Otel işletmelerinde akıllı turizm teknolojileri kullanımına yönelik karma yöntem araştırması

Günümüzde teknolojinin yaşamın her alanında kullanılır hale gelmesi insanların teknoloji ile iç içe bir hayat sürmesine neden olmuştur. Teknolojinin sunduğu kolaylıklar sayesinde kullanım sıklığı artmış ve işler daha hızlı ve kolay yapılır hale gelmiştir. Bu durum otel işletmelerinin de teknoloji kullanmasına neden olmuştur. Otel işletmeleri birbiriyle rekabet edebilmek ve misafirleri işletmelerine çekebilmek için teknolojik yenilikleri benimsemek zorundadırlar. Misafir istek ve beklentilerini hızlı şekilde karşılamak, hizmet kalitesini ve memnuniyet düzeyini arttırmak için otel işletmeleri akıllı turizm teknolojilerinden yararlanmaktadır. Otel işletmelerinde kullanılmaya başlanan akıllı turizm teknolojileri işletmenin gelirini arttırarak kar elde etmesini sağlamakta ve sürdürülebilir bir rekabet üstünlüğü sağlayarak olumlu bir imaj yaratmaktadır. Aynı zamanda misafir memnuniyeti ve kişiselleştirilmiş misafir deneyiminin de artmasını sağlamaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, otel işletmelerinde misafirlere sunulan akıllı turizm teknolojilerinin yönetici ve çalışan personel tarafından kullanım ve uygulama düzeyinin tespit edilmesidir. Diğer taraftan çalışmanın ikinci amacı, geliştirilen ölçek yardımıyla otel işletmelerinde yönetici ve çalışan personelin akıllı turizm teknolojilerine yönelik tutumlarının algı düzeyleri arasında farklılık olup olmadığını belirlemektir. Çalışmada karma araştırma yöntemi kullanılmış ve keşfedici sıralı desen benimsenmiştir. Otel işletmelerinde misafirlere sunulan akıllı turizm teknolojilerinin kullanım ve uygulama düzeyinin belirlenmesi için nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Bu bağlamda Antalya ilinin Kemer ve Belek bölgesinde faaliyette bulunan 20 otel yöneticisi ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi tekniği ile MAXQDA 2022 ile analiz edilmiştir. Otel işletmelerinde çalışan personelin akıllı turizm teknolojileri tutumuna yönelik algı düzeyini belirlemek amacıyla nicel araştırma yöntemlerinden anket tekniği kullanılmış olup 531 katılımcıdan veriler elde edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS for Windows 22.0 ve SAS 9.4 ile analiz edilmiştir. Çalışmanın nicel yönteminde kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Katılımcıların akıllı turizm teknolojileri tutumuna yönelik algı düzeyi üzerinde herhangi bir etkisinin olup olmadığını tespit edilmesi amacıyla verilerin normal dağılım gösterdiği göz önünde bulundurularak veriler üzerinde t-Testi ve ANOVA testi uygulanmıştır. Çalışmanın nitel verilerinden elde edilen sonuçlara göre; akıllı turizm teknolojileri hizmet kalitesini, misafir memnuniyetini, misafir sadakatini, oprerasyonel verimliliği arttırdığı, maliyetleri azalttığı, iletişim ağını hızlandırdığı, zaman kazandırdığı, sürdürülebilirlik ve oda içi teknolojilerinin kullanım kolaylığı sağlarken öte yandan maliyet ve bütçelerinin yüksek olması, alt yapı eksikliği, kalifiyeli personel sıkıntısı, kuşak farklılıkları, misafir profili ve eğitim konusunda çeşitli engellerinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte akıllı turizm teknolojilerinin geleceğinde; geleneksel yapıda değişim, misafirin teknolojiye karşı tutumu, robot teknolojisi, işsizlik sorunu, dijitalleşme, online check-in ve check-out sistemlerinin kullanılabileceği ifade edilmiştir. Öte yandan nicel verilerden elde edilen sonuçlar incelendiğinde, katılımcıların akıllı turizm teknolojileri tutumlarına yönelik algılarının cinsiyet ve çalıştığı işletmenin faaliyette kalma süresi ile arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte katılımcıların akıllı turizm teknolojileri tutumlarına yönelik algılarının yaş, eğitim durumu, işletmedeki konumu, mevcut işletmede çalışma süresi, çalıştığı pozisyon, turizm sektöründe toplam çalışma süresi ve çalıştığı işletmenin sahiplik durumu ile arasında anlamlı bir ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Akıllı Turizm, Antalya, Otel İşletmeleri, Turizm Teknolojisi