmuştur.
Sorgulama topluluğu modeliyle tasarlanan dönüştürülmüş öğrenme yaklaşımının öğrencilerin eleştirel düşünme ve buradalık gelişimleri üzerindeki etkisi
Bu araştırmada dönüştürülmüş öğrenme yaklaşımının ders öncesi bileşeninin etkileşim ve geri bildirim süreci konusundaki eksikliği ele alınarak bu bileşen Sorgulama Topluluğu Modeli ile tasarlanmış ve modelin kuramsal çerçevesi doğrultusunda bir e-öğrenme ortamı geliştirilmiştir. Çalışmanın amacı, bu öğrenme yaklaşımının öğrencilerin eleştirel düşünme stratejileri ve sorgulama topluluğu buradalık gelişimleri üzerindeki etkilerini ve farklı temel motivasyon kaynaklarına sahip öğrencilerin deneyimlerindeki benzerlik ve farklılıkları ortaya koyarak bu yaklaşımın işleyen ve aksayan yönlerini belirlemektir. Karma araştırma yöntemlerinden yakınsak paralel tasarımın kullanıldığı bu araştırmada çalışma grubunu bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 35 lisans öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmanın nicel basamağında yarı deneysel araştırma yöntemlerinden zaman serisi deseni kullanılmış ve verileri ölçekler ve forum paylaşımları aracılığıyla toplanmıştır. Çalışmanın nitel basamağında ise durum çalışması kullanılmış ve verileri araştırmacı tarafından geliştirilen görüşme formu aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmanın uygulama süreci 15 hafta sürmüştür. Çalışmanın sonuçları dönüştürülmüş öğrenme yaklaşımının ders öncesi bileşeninin Sorgulama Topluluğu Modeli çerçevesiyle tasarlanması yoluyla etkileşim ve geri bildirim süreçlerindeki aksaklıkların ortadan kaldırılmasının, öğrencilerin eleştirel düşünme stratejilerinin ve öğretimsel, sosyal ve bilişsel buradalık algılarının gelişmesinin mümkün olduğunu ortaya koymuştur. Buna ek olarak eleştirel düşünme stratejisinin sorgulama topluluğu algısı ile pozitif yönde ve yüksek düzey ilişkiye sahip olduğu ve bu değişkenin, sorgulama topluluğu algısındaki varyansın %60'ını açıkladığı ortaya çıkmıştır. Bu öğrenme yaklaşımında farklı temel motivasyon kaynaklarına sahip öğrencilerin öğrenme deneyimlerinin farklılaştığı belirlenmiştir. Çalışmanın bulguları doğrultusunda sonraki araştırmalar için önerilere yer verilmiştir.
Sosyal bilgiler dersinde kanıt temelli öğrenmenin öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimlerine ve derse yönelik tutumlarına etkisi
Beceri temelli eğitimin geleneksel bilgi temelli eğitimin yerini aldığı günümüz eğitim anlayışında bu becerilerin öğretimine yönelik uygulamalı araştırmalar önem kazanmıştır. Bu amaçla araştırmada Sosyal bilgiler dersinde kanıt temelli öğrenmenin 4. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimlerine ve derse yönelik tutumlarına etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim-öğretim yıllarında İstanbul'un Esenyurt ilçesinde bir devlet okulunda öğrenim görmekte olan 4. sınıf öğrencile-ri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 4. sınıflardan rastgele örneklem yoluyla se-çilmiş 2 farklı şube olan 4C ve 4F sınıflarının her birinden 20 deney, 20 kontrol grubu olmak üzere toplamda 40 öğrenci oluşturmuştur. Sosyal bilgiler dersi kapsamında deney grubuna etkisi araştırılan kanıt temelli öğrenme ile ilgili etkinlikler uygulanırken kontrol grubuna ise mevcut öğretim programı uygulanmıştır. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden olan ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak ilkokul 3. ve 4. sınıflar için Uluçınar ve Akar (2021) tarafından geliştirilen Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği ve Ulu-Kalın ve Topkaya (2017) tarafından geliştirilmiş olan İlkokul 4. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersine Yönelik Tutum Ölçeği kulla-nılmıştır. Ölçekler aynı zamanda deney grubunun kalıcılık ölçümlerimde de kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler parametrik test-lerin ön koşullarını karşılamadığı için verilerin analizinde parametrik olmayan Mann-Whitney U, Wil-coxon İşaretli Sıra Testi ve Kruskal-Wallis H Testi kullanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda kanıt temelli öğrenmenin uygulandığı deney grubunun eleştirel düşünme ve derse yönelik tutum ön test-son test puanları arasında son test lehine anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Deney ve kontrol gru-bunda yer alan öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimi ve derse yönelik tutum son test puanları arasında da deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kanıt temelli öğrenmenin eleştirel düşünme eğilimi ve derse yönelik tutum son test-kalıcılık puanları da incelenmiş olup kanıt temelli öğrenmenin öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimini ve derse yönelik tutumları olumlu olarak geliştirdiği görülmüştür. Konu bağlamında öneride bulunulmuştur.
