Özel okul öğretmenlerinin örgütsel mutluluk ve örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki

Araştırmada özel okul öğretmenlerinin örgütsel mutluluk ve örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada, karma yöntem desenlerinden açıklayıcı sıralı karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunun örneklemin belirlenmesinde seçkisiz örnekleme yöntemlerinden basit seçkisiz örnekleme yöntemi tercih edilmiş olup örneklem 299 öğretmenden oluşmuştur. Veri toplama aracı olarak nicel verilerin toplanması sürecinde örgütsel mutluluk ölçeği ile örgütsel bağlılık ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde standart sapma, frekans, yüzde, aritmetik ortalama, çoklu doğrusal regresyon analizi, pearson korelasyon katsayısı, parametrik testlerden ilişkisiz örneklemler için t-testi, ilişkisiz örneklemler için tek faktörlü varyans analizi ile parametrik testlerin varsayımlarının karşılanamaması durumunda parametrik olmayan testlerden Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır. Araştırmanın nitel çalışma grubunu belirlemek için amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda farklı görev ve branşlardan toplam sekiz gönüllü öğretmen çalışma grubuna alınmıştır. Nitel verilerin çözümlenmesinde hem içerik analizi hem de betimsel analiz kullanılmıştır. Özel okul öğretmenlerinin örgütsel mutluluğa ilişkin görüşleri nicel bulgular açısından değerlendirildiğinde; olumlu duygular ile potansiyeli gerçekleştirme puanlarının yüksek olduğu; olumsuz duygular boyutunda ise göreceli olarak düşük olduğu görülmektedir. Bu bağlamda öğretmenlerin okullarında mutlu oldukları söylenebilir. Örgütsel bağlılık düzeylerinin ise orta seviyede olduğu görülmektedir. Özel okul öğretmenlerinin cinsiyet, branş, okul türü, öğrenim durumu ve çalışma sürelerine göre örgütsel mutluluk alt boyutlarında anlamlı fark bulunmamıştır. Örgütsel bağlılık alt boyutlarında ise cinsiyet ve öğrenim durumuna göre anlamlı bir farklılık bulunmazken branş, okul türü ve çalışma süresi değişkenine göre anlamlı fark bulunmuştur. Örgütsel mutluluğun alt boyutlarından olumlu duyguların ve potansiyelin gerçekleştirilmesinin tüm örgütsel bağlılık alt boyutları (duygusal bağlılık, devam bağlılığı ve normatif bağlılık) ile pozitif anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu görülmüştür. Örgütsel mutluluğun alt boyutlarından bir diğeri olan olumsuz duyguların ise diğerlerinin tersine tüm örgütsel bağlılık alt boyutları (duygusal bağlılık, devam bağlılığı ve normatif bağlılık) ile negatif anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Bu bağlamda öğretmenlerin okullarına karşı olumlu duygular hissedip mutlu olduklarında okullarına karşı bağlılıklarının da artacağı söylenebilir. Örgütsel mutluluk ve örgütsel bağlılığa ilişkin regresyon analizi sonuçları incelendiğinde; örgütsel mutluluğun tüm alt boyutlarının (olumlu duygular, olumsuz duygular, potansiyelin gerçekleştirilmesi) birlikte örgütsel bağlılığın alt boyutları olan duygusal bağlılık, devam bağlılığı ve normatif bağlılığı anlamlı şekilde yordadığı görülmektedir. Özel okul öğretmenlerinin örgütsel mutluluk ve örgütsel bağlılıkları ile ilgili düşünceleri ise nitel bulgular bağlamında değerlendirildiğinde öğretmenlerin çalıştıkları okullara karşı olumlu duygular hissettikleri görülmüştür. Öğretmenlerin okulda mutluluğunu etkileyen faktörlerin başında eğitim- öğretim faaliyetleri içinde yer alan çalışmaların geldiği görülmüştür. Ayrıca öğretmenleri motive edici çalışmaların yapılmasının okulda mutluluğunun arttırılması için önemli olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin örgütsel bağlılıkların sağlanması için öğretmenlerin çalıştıkları kuruma karşı duygusal bağlılıklarının arttırılması gerekmektedir. Ayrıca öğretmenlerin çalıştıkları okullara bağlılıklarını arttıran diğer faktörler; çalıştıkları okullarda öğretmenleri mutlu edecek çalışma ortamlarının hazırlanması, maaşlarının zamanında ödenmesi ve meslektaşlar ile olumlu ilişkiler içinde olmaları şeklinde ifade edildiği görülmüştür.