Örtüaltı hıyar yetiştiriciliğinde sorun olan kök-ur nematodları (Meloidogyne spp.)'na karşı kimyasal mücadeleye alternatif mücadele olanaklarının araştırılması

Bu çalışma, örtüaltı hıyar yetiştiriciliğinde sorun olan kök-ur nematodları (meloidogyne spp.)'na karşı kimyasal mücadeleye alternatif mücadele olanaklarını araştırmak amacıyla 2017- 2018 yıllarında Kocaeli ilinde yürütülmüştür. Denemeler, saksı denemesi şeklinde tesadüf parselleri deneme desenine göre 8 karakter ve 10 tekerrürlü olarak gerçekleştirilmiştir. Deneme yerleri Başiskele ilçesi kullar mahallesinde yer alan üreticiye ve Arslanbey Meslek Yüksek Okuluna ait ısıtmasız seralardır. Domates saf kültürden elde edilen ikinci dönem Kök-ur nematodu (Meloidogyne incognita) larvaları, Ceylan F1 hıyar çeşidi bitkileri, Hint hardalı (Barassicae juncae), Kadife çiçeği (Tagetes erecta) bitki aksamları, Susam yağı (Nemax®), Trichoderma herzianum Rifai KRL-AG2 4x106 spor/g (T-22 Planter Box®), Arbüskülar Mikorizal Fungus (Endo root®, %23,5 canlı Glomus spp. ) ve karşılaştırma ilacı Fenamiphos etken maddeli (Nemasat®) denemenin materyallerini oluşturmuştur. Çalışma sonucunda, uygulama yapılan tüm karakterlerin pozitif kontrolle göre daha düşük ur skala değerlerine sahip oldukları ve istatistiki olarak (P ≤ 0,05) farklı gruplarda yer aldıkları belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre; kök-ur nematodlarının hıyar bitkisinde oluşturduğu urların engellenmesi, topraktaki nematod sayısının azaltılması, daha az yumurta kümesi oluşumu, bitki boyunu artırıcı etkisi, bitki yaş ve kuru ağırlığına, kök yaş ve kuru ağırlığına etkileri bakımından her bir saksıya 50 g Hint hardalı yeşil aksam uygulamalarının etkisi diğer karakterlerdeki uygulamalara göre daha yüksek bulunmuştur. Hint hardalından sonra Trichoderma harzianum ve Susam yağı karakterleri etkili bulunmuştur. Pozitif kontrole göre, tüm uygulama karakterlerinde yumurta kümesi miktarı ve urlanmanın azaldığı, bitki gelişim parametrelerinin arttığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında tüm uygulamaların hıyar yetiştiriciliğinde Kök-ur nematodlarının alternatif mücadelesinde kullanılabileceği kanısına varılmıştır.