Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi çalışanlarında empati ve sempatinin merhamet yorgunluğu üzerindeki etkisinde psikolojik sağlamlık ve duyarlığın aracı rollerinin incelenmesi

Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde çalışan uzmanlar, özel gereksinimli bireylerin ve ailelerinin; tanı, tanıdan etkilenim düzeyi, doğum ve yaşam öyküsü gibi birçok değişkenden kaynaklı yaşıyor oldukları zorluklara doğrudan veya dolaylı olarak tanık olmaktadırlar. Bu tanıklık uzmanlar için yıpratıcı bir hal alabilir. Bu çalışmanın amacı, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde çalışan uzmanların empati ve sempati düzeylerinin merhamet yorgunluğuyla olan ilişkisinde duyarlık ve psikolojik sağlamlığın aracı rolünün incelenmesidir. Araştırmanın örneklem grubunu 21 ile 65 yaş aralığında 303 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler seçkisiz olmayan uygun örnekleme yoluyla toplanmıştır. Araştırmada veriler Kişisel Bilgi Formu, Duyarlık Ölçeği, Empati ve Sempati Kurma Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Çalışanlar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizi Mplus sürüm 7 ve SPSS 27.0 paket programı ile yapılmıştır. Empati - sempatinin merhamet yorgunluğunu yordayıcı etkisini ve duyarlık ile psikolojik sağlamlığın aracı rolünü test etmek için yol (path) analizi yapılmıştır. Merhamet yorgunluğunun demografik verilere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Empati, merhamet yorgunluğunu negatif yönde yordarken; sempati ile merhamet yorgunluğu arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Empati ile merhamet yorgunluğu arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlık kısmi aracı rol üstlenmektedir. Duyarlığın ise aracı etkisi olmadığı bulunmuştur. Demografik değişkenler açısından bakıldığında; kadın katılımcıların merhamet yorgunluğu düzeylerinin erkeklere oranla daha fazladır. Ayrıca, bu sektörde olmaktan duyulan memnuniyet arttıkça merhamet yorgunluğunun azaldığı bilgisine ulaşılmıştır.