Örtüaltı ve açıkta yetiştirilen bazı böğürtlen çeşitlerinde biyostimülant uygulamalarının geleneksel ve besinsel meyve kalite özellikleri üzerine etkileri

Bu araştırma 2021-2022 yetiştirme sezonunda Malatya Turgut Özal Üniversitesi (MTÜ), Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümünde, plastik sera ve açıkta yetiştiricilikte dört böğürtlen çeşidi (Chester, Jumbo, Bursa 2 ve Navaho) ile Kontrol, topraktan klasik gübre (KG), yapraktan Kitosan (CHI), Glisin betain (GB); T_KG+Y_CHI-GB, topraktan klasik gübre (KG) ve myo-inisitol (MI), yapraktan Kitosan (CHI) ve Glisin betain (GB); T_KG+T_MI+Y_CHI-GB, topraktan klasik gübre (KG) ve myo-inisitol (MI); T_KG+T_MI, topraktan klasik gübre (KG) ile yapraktan Kitosan (CHI); T_KG+Y_CHI, topraktan klasik gübre (KG) ile yapraktan Glisin betain (GB); T_KG+Y_GB uygulamaları kullanılarak yürütülmüştür. Çalışmada böğürtlen çeşitlerinde verim ile geleneksel (meyve ağırlığı, SÇKM, asit, SÇKM/Asit oranı, meyve dış renk özellikleri) ve besinsel meyve kalite özellikleri (toplam monomerik antosiyanin içeriği, toplam fenol miktarı, toplam antioksidan kapasitesi, organik asit ile bireysel şeker içerikleri) değerlendirilmiştir. Bitki başına en yüksek verim yetiştirme yerlerinden plastik serada (4817.5 g/bitki), uygulamalardan T_KG+Y_CHI-GB uygulamasından (3973.8 g/bitki), çeşitlerden ise Navaho'dan (4714.3 g/bitki) elde edilmiştir. Çeşitlerden meyve ağırlığı bakımından Jumbo ve Navaho, SÇKM içerikleri Bursa 2 ve Chester'da yüksek bulunmuştur. Bursa 2 çeşidi parlak, Chester çeşidi ise yüksek renk birikimine sahip çeşit olmuştur. Besinsel kalite özellikleri bakımından genel manada açıkta yetiştiricilik plastik sera yetiştiriciliğinden bir miktar daha yüksek içeriğe sahip olmuştur. Çeşitlerden Bursa 2 ve Chester yüksek antioksidan içeriği veren çeşitler olmuştur. Çalışmada biyostimülant uygulamaların bariz bir şekilde Kontrol uygulamasından daha iyileştirici özelliğe sahip olduğu dikkati çekmiştir. İncelenen özellikler bakımından toplam varyansın % 19'unu çeşit, yine % 19'unu yetiştirme yerleri oluştururken uygulamalar varyansın % 6'lık kısmını oluşturmuştur. Çalışmada böğürtlenlerde verim ve meyve kalite özelikleri üzerinde özellikle çeşitleri ve yetiştirme yerlerinin etkinliğinin olduğu belirgindir. Böğürtlenlerde abiyotik stres koşullarına karşı yapılan değişik uygulamaların etkinliklerinin çeşit ve yetiştirme yerlerinden daha düşük olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar, meyve kalite özellikleri düzenlenmiş bir böğürtlen çeşidinin uygun bir yetiştirme yeri ile abiyotik stres şartlarının minimize edildiği şartlarda yetiştiriciliğinde toplam % 44 düzeyinde verim ve kalite kaybını önlemek açısından önemli olduğunu söylemek mümkündür