Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara işlevsel okuma becerilerinin kazandırılmasında tablet bilgisayar aracılığı ile sunulan programın etkililiği

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocukların dikkati sağlama, bilgiyi işleme ve bellekte tutma alanlarında yaşadığı sıkıntılar onların akademik başarılarını olumsuz yönde etkilemektedir. Dolayısıyla okul çağına gelmiş ya da okul çağında, OSB olan bireylere görsel uyaranlarla öğretim sunulmasının onların akademik başarılarını olumlu yönde etkilediği dikkate alınmalıdır (Tekin-İftar ve Değirmenci, 2012). Akademik beceriler içinde okuma yazma becerilerinin öğretimi önemli bir yer tutmaktadır. Okuma yazma becerileri birçok bilişsel süreci içinde barındırmaktadır. Normal gelişim gösteren bireylerin okuma yazma öğrendikleri süreç, OSB olan bireyler için oldukça karmaşık ve yerine getirilmesi güç bir beceri olabilmektedir. Dolayısıyla işlevsel okuma becerilerinin öğretimi onlar için daha anlamlı hale gelmektedir. Okuma yazma becerilerini kazanmış olsun ya da olmasın OSB olan çocukların günlük yaşantılarını sürdürebilecek düzeyde belli bir sözcük bilgisine gereksinimleri vardır. Okulda, evde ya da toplumda ihtiyaç duydukları sözcükleri öğrenmeleri onların bağımsız olarak hareket etmelerini kolaylaştıracaktır. Bu nedenle işlevsel okuma becerilerinin öğretimi OSB olan çocukların bağımsız yaşam, tercih yapabilme, boş zaman değerlendirme, ihtiyaçlarını karşılayabilme gibi önemli alanlarda kendi kendilerine yetebilmelerine olanak sağlayacaktır. Ülkemizde OSB olan çocuklarla yürütülen araştırmalar incelendiğinde yapılan çalışmaların daha çok sosyal ve iletişim becerilerinin geliştirilmesine yönelik olduğu görülmektedir (Eliçin ve Diken, 2011). OSB olan çocuklara işlevsel okuma becerilerinin öğretimine ilişkin ülkemizde herhangi bir çalışmanın bulunmaması, teknoloji destekli uygulamalarının OSB olan çocukların öğrenmeleri üzerinde etkili olmasına rağmen işlevsel okuma becerilerinin öğretimi için kullanılmamış olması, araştırma gereksinimini belirlemede etkili olmuştur. Bu araştırmanın amacı, OSB olan çocuklara işlevsel okuma becerilerinin kazandırılmasında tablet bilgisayar aracılığı ile sunulan programın etkililiğini değerlendirmektedir. Araştırmaya yaşları 5-7 arası değişen dört erkek öğrenci katılmıştır. Araştırma 5 hafta boyunca haftada 5 gün, 30 dk. Süre ile yürütülmüştür. Araştırma tek denekli araştırma modellerinden davranışlar arası çoklu yoklama modeline göre desenlenmiş, bulgular denekler arası replike edilmiştir. Araştırmada işlevsel okuma becerilerinin öğretimi için araştırmacı tarafından sadece bu çalışmaya özel tablet bilgisayar programı tasarlanmış, alanında uzman yazılım ve bilgisayar mühendisleri tarafından tablette çalışmaya uygun hale getirilmiştir. Araştırmada uygulamacı tarafından sunulan öğretim uygulamasının deneklerin hedef davranışı edinmeleri üzerinde etkili olup olmadığına ilişkin bulgular grafiksel olarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, araştırmaya katılan tüm deneklerin işlevsel okuma becerileri kazanmaları üzerinde tablet bilgisayar programının etkili olduğunu, deneklerin beceriyi genelleyebildiğini ve sürdürebildiğini göstermektedir. Araştırmanın sosyal geçerlik verileri araştırma bulgularını destekler niteliktedir.