Özel okullarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin pandemi sürecinde uzaktan eğitim ile ilgili görüşleri

Bu çalışma, özel okullarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin Covid-19 pandemisi sürecinde kullanmak zorunda kaldıkları uzaktan eğitim ile ilgili görüşlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden açıklayıcı durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Covid-19 pandemi döneminde 2020-2021 Eğitim- Öğretim yılında Antalya ili dört merkez ilçedeki özel eğitim kurumlarında görev yapan ve maksimum çeşitlilik örneklemesi yöntemi ile belirlenen, 5 okuldan 20 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Yapılan görüşmelerde elde edilen verilere betimsel analiz yapılmıştır. Araştırma verilerinin analizi, uzaktan eğitim sürecinde özel okullarda görevli sınıf öğretmenlerinin görüşlerini belirlemek amacıyla kendi içinde temalara ayrılan okul yönetimi, sınıf yönetimi, teknoloji, sosyolojik/psikolojik, ders içeriği ve ders değerlendirme boyutları altında açıklanmıştır. Her boyutla ilgili tablolarda katılımcı öğretmenlerin boyutun içinde yer alan hangi temaya dair görüş bildirdikleri görülmektedir. Boyutlar içinde yer alan her tema da yine ayrı başlık ve tablolar ile ifade edilmiş ve katılımcıların görüşleri doğrultusunda olumlu ve olumsuz şeklinde ayrılarak açıklanmıştır. Bu çerçevede okul yönetimi boyutunda yer alan kaynak desteği ve ders planlaması temasına dair önemli bir sorun yaşanmadığı görülmektedir. İş güvencesi temasına bakıldığında ise öğretmenlerin mevcut süreç ile ilgili normalin üstünde kaygılarının olmadığı görülse bile gelecek dönemlerdeki belirsizlik sebebiyle iş güvencesiyle ilgili kaygı yaşandığına yönelik bulgulara ulaşılmıştır. Sınıf yönetimi boyutunda görülen sorunların başında davranış kontrolünün geldiği görülmektedir. Bilgisayar aracılığıyla kurulan öğrenci-öğretmen iletişimindeki aksaklıklar, otokontrol duyguları düşük öğrencilerin derse katılamama sorunu, ev ortamındaki çeldiricilerin derse odaklanmayı güçleştirmesi davranış yönetimindeki sorunlar arasındadır. Sınıf yönetimi boyutunda yer alan iletişim temasının da davranış yönetimi temasıyla doğrudan ilişkili olduğu görülmektedir. Bilgisayar aracılığıyla kurulan öğrenci öğretmen iletişiminde zaman zaman algı yanılmalarının görülmesinin, anında müdahale edememenin verdiği kısıtlamaların ve ev ortamının etkisinin sınıf yönetimini zorlaştıran etkenler arasında yer aldığı ifade edilmiştir. Teknoloji boyutuyla ilgili sorunlara bakıldığında kullanılan programlardan ziyade programın kullanılmasıyla ilgili gerekli eğitimlerin yetersizliğine vurgu yapılmış ve yaşı büyük öğretmenlerin teknoloji boyutuyla ilgili genç öğretmenlere nazaran daha fazla zorlandığı görülmüştür. Okul yönetimi ve kişisel inisiyatif doğrultusunda teknoloji ile ilgili alınan eğitim ve öğretmenler arasındaki yardımlaşmayla öğretmen yeterliliğinin arttırılacağı ifade edilmiştir. Teknoloji konusunda öğrencilerin yeterliliğinin üst seviyede olduğu ifade edilirken dijital özgürlüklerini kullanmalarının bazı durumlarda dersleri sabote ettiğine de değinilmiştir. Sosyolojik ve psikolojik boyut ile ilgili sorunlara bakıldığında öğretmenlerin iyi oluşluk durumlarının zarar gördüğü söylenebilir. Bunalma, sıkıntı, eve kapanmanın verdiği yalnızlık duygusunun etkileri gibi psikolojik sorunların yanında bilgisayara maruz kalmanın ve sürekli ekran karşısında olmanın yarattığı göz bozuklukları, duruş bozuklukları, baş ve boyun ağrıları gibi fiziksel sorunlar da iyi oluşluk temasında yaşanan sorunların arasında yer almaktadır. Uzaktan eğitim sürecinde öğretmen- öğrenci iletişimine veli faktörünün eşlik etmesinin olumlu ve gerekli görülmesinin yanında öğretmen-veli arasındaki çizginin incelmesi nedeniyle velilerin derslere müdahale etmesi gibi sorunların yaşandığı da ifade edilmektedir. Uzaktan eğitimde yüz yüze eğitimde olduğu gibi çerçevesi belli bir mesai saati olgusu olmadığı için öğretmenler, mesleki sorumluluklarının özel yaşamlarını zorladığını ve sürekli evde olmanın günlük işlerinde daha fazla yoğunluğa, yorgunluğa ve strese neden olduğunu da ifade ederek iş-yaşam dengelerindeki bozulmaya işaret etmişlerdir. Meslektaşlar arasındaki samimi ilişkilerin uzaktan eğitimde profesyonel seviyeye gerilediğini ifade eden bazı katılımcılar öğretmen olmaktan duydukları gururu dile getirse de uzaktan eğitim sürecinde mesleki doyumlarını sorguladıklarını ifade etmiştir. Derslerin değerlendirilmesinde kazanım verme açısından sorun görmediğini söyleyen öğretmenler kalıcılık konusunda kaygılarını dile getirmişlerdir. Ayrıca online sınav olmak zorunda kalan sınıf düzeylerinde hakkaniyetle not verme konusunda kaygılarını dile getiren öğretmenler öğrencilerini değerlendirmek için sadece sınav notlarına değil derse katılım, derste aktiflik durumu ve ödevlerin anında kontrolü gibi ek tedbirler alarak değerlendirmenin sağlıklı olması için daha fazla çaba göstermek zorunda kaldıklarını ifade etmiştir.