Ostomili bireylerde beden imajı ve stomaya uyum arasındaki ilişki

Amaç: Bu çalışma, ostomili bireylerde beden imajı ve bireylerin stomaya uyumları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmış tanımlayıcı bir çalışmadır. Yöntem: Araştırma Mart-Temmuz 2019 tarihleri arasında VKV Koç Üniversitesi Hastanesi'nde cerrahi bölümlerin yatan hasta servisleri ve sindirim sistemi hastalıkları polikliniğinde yapıldı. Araştırmanın örneklemini, örneklem kriterlerini karşılayan ve çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden stomaya sahip 78 birey oluşturdu. Verilerin toplanmasında Birey Tanıtıcı Formu, Ostomili Bireylere Yönelik Uyum Ölçeği (OBUÖ) ve Beden İmajı Ölçeği (BİÖ) kullanıldı. Araştırmanın yapılabilmesi için etik kurul izni alındı. Verilerin analizinde ise; Student t testi, tek yönlü ANOVA analizi Pearson korelasyon analizi ile parametrik olmayan Mann Whitney U testi ve Kruskal-Wallis testi kullanıldı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 52,37±15,71 yıl, %56,4'ü erkek, ve %42,3'ü lisans mezunudur. Hastaların yarısına yakınına (%46,2) rektum kanseri nedeni ile stoma açıldığı, yarısından fazlasının (%65,4) stoma tipinin kolostomi olduğu, %51,3'ünün geçici stomaya sahip olduğu ve %37,2'sinin 4-6 ay gibi kısa süredir stoma ile yaşadığı tespit edilmiştir.Ostomili bireylere yönelik uyum ölçeği toplam puan ortalaması 54,33±16,33, madde puan ortalaması 2,43±,79; beden imajı ölçeği toplam puan ortalaması 15,62±8,22, madde puan ortalaması 1,44 ±1,20 olarak saptanmıştır. Çalışmada OBUÖ toplam puan ile Bİ toplam puan arasında negatif (ters yönlü) anlamlı ilişki olduğu (p<0,001) olduğu saptanmıştır. Çalışmada "ileostomisi'' olan ve stoma bakımını kendisi yapan bireylerin OBUÖ puan ortalamasının daha yüksek olduğu ve stomayı çevresinde herkesin bildiği bireylerin hem OBUÖ hem de BİÖ puan ortalamalarının daha yüksek olduğu bulundu (p<0,05). Sonuç: Bu çalışmada stomalı hastaların beden imajı algısı ile stomaya uyum arasında ilişki olduğu, ileostomili bireylerin, stoma bakımını kendisi yapan bireylerin uyumunun diğerlerinden daha iyi olduğu, stoması olduğu çevresindeki herkes tarafından bilinen bireylerin hem uyumu hem de beden imajı algısının daha iyi olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler; Beden imajı; ostomi; uyum; stoma