Osmanlı oryantalizminden bir örnek: Bağlarbaşı Abdülmecid Efendi Köşkü kalemişi süslemeleri

Abdülmecid Efendi Köşkü oldukça dikkat çeken önemli bir Osmanlı sivil mimarlığı ürünü olarak karşımıza çıkmaktadır. Köşkün kalemişi programında kullanıldığı bilinen Owen Jones'un desen kitapları hakkında inceleme yapılarak köşkle ilgili detaylı bir araştırma yapılmak istenmiştir. Köşkün tasarımındaki farklılıklar özellikle cephe tasarımında ve iç mekanda kullanılan yoğun kalemişi bezemeleriyle ortaya çıkmaktadır. Köşkün özgün tasarımını Osmanlı Oryantalizmi ile bağdaştıracak yönler üzerinde durularak bütüncül bir önerme yapılmıştır. Köşkün inşasıyla ilgili bilgi içeren eserler başta olmak üzere, içinde bulunduğu dönemi anlamak amacıyla tarihsel kaynaklar incelenmiştir. Birinci bölümde, köşkle ilgili yapılan sınırlı sayıda incelemeler, Halife Abdülmecid Efendi'nin hayatı ve Osmanlı'da yenileşme dönemleri ile ilgili genel bir bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, köşkün Oryantalizmle olan kavramsal bağlantısını okuyabilmek için Oryantalizm bölümüne yer verilmiştir. Bu bölümde genel olarak Oryantalizm alanının ortaya çıkışından sanat ve mimarlıktaki kullanım biçimlerine değin geçen süreç özetlenmiş ve Elhamra örneği üzerinden türetilen Oryantalist sanat algısı ifade edilmeye çalışılmıştır. Batı üzerinden Osmanlı'ya giren sanatta Oryantalizm, 19. yüzyıl Osmanlı mimarlığı içinde Osmanlı Oryantalizmi olarak yeni bir üslubun üretimine sebep olmuştur. Bu nedenle ikinci bölümde, mimarlık başlığı altında Osmanlı Oryantalizmi örnekleri incelenerek üslubun tanıtılması amaçlanmıştır. Üçüncü bölümde, bir yandan köşkün ilk iki bölümle olan bağlantısı ifade edilirken bir yandan da köşkün desen tasarımları, Owen Jones'un kitaplarında bulunan Elhamra kaynaklı tasarımlarla eşleştirilerek köşkün tasarım kaynağı açığa çıkarılmak istenmiştir.