Oryantalistlerin Allah'ın sıfatları problemine bakışı

Amaç: Sıfatları problemi, ilâhî zât ile sıfatlar arasındaki ilişkinin nasıl olması gerektiği tartışması değildir. Özellikle oryantalistlerin eserlerinde İslâm kelâmının meydana çıkışını açıklamak için referans mevzulardandır. Materyal ve Metot: Belirlenen isimler esas alınarak, Allah'ın sıfatları probleminin oryantalistlerin bakış açısından hangi yönleriyle meydana çıktığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bulgular: Wolfson; Eserinde bu konuyu tartışır, Müslümanların Hıristiyanlardan etkilendiğini düşünür. Özellikle Teslîs akidesinin Müslümanlar üzerinde büyük etki bıraktığını belirtmektedir. Watt; zâtî ve sübûtî diye adlandırılan sıfatların varlığından bahsetmektedir. Mu'tezile ile Ehl-i Sünnet'in sıfat anlayışlarını karşılaştırmıştır. Ess; ''Allah her şeye kadirdir.'' bu cümlenin hatalı olduğunu; ''Allah ilim sahibidir'' şeklinde olması gerektiğini belirtmektedir. Wensinck; Haberî sıfatlar ile ilgilenmeyi yeğlemiş ve nasıl anlaşılması gerektiği üzerinde durmuştur. Te'vilin önemi üzerinde durmuştur. Gardet ve Anawati; Mu'tezile'nin radikal fikre sahip olduğunu belirtmektedir. Murata ve Chittick; Allah'ın Kur'an'da çeşitli isim ve sıfatlara yer verdiğini belirtmektedir. Allah'ın sıfatlarla nitelendirilmesinin O'nu diğer varlıklardan ayırt etmemizi sağladığını belirtmektedir. Sonuç: Allah'ın sıfatları probleminin oryantalistlerin bakışlarından hangi yönleriyle öne çıktığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu yönüyle araştırmamız, klasik kelâm mirasının değerlendirilmesine katkı sunmayı, modern akademik okumaların İslâm düşüncesi üzerindeki etkilerini tartışmaya açmayı hedeflemektedir. Anahtar Kelimeler: Allah'ın Sıfatları, Hıristiyanlık, İslâm, Kelâm, Oryantalizm, sıfatlar problemi