Özelleştirmede kamu yararı kavramı

Günümüzde özelleştirme uygulamalarına sıklıkla başvuruluyor olması ve dünyanın birçok ülkesinde özelleştirmenin ekonomik ve sosyal politikalar içerisinde yer alması özelleştirmeyi birçok açıdan tartışılır hale getirmiştir. Bu açıdan çalışmamızda özelleştirme uygulamalarında kamu yararı kavramı incelenmiştir. Öncelikle kamu yararı kavramının ne olduğu açıklanmaya çalışılmış, daha sonra özelleştirmede kamu yararının ne şekilde gerçekleşeceği, kamu yararı kriterlerinin neler olması gerektiği üzerinde durulmuştur. Diğer yandan geçmişten bugüne özelleştirme ile ilgili yapılan birçok yasal düzenleme kronolojik olarak incelenmiş ve özelleştirme ve kamu yararı bu incelemeler esas alınarak açıklanmıştırKamu yararı kavramının somut bir tanımı olmamakla birlikte, kamunun gereksinimleriyle ilgili olan, toplumun ortak yararını karşılayan, yasaların ve idarenin her türlü eylem ve işleminin amacını oluşturan bir kavram olarak ifade edilmesi mümkündür. Özelleştirme uygulaması da bir idari işlem olduğundan, bu uygulamada kamu yararının gözetilmesi gerekliliği kuşkusuzdur. Özelleştirme en geniş itibariyle devletin elinde bulunan varlıkların ve devletin yürüttüğü faaliyetlerin mülkiyetin ve işletilmesinin özel kesime devredilmesidir. Bununla birlikte özelleştirmenin sosyal hayata, ülkenin bağımsızlığına olumsuz etkileri olacağı düşüncesiyle özelleştirmeye karşı çıkanlar olduğu gibi, serbest piyasa mekanizmasının kamu sektörüne göre daha verimli olduğu ve sosyal devletin ekonomik alana müdahale etmemesi gerekçeleriyle özelleştirme lehine olan görüşler de bulunmaktadır.Her idari işlemde olduğu gibi özelleştirmede de amaç kamu yararıdır ve her özelleştirme uygulamasında kamu yararının gerçekleşip gerçekleşmeyeceği, hangi yöntemlerin kamu yararı bakımından seçilmesi gerektiği üzerinde durulması gerekmektedir. Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunda belirtildiği üzere özelleştirmede temel amaç ekonomide verimlilik artışı ve kamu giderlerinde azalmanın sağlanmasıdır. Bununla birlikte yapılan incelemede özelleştirmede kamu yararının sağlanması bakımından sadece bu kriterlerin yeterli olmadığı, özelleştirme uygulamalarının istihdam, verimlilik, kamu hizmetinin gördürülmesi ve stratejik konu ve kuruluşların durumu bakımlarından da ele alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.Bununla birlikte belirttiğimiz tüm bu hususların gündemde tartışmalara konu alan TÜPRAŞ özelleştirmesinde irdelenmesi gerektiği düşünüldüğünden, TÜPRAŞ özelleştirmesi çalışmamızda örnek olay olarak seçilmiş ve konuyla ilgili mahkeme kararları da dikkate alınarak özelleştirmede kamu yararının ne şekilde ele alınması gerektiği ve özelleştirmenin kamu yararı bakımından sonuçları bu özelleştirme örneği bakımından açıklanmaya çalışılmıştır.Anahtar Sözcükler1.Özelleştirme2.Kamu Yararı3.Kamu Hizmeti4.Yargı Kararları5.TÜPRAŞ