Ortaokul öğrencilerinin problem kurma ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin matematiksel ve dilsel karmaşıklık açısından incelenmesi

Bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerinin problem çözme ve problem kurma becerilerini tespit edip, bu beceriler arasındaki ilişkiyi matematiksel ve dilsel bağlamda incelemektir. ''Ortaokul öğrencilerinin problem kurma ve problem çözme becerileri arasındaki ilişki, matematiksel ve dilsel karmaşıklık açısından nasıldır?'' araştırmanın sorusu olarak belirlenmiştir. Araştırmanın evrenini İzmir ili Gaziemir ilçesinde bulunan, rastgele seçilmiş olan 3 ortaokulda öğrenim görmekte olan 5, 6, 7 ve 8. sınıf düzeylerinde devam etmekte olan öğrenciler oluşturmuştur. Araştırma devlet okullarında gerçekleştirilmiştir. Öğrenci seçimi rastgele olup, her sınıf düzeyinden 30 öğrenci seçilip, toplamda 120 öğrenci ile çalışma tamamlanmıştır. Araştırmanın ilk aşamasında veri toplama aracı olarak, evrenini oluşturan öğrencilere problem çözme becerilerini tespit etmek amacı ile M.E.B. kazanımlar kapsamında bulunan problemlerden öğretim programına uygun olanları yöneltilmiştir. Öğrencilerin problem çözme becerilerini tespit etmek amacı ile öğrencilere, her sınıf düzeyindeki kazanımlara uygun farklı problem türlerinden (rutin ve rutin olmayan) 10 adet problem yönlendirilmiştir. Aynı şekilde öğrencilerden yine öğretim programlarına paralel konularda kendi problemlerini kurmaları istenilmiştir. Bu bağlamda problem çözme ve problem kurma çalışmalarının yer aldığı veri toplama formları hazırlanmış, daha sonra toplanan veriler dilsel ve matematiksel karmaşıklık açısından değerlendirilip oluşturulan belli dereceli puanlama anahtarı aracılığıyla değerlendirilmiş ve analizler yapılmıştır. Tüm çalışmalardan elde edilen veriler arasındaki ilişki yüzdelik alınarak kurulmuştur. Bu araştırmada deneysel olmayan ve nitel araştırma yaklaşımlarına dahil olan araştırma desenlerinden betimsel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Problemler ortaokul 5,6,7, ve 8. sınıf düzeylerinde öğrenim görmekte olan her öğrenciye hitap edebilmesi adına sayılar öğrenme alanının doğal sayılar alt öğrenme alanına ait "Dört işlem içeren problemleri çözer ve kurar." kazanımından seçilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre problem çözme becerisi yüksek öğrencilerin çözülebilir matematiksel kurma ve kurulan problemlerin yüksek matematiksel karmaşıklıkta olma oranının yüksek olduğu görülmüştür. Öğrencilerin problem çözme becerisi ile kurdukları problemlerin dilsel karmaşıklık düzeylerinin dağılımı arasında çok farklılık gözlemlenmemiş, tüm problem çözme beceri seviyelerindeki öğrenciler çoğunlukla dilsel karmaşıklık bağlamından ödev ve ilişkisel sınıflarında değerlendirilen problemler oluşturmuşlardır. Problem kurma becerisi yüksek öğrencilerin matematiksel bağlamda yüksek karmaşıklık sınıfında değerlendirilen problemler oluşturma oranı problem çözme becerisine kıyasla daha yüksek çıkmıştır. Öğrenciler, problem kurma becerisi hangi seviyede olursa olsun büyük oranda ödev ve ilişkisel sınıfında değerlendirilen problemler oluşturmuşlardır.