Otomatik gerilim regülatör sistemlerinde optimizasyon yöntemleri için yeni bir amaç fonksiyonunun geliştirilmesi

Elektrik güç sistemlerinde güç kalitesine etki eden en önemli parametre sistem gerilimidir. Sistem gerilimi güç sistemi açısından çok kritik öneme sahiptir. Elektrik güç sistemlerinde sistem gerilimi nominal bir sabit gerilim düzeyinde tutulmalıdır. Güç sistemlerinde gerilim kontrolü otomatik gerilim regülatörleri (OGR) ile yapılmaktadır. OGR'ler sistem geriliminin sabit tutulmasını sağlar. Bir OGR sisteminde PID denetleyici parametrelerinin doğru bir şekilde belirlenmesi son derece önemlidir. Bu parametrelerin seçimi için çeşitli optimizasyon teknikleri kullanılır. Bu tekniklerde kullanılan amaç fonksiyonları genellikle ITSE, ITAE, ISE ve IAE'dir. Halbuki amaç fonksiyonunun sisteme, probleme ve kısıtlara göre değişiklik göstermesi gerekmektedir. Dolayısı ile optimizasyonun birden fazla amaç gözetilerek yapılması ihtiyacı ortaya çıkar. Kısıtlı bir süre içerisinde otomatik gerilim regülatörleri için birden fazla amaç gözetilerek en iyi amaç fonksiyonunun elde edilmesi, bir çok amaç fonksiyonlu optimizasyon problemini oluşturur. Bu çalışma kapsamında bir OGR sisteminde optimal PID kazançlarının belirlenmesi için en iyi amaç fonksiyonunu bulma amaçlanmıştır. Birden fazla amacı karşılamak amacıyla ortaya çıkan çok amaç fonksiyonlu optimizasyon problemi, bu çalışma kapsamında belirlenen en uygun skalarizasyon tekniği ile birden fazla tek amaç fonksiyonlu optimizasyon problemine indirgenmiş, indirgenen her bir problem ayrı ayrı eş zamanlı olarak çözülmüştür. Çalışmada optimizasyon yöntemi olarak literatürde yaygın olarak bilinen parçacık sürüsü optimizasyonu (PSO), karınca kolonisi optimizasyonu (KKO), yapay arı kolonisi optimizasyonu (YAKO) ve optikten esinlenen optimizasyon (OEO) algoritmaları kullanılmıştır. Belirlenen polinomal amaç fonksiyonunun literatürde yaygın olarak kullanılan amaç fonksiyonlarına göre çok daha iyi sonuçlar verdiği görülmüştür.