Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde uzman öğretici olarak görev yapan öğretmenlerin mesleki yeterliliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi

Araştırmanın amacı, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde uzman öğretici olarak çalışan öğretmenlerin özel eğitim alanı mesleki yeterliliklerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesidir. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden tarama (survey) araştırması modeline göre düzenlenmiştir. Araştırmaya 2023-2024 eğitim-öğretim yılında özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde uzman öğretici olarak çalışan 206 öğretmen katılmıştır. Araştırma verileri Öğülmüş (2014) tarafından geliştirilen "Özel Eğitim Mesleki Yeterlik Ölçeği" (ÖMYÖ) kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler araştırmacı tarafından bilgisayar ortamına aktarılıp SPSS 21.0 istatistik paket programı kullanılarak verilerin analizi gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde Pearson Correlation Coefficient (Basit Korelasyon), İlişkisiz Örneklemler için T-Testi (Paired Samples T-Test), Tek Boyutlu Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına bakıldığında öğretmenlerin liderlik ve mesleki gelişim düzeylerinin yüksek; iletişim, mesleki etik, alan bilgisi ve mesleki yeterliklerinin çok yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmaya katılan öğretmenlerin mesleki yeterlik, alan bilgisi, mesleki etik düzeyleri cinsiyetlerine göre farklılık göstermektedir. Kadın öğretmenlerin mesleki yeterlikleri, alan bilgisi, mesleki etik düzeyleri erkek öğretmenlere göre daha yüksektir. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin mezun oldukları fakültelere göre mesleki yeterlik, alan bilgisi, mesleki etik, mesleki gelişim, liderlik ve iletişim puanları farklılık göstermektedir. Buna göre çocuk gelişimi bölümü mezunu olan öğretmenlerin mesleki yeterlik, alan bilgisi, mesleki etik, iletişim düzeyleri diğer fakülte mezunlarına göre; sınıf öğretmenliği mezunlarının mesleki gelişim, liderlik puanları diğer fakülte mezunlarına göre yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerden 240 saatlik uzman öğretici sertifika programından farklı hizmet içi eğitim alanların mesleki yeterlik, alan bilgisi, mesleki gelişim, liderlik düzeyleri farklı hizmet içi eğitim almayan öğretmenlerden yüksek bulunmuştur. 240 saatlik uzman öğretici sertifika programı dışında sahip olunan sertifikaların özel eğitim mesleki yeterlikleri ve alt boyutları arasında anlamlı bir fark oluşturmadığı tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin yaşları arttıkça mesleki yeterlik, alan bilgisi, mesleki etik, mesleki gelişim, liderlik, iletişim düzeylerinin arttığı sonucuna ulaşılmıştır.