The Emergence and developmental progress of autobiographical memory

Otobiyografik Belleğin Ortaya Çıkışı ve Gelişimsel Süreci - Jale KAZEZÖZETBu araştırmada esas olarak, otobiyografik belleğin gelişimsel sürecinin öne sunulandoğrultuda olduğu doğrulanmaya çalışılmaktadır. Otobiyografik belleğin gelişimsel sürecinin7 tane seviyesi olduğu düşünülmüş ve her bir seviyenin ortaya çıkışının bir önceki seviyenintamamlanmasıyla olduğu savunulmuştur. Bu süreçteki son iki seviye otobiyografik belleğinortaya çıkışını ileri sürmektedir. Bu araştırma ayrıca otobiyografik belleğin ortaya çıkmasıiçin ilk 5 seviyenin tamamlanmasının zorunlu olup olmadığını da ortaya çıkarmayaçalışmaktadır. Katılımcılar 2 ila 6 yaş arasındaki 100 tane çocuktan oluşmaktadır. Katılımcılarevlerinde 4 hafta arayla 2 kere ziyaret edilmişlerdir. lk ziyarette katılımcı araştırmayla tanışır,onunla hamurlardan bir oyun oynar ve de daha sonra araştırmacıdan bir hediye alır. 4 haftasonrasında ise ikinci ziyaret gerçekleştirilir. kinci ziyarette ise katılımcıdan araştırmacıyıanımsaması ve hediyeyi hatırlaması istenir. Hediyeyi hatırlayıp hatırlamadığı iki şekilde testedilir; anımsama ve tanıma. Katılımcıların hediyeyi anımsama ve tanıma seviyelerinin yaşlarıartıkça değişiklik gösterdiği görülmüştür. kinci ziyarette katılımcıların ayrıca ilk ziyarettearaştırmacıyla birlikte oynadıkları oyunu da hatırlamaları gerekmektedir. Katılımcılar buoyunu da iki şekilde hatırlayabilirler; davranışsal canlandırma veya sözlü anımsama. Anlatıbecerisi otobiyografik belleğin ortaya çıkışını etkileyen bir unsur olarak görüldüğünden ikinciziyarette katılımcıların anlatı becerileri de test edilmektedir. Ayrıca katılımcılarınotobiyografik bellek gelişimlerini derecelendirebilmek için de katılımcılardan iki taneotobiyografik bellek anılarını anlatmaları istenmiştir. Bulgular temel bellek becerileri öncegeliştiğini göstermiştir. Otobiyografik bellek gelişimi diğer bellek becerilerinin gelişiminebağımlılık olduğunu düşündüren bir seyir sergilemiş ve olaya ilişkin bir şemanın olupolmaması farklılık yaratmıştır. Olayda bir şema olduğu takdirde, olaya ilişkin belirli bilgilerihatırlamanın daha az önem taşıdığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, otobiyografik bellek gelişimindeanlatı becerisinin etkisi de saptanmıştır.Anahtar Sözcükler: Otobiyografik bellek, Bellek Gelişimsel Süreci, Anlatı Becerisi,Anımsama, Tanıma