Osmanlı Devleti'nde Rumeli ipekçiliği

İpekçilik faaliyetleri dokuma iş kolunda ve koza üretimi hususunda Osmanlı ekonomisi için önemli bir gelir kaynağıdır. Osmanlı dokumacılığı ipekçilik faaliyetleri çerçevesinde değerlendirildiğinde; XIV. yüzyıldan XVII. yüzyıla kadar ipekli dokumacılığın önde olduğu görülürken, XVII. yüzyıldan sonra ise ağırlıklı olarak ham ipek üretiminin çıkmıştır. Osmanlı Devleti'nin XVI. yüzyılın ortalarında yerleşmeye başladığı Rumeli coğrafyası, hem ticaret yolları güzergâhı üzerinde bulunması hem de sahip olduğu iklim koşulları ile ham ipek üretimi ve ipek ticareti konusunda önemli merkezlerden biri haline gelmesine imkân sağlamıştır. Osmanlı Devleti başlangıçtan itibaren ipek konusunda daha çok dokumacılık sektöründe yoğunlaşsa da zaman içerisinde hem dünya genelinde ham kozaya olan talebin artması hem de İran ile yaşanan siyasi çekişmelerin sonucunda yaşanan ipek ambargoları ham ipek üretimini yükseltmiştir. Osmanlı Devleti ürettiği bu ham ipek ile uzun yıllar dünya pazarlarında söz sahibi olmuştur. İpek üretiminde Anadolu'da Bursa, Amasya, Tokat gibi şehirler ön plana çıkarken Rumeli bölgesinde ise Selanik, Edirne, Tırhala ve bunları besleyen Mora şehri ön plana çıkmıştır. XIX. yüzyılda üretilen ipek miktarı Osmanlı Devleti için yeterli miktarda iken, 1857 yılında Fransa'da ortaya çıkan ve 1860 yılında Osmanlı sınırları içerisinde yayılım gösteren ipekböceği hastalıkları Osmanlı ham ipek üretimini düşürmüştür. Bu durum, ipekçilikten önemli oranda vergi geliri elde eden ve zaten ciddi oranda ekonomisi bozulmuş olan Osmanlı Devleti'nde olumsuz bir etki yaratmıştır. 1881 yılında kurulan Düyûn-ı Umûmiye İdaresi'nin verdiği teşvikler ile gerileyen üretim artırılmaya çalışılmıştır.