Ortaokul öğrencilerinin teleskop kavramına ilişkin sahip oldukları kavram yanılgılarının tespiti

Bu araştırmanın amacı; ortaokul altıncı sınıf öğrencilerinin teleskop kavramına yönelik sahip oldukları kavram yanılgılarını tespit etmektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilirlik örnekleme ile belirlenmiştir. Araştırmaya, pilot uygulama için Türkiye'nin farklı Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalı'nda öğrenim gören 3. ve 4. sınıf öğrencileri, asıl uygulama için Düzce ili merkez ilçesi Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı bir devlet okulunda 6. sınıf öğrencileri katılmıştır. Asıl uygulamaya 2021-2022 eğitim öğretim yılında 6. sınıfta öğrenim gören 14 öğrenci katılmıştır. Veri toplama aracı olarak, yarı yapılandırılmış görüşme formu ve alan notları kullanılmıştır. Veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Çalışmada içerik analizi kısaca şu şekilde yapılmıştır: i) Veriler yazılı doküman haline getirilmiş, ii) Her öğrencinin teleskoba yönelik kavram yanılgıları ayrı ayrı tespit edilerek kodlama yapılmış, iii) Benzer kodlar bir araya getirilerek temalar belirlenmiş, iv) Kod ve temaların tutarlılığını ölçmek için alan uzmanına gönderilmiştir. Veri analizi sonucunda, teleskop kavramına yönelik 16 farklı kavram yanılgısı ortaya çıkarılmıştır. Bu kavram yanılgıları "Teleskobun yapısı", "Teleskobun çalışma prensibi", "Teleskopta görülebilecek gök cisimleri" ve "Teleskoptaki mercek" olarak 4 farklı tema altında toplanmıştır. Bu kavram yanılgıların temelinde günlük hayattaki mercek ve mercek içeren optik teknolojiler ile deneyimleri ve toplumsal söylemler, ders kitapları dahil olmak üzere yazılı ve görsel medyanın etkisinin fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır.