Ortaokullarda öğrenim gören mülteci ve göçmen çocukların motor beceri düzeyleri ve beden eğitimi temel psikolojik ihtiyaçlarının incelenmesi

Dünya'nın farklı bölgelerinde değişik tarihlerde devam eden çatışmalar ve savaşlar, milyonlarca insanı yerinden yurdundan zorunlu göç ettirmiştir. Son yıllarda 4 milyona yakın insan Irak, Suriye ve Afganistan'dan Türkiye'ye göç etmek durumunda kalmıştır. Bu kadar çok sayıda insanın sosyal hayata katılmasıyla birlikte onların eğitimi de önemli bir gündem konusu haline gelmiştir. Göçle gelen sorunların başında göçmen ve mülteci çocukların durumu olmuştur. Çocukların eğitimleri bu sorunların başında gelmektedir. Çocukların Türk eğitim sistemine dâhil olmasıyla birlikte okullarda birtakım sorunlar ortaya çıkmıştır. Mülteci ve göçmen çocukların temel psikolojik ihtiyaçları ve motor gelişimleri yeni geldikleri ülkedeki çocuklardan farklı olabileceği ve bundan kaynaklı yaşanabilecek uyum problemlerin tespitinin yapılması ve çözüm önerilerinin getirilmesi çalışmanın en önemli amaçlarından biridir. Çalışmaya 2020-2021 eğitim öğretim yılında Aksaray ilinde yaşayan 11-14 yaş arası ortaöğretim öğrencileri arasından rastgele yöntemle seçilmiş 148 erkek ve 123 kız olmak üzere toplam 271 gönüllü mülteci ve göçmen öğrenci katılmıştır. Katılımcıların motor becerileri Eurofit Test Bataryası ile temel psikolojik ihtiyaçları ise Beden Eğitiminde Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği ile belirlenmiştir. Ayrıca araştırma grubunda yer alan öğrencilerin sosyodemografik özelliklerini tespit etmek amacıyla "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Analiz kapsamında, betimleyici istatistiklerden yararlanılmış, bunun yanında verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini test etmek amacıyla verilerin homojenliği ve varyansları test edilmiş, normalite için Kolmogorov-Smirnov testi uygulanmış ve verilerin normal dağılım gösterdiği görülmüştür. Bu doğrultuda demografik değişkenler açısından elde edilen verilerle de motor beceri düzeyleri ve beden eğitiminde temel psikolojik ihtiyaçları incelenmiştir. Bağımsız gruplarda aritmetik ortalamalar arası farka ait karşılaştırmalarda t-testi kullanılmıştır. İkiden fazla değişenin yer aldığı karşılaştırmalar da ise tek yönlü varyans analizi kullanılmış; anlamlılık düzeyi olan heterojen dağılımlarda ise Tukey testi kullanılmıştır. Araştırmada grubundaki mülteci ve göçmen çocukların cinsiyete göre, anne-baba eğitim durumlarına göre, mensubu olduğu uyruğa göre, sınıfa göre, Türkiye'de kalma sürelerine göre ve sportif etkinliklere katılım sürelerine göre anlamlı farklılıklara rastlanmıştır. Mülteci ve göçmen çocukların beden eğitimi temel psikolojik ihtiyaçlarının ve motor beceri düzeyleri arasındaki ilişkilerinin düzeyi ve yönü arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Mülteci ve göçmen çocukların beden eğitimi temel psikolojik ihtiyaç alt boyutlarına göre ilişki düzeyi ve yönü arasında anlamlı farklılıklara rastlanılmıştır. Sonuç olarak; araştırmadan elde edilen tüm veriler ışığında, motor beceri düzeylerinin temel psikolojik ihtiyaçların karşılanmasında önemli faktörlerden biri olduğu söylenebilir. Fiziksel aktiviteler, beden eğitimi dersleri ve sportif branşlara yönelik faaliyetlerin motor beceri düzeylerinin geliştirilmesi sürecinde önemli bir araç olduğu bilinmekle beraber, bu araştırma sonucunda dolaylı olarak temel psikolojik ihtiyaçların karşılanması açısından da çok önemli bir yeri olduğu düşünülmektedir. Özellikle mülteci ve göçmen çocukların ülkeye entegrasyon sürecini hızlandırmak adına fiziksel aktivite, beden eğitimi dersleri ve farklı spor branşlarına ait faaliyetlerin ön plana çıkartılabileceği ve bir araç olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.