Özel bütçeli kamu idarelerinde iç kontrol sisteminin etkinliği ve bir devlet üniversitesinde örnek uygulama

Bir işletmede iç kontrol sisteminin var olması ve etkin çalışması işletmenin hedeflerine ulaşabilmesi ve bu hedeflere ulaşabilmek için yaptığı iş ve işlemlerin yasalara uygunluğu konusunda güvence sağlama açısından çok önemlidir. İç kontrol sistemi beş ana bileşenden oluşmakta olup bunlar; kontrol ortamı, risk, kontrol faaliyetleri, gözlem, bilgi ve iletişimdir. İşletme için hayati önem taşıyan iç kontrol sisteminin unsurlarından olan risk değerleme araştırmanın konusunu oluşturmaktadır. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı Türkiye'de ve kamu kurumlarında iç kontrol, kurumsal risk yönetimi ve risk odaklı iç denetimin mevcut durumunu ortaya koyarak özel bütçeli bir kamu kuruluşu olan bir devlet üniversitesinin İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi özlük işleri ve mali işler birimlerindeki riskleri tanımlamak, derecelendirmek ve bu riskleri engelleyici, önleyici ve tespit edici kontrol faaliyetleri bağlamında öneriler getirmektir. Araştırma kapsamında risk değerlendirmesi yapılacak ve bunun sonucunda iç kontrol sisteminin bir diğer unsuru olan kontrol faaliyetleri hakkında önerilerde bulunulacaktır. Literatür taramasında Türkiye'de özel bütçeli bir kamu kuruluşunda risk matrisi yöntemiyle risklerin değerlendirilmesine yönelik bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu açıdan bakıldığında bu çalışmanın ilk olabileceği düşünülmektedir. Araştırma sonucunda mali işler biriminin bütçe hazırlama sürecinde raporlama, taşınır mallar sürecinde usulsüzlük, doğrudan temin sürecinde mali, satın alma sürecinde faaliyetlerin karmaşıklığı ve incelenen bütün süreçlerde mevzuat riskleri yüksek dereceli riskler olarak belirlenmiştir. Özlük işleri biriminin ise ek ders ve maaş süreçlerinde mali ve bilgi teknolojileri riskleri yüksek dereceli riskler olarak belirlenmiştir.