Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda dil gelişimi, duyusal işlemleme becerileri ve ebeveyn tutumu arasındaki ilişkinin incelenmesi

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) dil gelişimini ve duyusal işlemleme becerilerini etkileyebilen nörogelişimsel bir bozukluktur. Gelişimsel gecikmeler, çocuğun bakım süreci, ekonomik sebepler gibi durumlar OSB'li çocukların ebeveynlerinin stres düzeyini arttırmaktadır. Bu çalışmada, OSB'li çocukların dil gelişimi ile duyusal işlemleme becerileri ve ebeveyn tutumları arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Araştırma grubunu 3-5 yaş arası 30 OSB'li çocuk oluştururken, kontrol grubunu ise 3-5 yaş arası 30 normal gelişim gösteren çocuk oluşturmaktadır. Dil gelişimi TEDİL ile, duyusal işlemleme becerileri Duyu Profili ile, ebeveyn tutumları ise ETÖ ile değerlendirilmiştir. TEDİL, Duyu Profili ve ETÖ puanları iki grup arasında karşılaştırılmıştır. Sonuçlara göre TEDİL alıcı dil, ifade edici dil ve sözel dil performansı becerilerinde iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0.05). Duyu Profilinde ise ''Endurans ve Tonusla İlgili Duyusal İşlem'' ve ''Aktivite Seviyesini Etkileyen Hareket Düzenlemeleri'' alt alanları dışında tüm alanlarda iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0.05). ETÖ sonucuna göre OSB olan grubun kontrol grubuna göre ''Demokratik'' tutum puanları daha düşük elde edilirken, ''Otoriter'' ve ''Aşırı Koruyucu'' tutum puanları anlamlı olarak daha yüksek elde edilmiştir (p<0.05). OSB grubu TEDİL ile Duyu Profili arasında ''Duyma İşlemi'', '' Görme İşlemi'' ''Çoklu Duyusal İşlem'' ve ''Aktivite Seviyesini Etkileyen Hareket Düzenlemeleri'' arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki tespit edilmiştir. OSB grubu TEDİL ile ETÖ ''Demokratik'' arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki ''Otoriter'' tutum arasında negatif yönde zayıf ilişki tespit edilmiştir. Bu sonuçlara göre OSB'li çocuklarda dil gelişimini duyusal işlemleme becerilerinin ve ebeveyn tutumlarının etkileyebileceği bulunmuştur. OSB'li çocuklarda müdahale sürecinde duyusal işlemleme becerilerinin ve ebeveyn tutumunun değerlendirilmesinin müdahale sürecine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.