Spor bilimleri fakültesinde antrenörlük eğitimi programlarında öğrenim gören öğrencilerin liderlik özellikleri ve eleştirel düşünme düzeylerinin incelenmesi
Bu çalışmada spor bilimleri fakültesinde antrenörlük eğitimi programlarında öğrenim gören öğrencilerin liderlik özellikleri ve eleştirel düşünme düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmanın evrenini İstanbul' daki tüm spor bilimleri fakültesinde antrenörlük programlarında öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise İstanbul ilindeki spor bilimleri fakültelerinde antrenörlük programlarında öğrenim gören ve gönüllük esasına göre çalışmaya katılan 225 öğrenci oluşturmaktadır.
Enhancing ELT students' professional vision through early critical awareness-oriented content integration
The aim of the study is to explore the effect of critical pedagogical content integration through critical awareness raising content integration in Spoken English courses at Foreign Language Education Departments on students' vision of their profession. The study was conducted with the students who took the Spoken English I and II courses during the 2018-19 academic year in Foreign Language Education Department at Middle East Technical University, based on a qualitative research design. Students were interviewed individually and in focus groups twice throughout the academic year. Observation notes of the researcher were also used as a research tool for data collection. Almost all classroom performances of students were recorded for the researcher to keep her observation notes. The outcome of the study is that students' vision of their profession was more realistic having developed a deeper insight discussing multiple aspects of teaching English in contextualized tasks through critical awareness raising tasks throughout one academic year. It was observed that the participants developed an awareness of a more empowered teacher image sensitized to oppressed groups in educational settings. Keywords: critical pedagogical content, preservice teachers, critical thinking, professional vision, Socratic approach
Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde eleştirel düşünme ve kültürlerarası yetkinliği geliştirmeye yönelik stratejiler
Bu çalışmada, yabancı dil öğretiminde önemli bir yere sahip olan eleştirel düşünme ve kültürlerarası yetkinlik becerilerini geliştirmeye yönelik stratejileri belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, öğrenicilerin mevcut eleştirel düşünme becerileri ve kültürlerarası yetkinlik algıları, durum analizi kapsamında tespit edilip değerlendirilmiştir. Bu amaçla, eleştirel düşünme becerilerine yönelik verilen test ve kültürlerarası yetkinlik üzerine yapılan görüşme sonucu elde edilen veriler neticesinde ilgili stratejiler belirlenmiştir. ADDIE (analiz, tasarım, geliştirme, uygulama, değerlendirme) öğretim tasarım modeli kullanılarak geliştirilen bu çalışmada belirlenen stratejiler kullanılarak 20 saatlik modüler bir öğretim modeli hazırlanmıştır. Öğretim tasarım modeli kapsamında geliştirilen ders malzemelerinin hazırlanabilmesi için Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatından öykü örnekleri taranmış ve farklı dönemlerden farklı içeriklere sahip dört öykü seçilmiş ve bu öykülerle, belirlenen eleştirel düşünme ve kültürlerarası yetkinliğe yönelik stratejiler ve etkinlikler doğrultusunda ders planları ve öğretim malzemeleri hazırlanmıştır. Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı (ADOÇEP) tarafından belirlenen B2 seviye kazanımları göz önüne alınarak hazırlanan bu ders malzemeleri, Ankara'da bulunan bir devlet üniversitesinin Türkçe Öğretim Merkezinde (TÖMER) B2 seviyesi öğrenicilerinden oluşan 10 kişilik bir grup ile önce pilot bir çalışma dâhilinde kullanılmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda ders malzemelerinde gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Daha sonra, aynı birimde öğretim gören akademik Türkçe öğrenicilerinden 15 katılımcı ile ders malzemeleri dört hafta süreyle uygulanmış ve süreç içinde gözlem verileri toplanmıştır. Modüler programa katılan katılımcılardan program sonunda ders malzemelerinin etkinliğine yönelik geribildirim toplanmıştır. Karma yöntem araştırmasının kullanıldığı bu araştırmada durum ve ihtiyaç analizi aşamasında verilen eleştirel düşünme becerilerine yönelik test sonucu nicel, mevcut kültürlerarası yetkinliği tespit etmeye yönelik yapılan görüşme sonucu ise nitel veri toplanmıştır. Uygulama aşamasında gözlem tekniği kullanılarak nitel veri, son değerlendirme aşamasında ise geribildirim formu kullanılarak tek gruplu son test modelini içeren vaka çalışma deseni yöntemi kullanılmış ve karma veri toplanmıştır. Toplanan veriler doğrultusunda gerekli çıkarımlar yapılmış ve öneriler paylaşılmıştır. Anahtar Sözcükler Eleştirel Düşünme, Kültürlerarası Yetkinlik, Dil Öğretiminde Öykü Kullanımı, Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi (YDT), ADDIE Öğretim Tasarım Modeli
Taktiksel oyun ve doğrudan öğretim modellerinin öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimleri ve becerilerine etkisi
Bu araştırmanın amacı, TOM'nin aday beden eğitimi öğretmenlerinin eleştirel düşünme eğilimleri ve becerileri üzerine etkisini araştırmaktır. Ayrıca doğrudan öğretim yönteminin eleştirel düşünme üzerine etkisi olup olmadığının ve her iki yöntemin arasında anlamlı bir farklılığın olup olmadığının araştırılmasıdır. Dolayısıyla aday beden eğitimi öğretmenlerinde eleştirel düşünmeye yönelik değişimler olup olmadığı, TOM'nin eleştirel düşünmenin geliştirilmesinde faydası olup olmadığı ortaya konulmaya çalışılacaktır.
Belgesel temelli artırılmış gerçeklik uygulamalı çevre eğitiminin etkililiği üzerine bir çalışma
Bu çalışmada, belgesel temelli artırılmış gerçeklik uygulamalarına dayalı çevre eğitiminin eleştirel düşünme boyutlarına ve çevre sorunlarında fen okuryazarlığına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Karma yöntemde desenlenen araştırmanın çalışma grubunu, 118 ortaöğretim onuncu sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel kısmında ön test, son test kontrol gruplu deneysel desen, nitel kısmında ise durum çalışması benimsenmiştir. Araştırmada Kişisel Bilgiler Formu, Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği, Çevre Sorunlarında Fen Okuryazarlığı Testi, Çevre Sorunlarında Eleştirel Düşünme Becerileri Formu ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Nicel veriler için betimleyici istatistikler, ki-kare, güvenirlik, t testi, kovaryans, korelasyon ve regresyon analizlerine başvurulmuştur. Nitel veri analizinde betimsel ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, belgesel temelli artırılmış gerçeklik uygulamalı çevre eğitiminin eleştirel düşünme eğilimini, eleştirel düşünme becerilerini ve çevre sorunlarında fen okuryazarlığını arttırdığını göstermektedir. Ayrıca, yapılan regresyon analizi sonucunda eleştirel düşünme eğilimi ile eleştirel düşünme becerilerinin çevre sorunlarında fen okuryazarlığının %50'sini yordadığı tespit edilmiştir. Belgesel temelli artırılmış gerçeklik uygulamalı çevre eğitiminin, çevreye yönelik empatiyi arttırmada daha başarılı olduğu belirlenmiştir. Katılımcılar, artırılmış gerçeklik uygulamalarının motivasyona, öğrenmeye ve çevreye ilişkin katkılar sağladığını belirtmiştir.
