Osmanlı Devleti'nde Sultan ıv. Murad dönemi yeniçeri isyanları(1623-1640)

IV. Murad dönemi, Osmanlı mparatorlugu'nun en zor ve karısık dönemlerinden biridir. Bu dönemi zor yapan özellikler; IV. Murad'ın çocuk yasta ve agabeyi II. Osman'ın katlinden çok kısa bir süre sonra tahta çıkması, annesi Kösem Sultan'ın vesayeti altında olması ve O'nun devlet yönetimine müdahalesi, Abaza Mehmet Pasa'nın isyanı ve Bagdat'ın ran tarafından isgali yanında en önemli zorluk Yeniçerilerin isyanları olarak görülmektedir. IV. Murad'ın saltanatının ilk yıllarında ve çocukluk çaglarında çıkan bu isyanlar devleti çok müskül durumlara düsürmüstür. IV. Murad bütün bu problemleri asarak ve basıbozuk askerleri yola getirerek görkemli zaferler kazanmayı basarmıs ve bozulan devlet düzenini yeniden kurmustur. ste bizim bu çalısmamızdaki amacımız; bu bozuk yapının sebeplerini arastırmak ve bu bozukluklara ragmen yeniçerilerin nasıl güçlü ve itaatkâr asker haline geldigini ortaya koymaktır. Bu baglamda çalısmanın amaçlarını su sekilde ifade etmek mümkündür: a) Yeniçeri Ocagı'nın bozulma sebeplerini ve Yeniçeri syanlarının sebeplerini ortaya koyarken görünür sebeplerin perde arkasını incelemek ve isyanlarda tek sorumlunun Yeniçeriler olmadıgını ortaya koymak? b) IV. Murad dönemi, Yeniçeri isyanlarının en siddetli sekilde yasandıgı bir dönem olmasına ragmen nasıl olup da devletin toparlandıgı, Yeniçerilerin itaat altına alınarak büyük zaferler elde edilebildigini göstermektir? Bu sorulara cevap ararken genis bir literatür taraması yapılmıstır. IV. Murad devrini anlatan Osmanlı Tarihi yazarlarının eserleri incelenmistir. Bunların dısında diger Osmanlı Tarihi arastırmaları, ansiklopedi maddeleri, kitaplar ve makaleler taranmıstır. Bu çerçevede yapılan arastırma sonunda IV. Murad devrinde çıkan Yeniçeri isyanlarında devlet adamları ve ulemanın önemli bir rolü oldugu, yeniçerileri kendi çıkarları dogrultusunda yönlendirdikleri söylenebilir. Sonuç olarak bu çalısmayla Yeniçeri syanlarına farklı bir bakıs getirilmeye çalısılmıstır. Anahtar Kelimeler: IV. Murad, Yeniçeri, syan