Percy Bysshe Shelley ve Abdülhak Hamid Tarhan şiirlerinde romantizmin başka tarihçeleri

Romantizm için şu ana dek birçok bilimsel tanım öne atılmış ve bunları her biri söz konusu terimi estetik, politik, felsefi veya tarihsel anlamda olabildiğince geniş kapsayabilecek belirli kriterler dizisi önermiştir. Bu türden kapsayıcı anlayış geliştirme çabalarından biri de Romantizmin tarihini zıtlıklar üzerinden inceleyen dönemsel eleştiridir. Romantizmin zamansal önemini önceki yazın geleneklerinden nasıl ayrıldığına odaklanarak belirleyip açıklayan bu eleştiri kanadı Romantizmi, diğer çağlarla bağlarını kopararak, yalnızca bir tarihsel döneme hapsetmektedir. Bu tez Percy Bysshe Shelley ve Abdülhak Hamid Tarhan'ın şiirleri üzerinden Romantizmin diğer yüzyıllarla kurduğu ilişkiyi irdeleyerek bu olguya ilişkin dönemsel değerlendirmeleri mercek altına alıp sorunsallaştırmaktadır. Adı geçen Osmanlı ve İngiliz romantik şairleri bir araya getiren bu karşılaştırmalı çalışma farklı dönemlerin farklı söylemlerinin birlikteliğini Shelley ve Tarhan'ın alıntılanan şiirlerinde saptamaya çalışmaktadır. Nasıl ki Aydınlanma Çağı'nın felsefi ve bilimsel yazınlarına Shelley'nin mısralarında göndermeler yapılması on sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıllar arasında bulunduğu varsayılan kopuşun yeniden düşünülmesini gerektiriyorsa, Tarhan'ın Romantik şiirinde Sufizme geri dönüşü Türkiye akademisinde bu konudaki yaygın modernizm-yanlısı tavrı tartışmaya açmaktadır. Her iki şairin Romantik poetikalarını inceleyen bu tez, Romantizmin dönemsel tanımlamalarında anakronizmin, Shelley ve Tarhan'da görüldüğü gibi, kaçınılmaz olduğunu tartışmaktadır.