Ortaokul öğrencilerinin üçgenler ve dörtgenler konusundaki kavram yanılgılarının giderilmesinde ve matematiğe yönelik tutumlarında kavram karikatürlerinin etkisi

Bilim ve teknolojinin gelişmesi ile birlikte toplumların ihtiyaç duyduğu birey profillerinde değişiklikler olmuştur. Toplumlar bilgiyi üreten, problem çözebilen, eleştirel düşünebilen bireyler yetiştirmeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda sorgulayan, üreten, keşfeden, yaratıcı düşünen bireyler yetiştirilmesini ön planda tutan bir eğitim anlayışı hâkimdir. Bu eğitim anlayışına hizmet etmek için ülkeler öğretim programlarını gözden geçirmiş ve düzenlemiştir. Bu çerçevede ülkemizde de öğretim programları yeniden düzenlenmiş ve matematik dersi öğretim programlarında önemli bir yere sahip olmuştur. Bu gelişmeler sonucunda matematiğin öğrenilmesi ve öğretilmesinde değişiklikler kaçınılmaz hale gelmiştir. Matematik derslerinde çoğunlukla düz anlatım yönteminin kullanılması farklı öğrenme stillerine sahip ve farklı hızda öğrenen öğrencilerin derslerden kopmasına, derse karşı olumsuz tutumlara sahip olmalarına, yanlış veya eksik öğrenmelerine neden olabilmektedir. Bu nedenle derslerin çağdaş yöntem ve teknikler ile desteklenmesi ve çeşitlendirilmesi gerekmektedir. Bu tekniklerden biri de kavram karikatürleridir. Kavram karikatürleri, bir kavrama ilişkin bilgilerin yer aldığı ve öğrencilerin gruplar halinde ve sınıfça tartışarak düşüncelerini açıklamalarına imkân sağlayan, öğrencilerin sahip oldukları kavram yanılgılarını belirleme ve giderme amacıyla kullanılan bir tekniktir. Bu çalışma ile ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin üçgenler ve dörtgenler konusundaki kavram yanılgılarının giderilmesinde ve matematiğe yönelik tutumlarında kavram karikatürü kullanımının etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 2017–2018 Eğitim- Öğretim Yılı Bahar Döneminde Çankırı ilinde bir devlet okulunda gerçekleştirilmiştir. Nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma yöntemlerden olan Açıklayıcı deseninin benimsendiği çalışmada, 28'i deney, 27'si kontrol grubu olmak üzere toplam 55 öğrenci ile çalışılmıştır. Veri toplama aracı olarak "Başarı Testi", "Tutum Ölçeği", "Kavram Karikatürleri", "Öğrenci Görüş Formu", görüşme ve gözlemler kullanılmıştır. 25 sorudan oluşan Matematik Testi ve deneysel işlem sürecinde kullanılan kavram karikatürleri araştırmacı tarafından geliştirilmiş, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde SPSS programından faydalanılarak t testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar testi ve Kovaryans (ANCOVA) analiz yöntemi kullanılmıştır. Nicel verileri desteklemek amacı ile elde edilen nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yönteminden ve tablolardan yararlanılmıştır. Çalışma sonunda kavram karikatürü kullanımının, öğrencilerin matematik başarısı ve matematik dersine yönelik tutumları üzerinde etkili olduğu ve deney grubu lehine anlamlı farklılık oluşturduğu sonucuna varılmıştır. Kavram karikatürleri kullanılarak gerçekleştirilen öğretim sürecinde deney grubunda yer alan öğrenciler, kavram karikatürleri ile konuları daha iyi anladıklarını, derslerin daha eğlenceli geçtiğini ve derse daha istekli katıldıklarını, tartışarak öğrenmekten zevk aldıklarını ifade etmişlerdir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda matematik öğretmenleri, derslerinde kavram karikatürlerine yer verebilirler.