Ortaokul Türkçe ders kitaplarının işlevsel dil bilgisi bakımından incelenmesi

Bu çalışmanın amacı ortaokul Türkçe ders kitaplarının işlevsel dil bilgisi bakımından incelenmesidir. Tüm ilkokul ve ortaokul öğrenci ve öğretmenlerinin erişimine açık olan EBA üzerinden rastgele ortaokulun her sınıf düzeyinden seçilmiş birer Türkçe ders kitabı çalışma örneklemi olarak belirlemiştir. Çalışma konusu işlevsel dil bilgisi üzerine Türkçe alanında uzmanların görüşü alınarak işlevsel dil bilgisi özellikleri 8 maddesi belirlenmiştir. İşlevsel dil bilgisi özellikleri 8 maddesine göre ders kitapları nitel araştırma modeli çevresinde doküman incelemesi veri toplama yöntemi kullanılarak incelenmiştir. İncelemeye göre ortaokul Türkçe ders kitapları işlevsel dil bilgisi özellikleri maddelerinden en çok 7 (Öğrenci etkin katılım sağlar.) ve 8 numaralı (Öğrenciler zihinsel becerilerini kullanır.) maddelere uyar ve en az ise 6 numaralı maddeye (Öğrenci motivasyonunu sağlamak için iş birlikli öğrenme etkinliklerine yer verilir.) uyar. 7 ve 8 numaralı maddeleri sırasıyla 3 numaralı madde (Konuşmayı/yazıyı anlamlandırma ve doğru ve etkili kendini ifade becerilerini kazandırmayı hedefler.), 2 (Dil bilgisinin nerede, nasıl ve ne zaman kullanılması gerektiği öğrencilere öğretilir.), 1 (Dil bilgisi biçim, anlam, kullanım boyutlarıyla bir bütün ele alınır.), 4 (Dil bilgisi 4 temel beceri ile bir metin çevresinde ele alınır.) ve 5 numaralı (Dil bilgisi yapıları farklı iletişim bağlamlarında örneklendirilir.) maddeleri takip eder. İncelenen ortaokul Türkçe ders kitapları 3, 2, 1, 4, 5 ve 6 numaralı maddelere yeterince uymaz. Buna göre ortaokul Türkçe ders kitaplarının işlevsel dil bilgisine yeterince uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.