Ortaokul öğrencilerinin vergi bilincine yönelik farkındalıkları (Tokat ili örneği)

Bu araştırma ortaokul 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin vergi bilincine yönelik farkındalıklarının belirlenmesini ve vergi kavramını nasıl algıladıklarını tespit etmeyi amaçlamaktadır. Nicel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama modelinin kullanıldığı araştırma kapsamında, 2021-2022 Eğitim ve Öğretim yılında Tokat ilinde bulunan toplam 408 öğrenciden oluşan 6. ve 7. sınıflara anket uygulaması yapılmıştır. 408 öğrenci basit tesadüfî örnekleme yöntemi ile belirlenerek araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Zorlu ve Kaya (2012) tarafından geliştirilen vergi bilinci anketi kullanılmıştır. Toplamda 40 sorudan oluşan anketin ilk bölümünde yer alan 8 soru öğrencilerin sosyo-demografik özelliklerini öğrenmeye yöneliktir. Anketin ikinci bölümünde öğrencilerin vergiye ilişkin görüşlerini ölçmeye yönelik 12 adet soruya yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise ''Tamamen Katılıyorum''dan, ''Hiç katılmıyorum''a doğru giden ve 20 sorudan oluşan 5'li likert ölçeği kullanılmıştır. Anket uygulamasından önce öğrencilere bu verilerin sadece akademik anlamda kullanılacağı belirtilmiştir. Çalışmanın amacı doğrultusunda araştırmaya katılan öğrencilerin ankette yer alan cinsiyet ve sınıf değişkeni grupları arasındaki farklılığın tespiti için SPSS for Windows 22.0 programı yardımıyla parametrik testlerden t testi; yaş, baba eğitim durumu, anne eğitim durumu, baba meslek, anne meslek ve ailenin aylık geliri değişkenlerinin grupları arasındaki farklılığın tespiti için parametrik testlerden ANOVA testi ile analiz edilerek karşılaştırmalar yapılmıştır. Vergi bilinci anketinin öğrencilere göre betimsel değerlendirilmesinde frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma değerleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin vergi bilincine yönelik farkındalıklarının düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında öğrencilerin vergi bilinci farkındalıkları ile; yaş, sınıf, cinsiyet, baba eğitim durumu, anne eğitim durumu, baba mesleği, anne mesleği ve öğrencilerin aylık ortalama gelir durumu değişkenleri arasında anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Bu kapsamda 6. sınıf ile sınırlı olan vergiye ilişkin kazanımların 7. ve 8. Sınıf düzeylerinde de yer alabilir. Öğrencilerin vergi kavramını en sık duydukları yerler olması sebebiyle vergi bilinci farkındalıklarını arttırmak amacıyla aile ve okul aracılığıyla vergi eğitimine ağırlık verilebilir. Anahtar kelimeler: Vergi, Vergi farkındalığı, Vergi eğitimi, Vergi okuryazarlığı, Ortaokul öğrencileri.