Özel sektör çalışanlarının bilgi güvenliği farkındalık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi

Bu araştırma, özel sektör çalışanlarının bilgi güvenliği farkındalık düzeylerini; dijital okuryazarlık ve bilinçli farkındalık gibi bireysel değişkenlerle olan ilişkileri doğrultusunda incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında veriler, 454 katılımcıdan çevrimiçi anket yöntemiyle toplanmış ve analizlerde Bilgi Güvenliği Farkındalık Ölçeği, Dijital Okuryazarlık Ölçeği ile Bilinçli Farkındalık Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan tüm ölçekler için normallik varsayımı sağlanmış; yüksek Cronbach Alfa katsayıları elde edilerek ölçümlerin iç tutarlılığının ve güvenirliğinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, katılımcıların eğitim düzeyi arttıkça bilgi güvenliği farkındalık düzeyleri anlamlı biçimde artmaktadır. En yüksek farkındalık düzeylerine, yüksek lisans ve üzeri eğitime sahip bireyler ulaşmıştır. Ayrıca, bilgi güvenliği eğitimi almış bireylerin, almayanlara kıyasla tüm alt boyutlarda daha yüksek farkındalık düzeyine sahip olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet açısından erkek katılımcıların bilgi güvenliği farkındalığı ve dijital okuryazarlık düzeyleri kadın katılımcılardan daha yüksek bulunurken; kadınlar bilinçli farkındalık alanında erkeklerden daha yüksek puan almıştır. Çalışma statüsüne göre ise beyaz yaka çalışanların, mavi yaka çalışanlara kıyasla bilgi güvenliği farkındalığı, mobil güvenlik farkındalığı ve dijital okuryazarlık düzeylerinde anlamlı biçimde daha yüksek ortalamalara sahip olduğu saptanmıştır. Çalışma süresi değişkeni incelendiğinde, 1–5 yıl deneyime sahip bireylerin bilgi güvenliği farkındalığı ve mobil cihaz farkındalığı alanlarında daha yüksek puanlar aldığı; özellikle 20 yıl ve üzeri deneyime sahip katılımcılara göre belirgin farklar gözlendiği belirlenmiştir. Günlük dijital cihaz kullanım süresi de önemli bir değişken olarak öne çıkmaktadır. Günde 6 saatten fazla internet kullanan ve 8 saatten fazla bilgisayar başında zaman geçiren bireylerin, bilgi güvenliği farkındalığı ile dijital okuryazarlık düzeyleri diğer gruplara göre anlamlı biçimde daha yüksektir. Korelasyon analizleri sonucunda, bilgi güvenliği farkındalığı ile saldırı-tehdit algısı ve mobil cihaz güvenliği arasında güçlü ve pozitif ilişkiler tespit edilmiştir. Bununla birlikte, genel güvenlik farkındalığı ile bilinçli farkındalık arasında zayıf ancak anlamlı düzeyde negatif bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca, dijital okuryazarlık ile bilinçli farkındalık arasında orta düzeyde negatif yönlü bir korelasyon saptanmıştır. Elde edilen bulgular, bilgi güvenliği eğitimlerinin yalnızca teknik içerikle sınırlı kalmaması; dijital beceriler ve bireysel farkındalık düzeyleriyle entegre bir şekilde planlanması gerektiğine işaret etmektedir. Ayrıca, bireylerin öğrenme ihtiyaçlarına göre özelleştirilmiş ve sürekliliği olan eğitim stratejilerinin, kurumsal bilgi güvenliği kültürünün sürdürülebilirliği açısından kritik rol oynayabileceği önerilmektedir. Bu çalışma, özel sektörde bilgi güvenliği farkındalığını etkileyen çok boyutlu yapıyı ortaya koymakta ve ileride yapılacak araştırmalara sağlam bir temel sunmaktadır.