Osmanlı ilmiye sınıfı'nın emekliliği, İlmiye Tekaüd Sandığı'nın kuruluşu ve faaliyetleri

Osmanlı Devleti, diğer pek çok alanda olduğu gibi sosyal güvenlik ve emeklilik sistemleri konusunda klasik dönem ve Tanzimat dönemlerinde farklı uygulamalar gerçekleştirmiştir. Klasik dönemde sosyal güvenlik ve emeklilik konusu esnaf sandıkları, arpalık, vakıf gibi kuruluşlar vasıtası ile ele alınmıştır. Ancak zamanla bu uygulamaların ihtiyaçlara cevap verememesi yeni düzenlemeleri gerekli kılmıştır. Bundan dolayı Tanzimat döneminde bu konular ile ilgili Batı tarzında usuller benimsenmiştir.Tanzimat Dönemi?nde ilmiye sınıfının sosyal güvenliği ile ilgili olarak ilk önce Eytâm ve Erâmil-i İlmiye İaşe Sandığı açılmıştır. 1894 yılında bu sandığın adı İlmiye Tekaüd Sandığı olarak değişmiş ve sandık 1911 yılına kadar bu isimle varlığını devam ettirmiştir. Bu çalışmada, ilk önce ilmiye sınıfının klasik dönem sosyal güvenlik ve emeklilik sistemleri ortaya çıkarılmış, daha sonra Eytâm ve Erâmil-i İlmiye İaşe Sandığı ve İlmiye Tekaüd Sandığı?nın kuruluşu, yönetim kadrosu, mali durumu ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Sosyal Güvenlik, Emeklilik Sistemi, Eytâm ve Erâmil-i ?lmiye ?a?e Sandığı, ?lmiye Tekaüd Sandığı, Klasik Dönem, Tanzimat Dönem