Ortaokul öğrencilerinin sosyal medya kullanımlarının eleştirel okuryazarlık bağlamında değerlendirilmesi

Sosyal medya bireylerin dijital ortamlarda bir araya geldiği, içerik paylaşımında bulunduğu sanal ortamlardır. İletişimin, bilgiye erişimin kaynağı haline gelen sosyal medyada dolaşan bilgileri, görselleri doğru değerlendirmek için bilinçli bir sosyal medya okuryazarı olmak gerekir. Sosyal medya kullanıcısının karşısına çıkan bütün bilgilerin, içeriklerin doğru olup olmadığını anlayabilmesi, olumlu ya da olumsuz yönlerini fark edebilmesi, taraflı ya da tarafsız olup olmadığını değerlendirebilmesi eleştirel bir bakış açısına sahip olmasıyla ilgilidir. Bu bağlamda bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin sosyal medya kullanımlarını eleştirel okuryazarlık bağlamında değerlendirmek ve bilinçli sosyal medya okuryazarı olmaları noktasında öneriler ortaya koymak amaçlanmıştır. Nitel araştırma desenlerinden olgubilimin kullanıldığı araştırma sürecinde Gaziantep ilinde bir ortaokulda 5, 6, 7 ve 8. sınıfta öğrenim gören 80 öğrenci ile görüşülmüştür. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, görsel ve işitsel unsurların yer aldığı uygulamaların ortaokul öğrencileri tarafından daha çok tercih edildiği, öğrencilerin günlük en az 1 saat sosyal medyada vakit geçirdikleri ve çoğunlukla birden fazla hesaplarının olduğu, daha çok eğlenmek ve bilgi sahibi olmak için sosyal medyayı kullandıkları tespit edilmiştir. Bununla birlikte karşılaştıkları içerikleri doğrulamada eksik kaldıkları, sosyal medyayı üretimden çok tüketim aracı olarak kullandıkları, sosyal medyanın ders başarılarını olumsuz etkilediğini düşündükleri ve sosyal medya fenomenlerine yönelik daha çok olumsuz bir bakış açısına sahip oldukları sonuçlarına ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar ışığında medya okuryazarlığı dersinin ortaokullarda zorunlu hale getirilmesi, eleştirel okuryazarlık eğitimlerinin verilmesi, sosyal medya uygulamaları aracılığı ile eğitsel içeriklerin sunulması ve sosyal medyada geçirilen sürenin kısaltılması amacıyla kültürel ve sportif faaliyetlere erişimin kolaylaştırılması önerilmiştir.