Örtü altında domates yetiştiren üreticilerin girdi kullanım kararlarının analizi: Muğla ili örneği

Örtü altı, entansif tarım alanları olduğundan insan sağlığı ve çevre açısından tehlike oluşturan sentetik kimyasal maddeler yoğun olarak kullanılmaktadır. Bu araştırmada, Muğla ilinde örtü altı domates üretimi yapan üreticilerin girdi satın alma ve kullanma kararlarını analiz etmek, girdi kullanım düzeylerini ortaya koymak ve örtü altı domates üretiminin teknik ve ekonomik sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelik öneriler geliştirmek amaçlanmıştır. Buradan hareketle, araştırma kapsamını oransal örnekleme yöntemiyle seçilen 93 üreticiden anket yöntemiyle elde edilen veriler oluşturmuştur. İşletmelerin analizinde öncelikle sosyo-ekonomik özellikler ortaya konulmuş, daha sonra işletmelerde örtü altı domates üretiminin teknik ve ekonomik yönleri analiz edilmiştir. Ekonomik analiz sonuçlarına göre, tek ürün yetiştiriciliğinde net kâr plastik ve cam seralarda sırasıyla 4442.58 TL/da, 3924.45 TL/da, güz döneminde net kâr plastik ve cam seralarda sırasıyla 3303.90 TL/da, 9152.14 TL/da, bahar döneminde net kâr plastik ve cam seralarda sırasıyla -422.56 TL/da, 1610.82 TL/da olarak hesaplanmıştır. Üreticilerin ruhsatlı ve kalıntı problemi olmayan pestisitlerin kullanımı ve pestisit uygulaması ile hasat tarihi arasındaki bekleme süreleri konusunda duyarlı oldukları gözlemlenmiştir. Örtü altı domates üreticileri için girdi kullanımında fiyat (0.462) en önemli kriter olarak belirlenmiştir. Veri Zarflama analizine göre ortalama etkinlik değerleri CCR modelinde plastik seralarda %55-%76 arasında, cam seralarda ise %63-%81 arasında değişmektedir.