Ortaokul öğretmenlerinin uzaktan eğitim uygulamalarına ilişkin görüşleri ile teknostres düzeylerinin değerlendirilmesi

Bu çalışmada ortaokul öğretmenlerinin uzaktan eğitime ilişkin algıları ve teknostres algı düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Karma araştırma yöntemi ile hazırlanan bu çalışmanın katılımcıları Samsun ili merkez ilçelerindeki devlet okullarında görev yapmakta olan 500 ortaokul öğretmeninden oluşmaktadır. "Uzaktan Eğitim Uygulamalarına İlişkin Öğretmen Görüşleri (UEDÖ)" ölçeği ile uzaktan eğitime ilişkin algılarına ait nicel veriler, "Öğretmenlerin Teknostres Düzeylerini Belirleme Ölçeği" ile teknostres algı düzeylerine ait nicel veriler analiz edilmiştir. Araştırmanın nitel kısmında ise 13 katılımcı öğretmenle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen veriler analiz edilmiştir. SPSS 22.0 paket programıyla incelenen nicel verilerde tek yönlü varyans analizi (ANOVA), çift yönlü varyans analizi (two-way ANOVA), pearson korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Nitel bulgular ise içerik analizi yöntemi kullanılarak NVIVO 12 paket programıyla incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre katılımcıların uzaktan eğitime ilişkin algıları ve teknostres algı seviyelerinin orta düzeyde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin uzaktan eğitime ilişkin algılarının yaş, branş ve bilgisayar kullanım deneyimi değişkenlerine göre anlamlı şekilde farklılaştığı ancak cinsiyet, eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Uzaktan eğitime ilişkin algılarda 31-40 yaş öğretmen grubu, bilişim teknolojileri branşı ve 10 yıl ve üzeri bilgisayar kullanım deneyimine sahip kullanıcılar lehine anlamlı farklılaşan sonuçlar elde edilmiştir. Öğretmenlerin teknostres algı seviyelerinin ise yaş, branş, bilgisayar kullanım deneyimi değişkenlerine göre anlamlı şekilde farklılaştığı ancak cinsiyet, eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık oluşmadığı görülmüştür. Teknostres algı düzeylerinde 21-30 yaş öğretmen grubu, beden eğitimi branşı ve "1-5" yıl arası bilgisayar kullanım deneyimi olan katılımcılar lehine anlamlı farklılaşmalar olduğu görülmüştür. Uzaktan eğitime karşı algı ile teknostres algı seviyesi arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğu ayrıca teknostres algısının uzaktan eğitime ilişkin algılar üzerindeki rolünün anlamlı düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Nitel verilerde elde edilen bulgularda; öğretmenlerde uzaktan eğitim sürecinde sözel branşların sayısal branşlara göre daha avantajlı olduğu, yüz yüze eğitime göre verimin düştüğü, öğrenci katılım yetersizliği ve sosyalleşme olanağını sınırlandırdığı için kişisel performanslarının düştüğü sonuçlarına ulaşılmıştır. Teknostres yaratan unsurlarda teknolojiyi yakalayamama ve uyum sağlayamama korkusunun tetikleyici olduğu bu durumun yaş ile doğru bilgisayar tecrübesiyle ise ters orantılı olarak geliştiği öğretmenler tarafından ifade edilmiştir. Elde edilen sonuçlardan öğretmenlerin uzaktan eğitime ilişkin algılarının geliştirilmesi ve teknostres algısının düşürülmesine yönelik olarak onlara teknoloji rehberliği ve desteğinin sağlanması, var olan teknolojik altyapının iyileştirilmesi, fırsat eşitsizliğinin ortadan kaldırılması, uygun yöntem tekniklerin geliştirilmesi ve bu konuda hizmet içi eğitimlerin düzenlenmesi önerilmektedir.