Dördüncü sınıf öğrencilerinde çocuklar için felsefe eğitimine yönelik eleştirel düşünme becerilerinin değerlendirilmesi
Bu çalışmada dördüncü sınıf öğrencilerinin, akıl yürütme, araştırma-sorgulama, bilgiyi organize etme ve transfer becerilerinin seviyesini ortaya çıkarmaya hizmet edecek bir ölçme aracı geliştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 ve 2020-2021 yıllarında eğitim öğretim gören 177 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Testi geliştirmeye başlamadan ilgili literatür çerçevesinde çocuklar için felsefenin çocuklara kazandırdığı düşünülen dört düşünme becerisi belirlenmiştir. Belirlenen beceriler doğrultusunda madde havuzu oluşturulmuştur. Testin geçerliliğini sağlamak amacıyla oluşan madde havuzu üç uzmana gönderilmiştir. Uzmanlar genel anlamda soruların ilgili yaş grubuna ve ölçmek istenen beceriye uygun olduğu fakat anlaşılabilirlik açısından düzeltilmesi gereken noktaların bulunduğunu belirtmişlerdir. Uzmanlardan alınan görüşler doğrultusunda maddelerde düzenlemeler yapılmış ve bir soru çıkartılmıştır. 44 maddeden oluşan testin birinci ön deneme uygulaması gerçekleştirildikten sonra testin güvenirliğini araştırmak amacıyla madde toplam korelasyon değerlerine bakılmıştır. Ek olarak maddelerin güçlük ve ayırt edicilik indekslerine bakılmıştır. Analizler sonucunda düşük değere sahip maddeler çıkarılmıştır. Kalan test maddeleriyle ikinci ön deneme ile deneme uygulamaları gerçekleştirilmiştir ve aynı şekilde madde analizleri yapılmıştır. Maddelerin genelinin kapsam geçerliği de dikkate alınarak iki soru daha elenerek teste son şekli verilmiştir. Testin tamamının Cronbach alfa değeri 0,691 ve Mcdonalds omega değeri 0,696 olarak bulunmuştur. Geliştirilen test, dördüncü sınıf öğrencilerinin çocuklar için felsefe uygulamaları ile ilişkili gelişimlerini değerlendirmek üzere kullanılabilir.
Resimli çocuk kitaplarının eleştirel düşünme becerilerini desteklemesi yönünden incelenmesi
Bu çalışma okul öncesi dönemdeki çocuklar için yayınlanmış olan resimli kitapların eleştirel düşünme becerilerini destekleyici nitelikleri açısından incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Betimsel tarama modelinde planlanan çalışmada, literatür amaca uygun olarak taranarak araştırmacı tarafından geliştirilen, 17 kriterden oluşan "Eleştirel Düşünme Becerilerini Destekleyici İçerik Değerlendirme Formu" ile Türkiye'de satışa sunulan çeviri ve özgün resimli öykü kitaplarından uygun örnekleme yöntemiyle edinilmiş 100 resimli çocuk kitabı incelenmiştir. Resimli çocuk kitaplarından elde edilen verilerin yorumlanması için frekans ve yüzde değerleri kullanılmıştır. İncelenen kitaplar "Eleştirel Düşünme Becerilerini Destekleyici İçerik Değerlendirme Formu"nun "ilişki kurma-sorgulama", "özdüzenleme-yenilik" ve "dogmalardan sakınma" boyutları üzerinden nitel araştırma yöntemlerinden olan betimsel analiz yoluyla değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda incelenen kitapların eleştirel düşünme becerilerini destekleyici içeriklere "düşük" düzeyde sahip oldukları ortaya çıkmıştır.
