Ortaokul öğrencilerinin eleştirel okuma öz yeterliliklerinin araştırılması

Bu araştırma Elazığ il merkezinde yer alan bir devlet okulunda öğrenim gören ortaokul öğrencilerinin eleştirel okuma öz yeterlilik düzeylerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma yönteminin tarama modeli çerçevesinde yapılandırılan çalışmada öğrencilere "Kişisel Bilgi Formu" ile birlikte Çelikkanat ve Kurnaz'ın (2022) geliştirdiği "Eleştirel Okuma Öz Yeterlilik Ölçeği" uygulanmıştır. Kişisel Bilgi Formu aracılığıyla öğrencilerin sınıf düzeyi, ebeveyn eğitim durumu, cinsiyeti, aylık kitap okuma sayısı ve Türkçe dersi akademik başarı ortalamalarına ilişkin veriler toplanmış ve bu değişkenler eleştirel okuma öz yeterlilik düzeyleriyle birlikte değerlendirilmiştir. Veriler SPSS yazılımı kullanılarak önce normallik testi yapılmıştır. Testin sonuçlarından yola çıkılarak veriler bağımsız gruplar t testi, ANOVA testi ve LSD testleriyle analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, ortaokul öğrencilerinin genel olarak yüksek düzeyde eleştirel okuma öz yeterliliklerine sahip olduklarını göstermektedir. Beşinci sınıf öğrencilerinin eleştirel okuma öz yeterlilik düzeyleri diğer sınıflara kıyasla daha yüksek bulunmuş, kız öğrencilerin bu konudaki algıları erkek öğrencilere göre anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır. Ebeveyn eğitim düzeyi lise ve üzeri olan, düzenli ve fazla sayıda kitap okuyan ve Türkçe dersinden yüksek akademik başarı gösteren öğrencilerin eleştirel okuma öz yeterlilik düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bulgular doğrultusunda öğrencilerin eleştirel okuma öz yeterlilik düzeylerinin çeşitli bireysel ve çevresel değişkenlere göre farklılaştığı ve bu durumun eleştirel okuma becerilerinin geliştirilmesinde önemli bir belirleyici olduğu söylenebilir.