Ortaokul öğrencilerinin fen kaygısı ölçeği'nin geliştirilmesi ve uygulanması

Öğrenmeyi etkileyen önemli faktörlerden biri öğrencilerde var olan ya da zaman içinde gelişen kaygılardır. Kaygının öğrenme üzerindeki bu etkisi fen alanına yönelik öğrenme süreçleri için de geçerli olup bu süreci etkilemektedir. Bu bağlamda, fene yönelik kaygıyı etkileyen nedenlerin araştırılması ve tespit edilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir. Bu bakış açısından hareketle, bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin fene yönelik kaygı düzeylerinin incelenmesi olarak belirlenmiştir. Söz konusu amaç doğrultusunda, "Ortaokul Öğrencilerinin Fen Kaygısı Ölçeği (OFEKÖ)" geliştirilmiş ve öğrencilerin kaygı düzeyleri değerlendirilmiştir. Nicel verilerden oluşan bu çalışma, tarama araştırması türündedir. Araştırmanın veri toplama süreci 2018-2019 eğitim ve öğretim yılında gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanma aşamasında 13 maddeden oluşan 5'li Likert tipindeki OFEKÖ kullanılmıştır. Ölçeğin geliştirilme süreci 354 katılımcı yürütülmüştür. Ölçeğin uygulama süreci ise Türkiye'de üç farklı il merkezinde yer alan devlet okullarının ortaokul düzeyinde öğrenim görmekte olan 659 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Veri analiz sürecinde SPSS paket programı kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde, kız öğrencilerin kaygı düzeyleri ile erkek öğrencilerin kaygı düzeyleri arasında istatiksel açıdan anlamlı farklılık bulunmamıştır. Buna göre, fene yönelik kaygı ve cinsiyet arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf seviyesine göre tek faktörlü ANOVA testi analiz sonuçları incelendiğinde, ortaokul öğrencilerinin sınıf seviyesine göre fene yönelik kaygı düzeyleri arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. 5. sınıftan 6. sınıfa geçişte kaygı düzeyinin arttığı, fakat bu farkın istatistiksel açıdan anlamlı olmadığı görülmüştür. Bununla birlikte, 5. sınıf ve 7. sınıf düzeyleri karşılaştırıldığında, 7. sınıfta öğrenim gören öğrencilerin kaygı düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı farkla yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Benzer sonuç, 5. sınıf ve 8. sınıf düzeyinde öğrenim gören öğrenciler için de geçerlidir. 8. sınıfta öğrenim gören öğrencilerin kaygı düzeylerinin 5. sınıfta öğrenim görenlere oranla istatistiksel olarak anlamlı farkla yüksek olduğu görülmüştür. Sınıf düzeyi arttıkça kaygı düzeyinin artışı dikkat çekici bir bulgu olarak değerlendirilmektedir. Nitekim kaygı düzeyindeki bu artış öğrencilerin hem fen öğrenmelerini hem de fen alanlarına yönelimlerini olumsuz olarak etkileyebilir.