Ortaokul öğrencilerinin sınav kaygıları, matematik dersine yönelik tutumları ve öz yeterlik algılarının incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin sınav kaygıları ile matematik dersine yönelik tutumları ve matematiğe ilişkin öz yeterlik inançları arasında bir ilişki olup olmadığı belirlemek ve bu kavramları cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenleri açısından incelemektir. Araştırmanın evreni, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Sakarya ili Akyazı ilçesinde yer alan ortaokul düzeyi 5., 6., 7. ve 8. sınıf öğrencileri olarak belirlenmiştir. Araştırmanın örneklemini ise belirtilen çalışma evreninden basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılarak üç okuldan seçilen ortaokul 5., 6., 7. ve 8. sınıfta öğrenim gören 183'ü erkek, 177'si kız olmak üzere toplam 360 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Bu çalışmada veri toplamak amacıyla, kişisel bilgi formu ile birlikte Sınav Kaygısı Envanteri (SKE), Matematik Tutum Ölçeği (MTÖ) ve Matematiğe Karşı Öz yeterlik Algısı Ölçeği (MKÖAÖ) kullanılmıştır. Araştırmada veriler sosyal bilimler için kullanılan istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucuna göre ortaokul öğrencilerinin "Sınav Kaygısı" toplam puanı aritmetik ortalaması 2.13, "Kuruntu" boyutu puanı için aritmetik ortalaması 2.04, "Duyuşsallık" boyutu puanı için aritmetik ortalaması ise 2.19 olarak hesaplanmıştır. Öğrencilerin sınav kaygısı ile cinsiyeti arasındaki ilişkiye bakıldığında, "Kuruntu" boyutunda cinsiyete göre anlamlı farklılık bulunmazken, "Duyuşsallık" boyutunda ve "Sınav Kaygısı" toplam puanında kız öğrenciler lehine anlamlı bir sonuç bulunmuştur. Öğrencilerin sınav kaygısı ile sınıf düzeyi arasında; "Kuruntu" boyutunda, "Duyuşsallık" boyutunda ve "Sınav Kaygısı" toplam puanına göre anlamlı farklılıkların olduğu görülmüştür. Ortaokul öğrencilerinin "Matematik Tutumu" toplam puanı için aritmetik ortalama 3.59, "İlgi ve Sevgi" alt boyutu puanı için aritmetik ortalama 3.66, "Korku ve Güvem" alt boyutu puanı için aritmetik ortalama 3.48, "Meslek ve Önemlilik" alt boyutu puanı için aritmetik ortalama 3.82, "Zevk" alt boyutu puanı için aritmetik ortalama ise 3.40 olarak hesaplanmıştır. Öğrencilerin matematiğe yönelik tutumları ile cinsiyet değişkeni arasındaki ilişkiye bakıldığında anlamlı bir farklılaşma görülmezken, sınıf düzeyi değişkeni ile aralarındaki ilişkiye bakıldığında küçük sınıflar lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Ortaokul öğrencilerinin "Matematiğe İlişkin Öz Yeterlik İnançları" toplam puanı için aritmetik ortalama 3.40, "Matematik Benlik Algısı" alt boyutu puanı için aritmetik ortalama 3.68, "Matematik Konularında Davranışlarındaki Farkındalık" alt boyutu puanı için aritmetik ortalama 3.24, "Matematiği Yaşam Becerisine Dönüştürme" alt boyutu puanı için aritmetik ortalama ise 3.24 olarak hesaplanmıştır. Ortaokul öğrencilerinin matematiğe ilişkin öz yeterlik inançları ile cinsiyetleri arasında anlamlı bir fark bulunmamış ancak bu inançları ile sınıf düzeyleri arasında küçük sınıflar lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Ortaokul öğrencilerinin sınav kaygıları, matematik dersine yönelik tutumları ve matematiğe ilişkin öz yeterlik inançları arasındaki ilişkiye bakıldığında ise; öğrencilerin sınav kaygısı toplam puanı ile matematik tutum toplam puanı arasında ters yönlü, orta düzey ve anlamlı bir ilişki olduğu, sınav kaygısı toplam puanı ile matematiğe ilişkin öz yeterlik inançları toplam puanı arasında ters yönlü, orta düzey ve anlamlı bir ilişki olduğu, matematik tutumu toplam puanı ile matematiğe ilişkin öz yeterlik inançları toplam puanı arasında pozitif yönlü, anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.