Osteoporotik vertebra kırığı olan bireylerde egzersiz eğitiminin etkisi

OsteoporotikVertebra Kırığı Olan Bireylerde Egzersiz Eğitiminin Etkisi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Gaziantep 2023. Bu çalışma osteopotikvertebra kırığı olan bireylerde egzersiz eğitiminin ağrı, yaşam kalitesi, fiziksel performans, depresyon, kinezyofobi ve uyku kalitesine etkilerinin incelemek amacıyla yapıldı. Çalışmaya Osteoporotikvertebra kırığı olan 44 hasta dahil edildi. Hastalar basit randomizasyon yöntemi ile çalışma grubu ve kontrol grubu olmak üzere iki gruba ayrıldı. Çalışma grubuna 12 hafta boyunca haftada 2 gün kuvvetlendirme ve denge egzersizlerinden oluşan egzersiz eğitimi verildi. Kontrol grubunda yer alan hastaların günlük yaşam aktivitelerine aynı şekilde devam etmeleri istendi. Tedavi öncesi ve sonrası hastaların ağrılarının duyusal ve duygusal boyutlarını değerlendirmek amacıyla Shorth Form McGill Ağrı Ölçeği kullanıldı. Yaşam kalitesi değerlendirmesinde vertebra kırığı olan hastalara uygun olduğu gösterilen osteoporoza özgü QUALEFFO-41 anketi kullanıldı. Fiziksel performans değerlendirmesi için klinikte kolaylıkla uygulanabilen 6 dakika yürüme testi uygulandı. Hastaların depresyon değerlendirmesi Beck Depresyon Ölçeği ile, fonksiyonel kayıplarının değerlendirmesi Oswestry Özürlülük İndeksi ile, hareket ya da tekrar yaralanma korkularının değerlendirmesi ise Tampa Kinezyofobi Ölçeği kullanılarak yapıldı. Bu değerlendirmelere ek olarak hastaların uyku kalitesinin ve uykululuk durumlarının belirlenmesi içinPittsburg Uyku Kalitesi İndeksi ve Epworth Uykululuk Ölçeği kullanıldı. Ağrı değerlendirme sonuçları her iki grupta da iyileşmeyi gösterdi ancak çalışma grubunda anketin her alt parametresinde iyileşme belirlendi (p0,01). Çalışma grubunda yer alan hastalara uygulanan eğitimin yaşam kalitesini arttırmadaki etkisi diğer gruba göre daha fazlaydı (p0,01). Çalışma grubunda yer alan hastaların semptomlarında kontrol grubuna göre anlamlı düzelme görüldü. Çalışma grubunda tedavi sonrası fiziksel performans, depresyon, özürlülük, kinezyofobideki düzelme diğer gruba göre daha fazlaydı (p0,05). Uyku kalitesi ve uykululuk anket puanları çalışma grubunda azalma göstermesine rağmen, gruplar arasında sonuçlar benzerlik gösterdi. (p0,05). Uygulanan egzersiz protolünün ağrı, yaşam kalitesi, fiziksel performans, depresyon, özürlülük, kinezyofobi üzerinde daha etkili olduğu ve protokolün tedavi programlarının içerisinde yer alabileceği sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: Osteoporoz, Vertebral Kırık, Egzersiz, Konservatif Tedavi, Rehabilitasyon