Ortaöğretimde çalışan öğretmenlerin eleştirel düşünme becerileri ile okul sağlığı algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Araştırmanın amacı ortaöğretim öğretmenlerinin eleştirel düşünme becerileri ile okul sağlığı algıları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın yöntemi ilişkisel taramadır. Araştırmanın evreni 2017-2018 eğitim-öğretim yılında İzmir ilindeki devlet liselerinde çalışan öğretmenlerdir. Çalışmanın örneklemini İzmir ili Buca, Çiğli, Gaziemir, Karabağlar, Karşıyaka ve Konak ilçelerindeki devlet liselerinde çalışan 897 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın bulguları şu şekildedir: 1- Ortaöğretim öğretmenlerinin eleştirel düşünme becerileri "çoğu zaman", "Açık fikirlilik ve hoşgörü" alt boyutu puanları "her zaman", diğer alt boyut puanları ise "çoğu zaman" düzeyindedir. 2- Ortaöğretim öğretmenlerinin eleştirel düşünme becerileri toplam puanı cinsiyete, eğitim düzeylerine, okullarındaki öğretmen sayısına göre anlamlı düzeyde farklılık gösterirken; kıdeme, mezun oldukları fakülteye, branş ve okullarındaki öğrenci sayısına göre anlamlı düzeyde farklılık göstermemektedir. 3- Ortaöğretim öğretmenlerinin eleştirel düşünme becerileri alt boyutları puanları cinsiyete, kıdeme, branşa, eğitim düzeylerine, okullarındaki öğretmen ve öğrenci sayısına göre anlamlı düzeyde farklılık gösterirken; mezun oldukları fakülteye göre anlamlı düzeyde farklılık göstermemektedir. 4- Ortaöğretim öğretmenlerinin okul sağlığı algıları puanları "örgütsel liderlik" alt boyutunda "her zaman"; "çevresel etkileşim", "örgütsel kimlik", "örgütsel bütünlük" ve "örgütsel ürün" alt boyutunda "ara sıra" düzeyindedir. 5- Ortaöğretim öğretmenlerinin okul sağlığı algıları cinsiyete, branşa, mezun oldukları fakülteye, okullarındaki öğretmen ve öğrenci sayısına göre anlamlı düzeyde farklılık gösterirken; kıdemlerine ve eğitim düzeylerine göre anlamlı düzeyde farklılık göstermemektedir. 6- Ortaöğretim öğretmenlerinin eleştirel düşünme becerileri toplam ve alt boyutları puanları ile örgüt sağlığı alt boyutları arasındaki ilişki olumlu yönde düşük düzeydedir. 7- Eleştirel düşünme becerileri alt boyutları örgüt sağlığı alt boyutları üzerinde anlamlı bir açıklayıcıdır.
Oyunlaştırılmış ters yüz sınıf modelinin ilkokul öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimlerine, problem çözme becerilerine ve fen öğrenme motivasyonlarına etkisinin incelenmesi
Eğitim, bireyin yaşam kalitesini arttırmasında önemli bir rol oynamaktadır. Doğumdan itibaren düzensiz olarak başlayan öğrenme süreci okul ortamlarında planlı bir yapıya bürünür. Eğitimciler, öğrenciler için kalıcı öğrenmeler hedeflemektedir. Bu bağlamda bireyin kalıcı öğrenmeler gerçekleştirebilmelerine etki edecek öğrenme modelleri üzerine çalışmalar geliştirmektedirler. Eğitimcilerin bu doğrultuda uyguladıkları modellerden biri olan oyunlaştırılmış ters yüz sınıf modeli, sınıf içerisinde anlatılan konunun sınıf dışına aktarılması ve sınıf dışında verilen ödev ve etkinliklerin sınıf içerisine taşınması şeklindedir. Bu araştırmanın amacı oyunlaştırılmış ters yüz sınıf modelinin ilkokul öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimlerine, problem çözme becerilerine ve fen öğrenme motivasyonlarına etkisini incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden öntest – sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen tercih edilmiştir. Mersin ili Akdeniz ilçesinde yer alan bir devlet ilkokulunun 3.sınıf öğrencileri bu araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. Araştırma 3.sınıf Fen Bilimleri dersi öğretim programı çerçevesinde "Maddeyi Tanıyalım" ünitesine yönelik hazırlanan 6 etkinlik ile yürütülmüştür. Bu doğrultuda uygulama süreci 6 hafta sürmüştür. Araştırmanın veri toplama araçlarını; İlkokul Öğrencileri İçin Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği, İlköğretim Düzeyindeki Çocuklar İçin Problem Çözme Envanteri ve Fen Öğrenme Motivasyon Ölçeği oluşturmuştur. Toplanan veriler non-parametrik testlerden Mann Whitney U testi ile analiz edilerek bulgular elde edilmiştir. Bulgular neticesinde öntest sonuçları dikkate alındığında her iki grup için anlamlı bir fark bulunamamıştır. Sontest sonuçları incelendiğinde öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimlerinde, problem çözme becerilerinde ve fen öğrenme motivasyonlarında anlamlı farklar tespit edilmiştir. Bu durum deney grubu lehine ve olumlu düzeydedir. Sonuç olarak oyunlaştırılmış ters yüz sınıf modelinin ilkokul öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimlerine, problem çözme becerilerine ve fen öğrenme motivasyonlarına olumlu etki ettiği görülmüştür.