Palyatif bakım alan hasta ve yakınlarının sorunlarının belirlenmesi

Bu araştırma palyatif bakım alan hasta ve yakınlarının sorunlarının belirlenmesi amacıyla niteliksel bir çalışma deseninde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Niğde Ömer Halisdemir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde palyatif bakım servisinde yatan hasta ve yakınları oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini 10 hasta ve 10 hasta yakını oluşturmuştur, çalışma için etik kurul izni, kurum izni ve katılımcılardan yazılı olur alınmıştır. Araştırma verileri hasta ve hasta yakını Sosyo-demografik Özellikleri Tanıtım Formu, Yapılandırılmış Hasta ve Hasta Yakını Problemlerini İçeren Form, Bilgilendirilmiş Gönüllü Onam Formu kullanılarak araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemiyle Aralık 2022- Ekim 2023 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırma nitel derinlemesine görüşme yöntemiyle yapılmış, kimliksizleştirilen hasta ve hasta yakınlarının ses kaydının yazılı dökümü veri seti olarak kullanılmıştır. Araştırmanın verileri içerik analizi kullanılarak MAXQDA 2020 programı ile analiz edilmiştir. Tez çalışmasının araştırma sorularına daha iyi cevap verebilmek amacıyla, araştırmadan elde edilen ham veriler araştırmacı ve tez danışmanı tarafından kodlanmış, kodlardan kategorilere ulaşılmış, kod, kategori, ve temalar tekrarlı görüşmelerle araştırmanın amacına uygun olacak biçimde düzenlenmiştir. Böylece tümevarım yöntemi kullanılarak kodlardan kategorilere, kategorilerden de temalara ulaşılmıştır. Yapılan çalışma sonucunda "Hasta ve Hasta Yakınlarının Yaşadığı Sorunlar", "Hasta ve Hasta Yakınlarının Yaşadığı Sorunların Nedenleri ve "Hasta ve Yakınlarının Yaşadığı Sorunların Yaşamlarına Etkileri" olmak üzere üç ana tema elde edilmiştir. Araştırma sonucunda hasta ve yakınlarının yaşadığı sorunların alt temalarına göre en yoğun fizyolojik sorunlar ağrı, öksürük-nefes darlığı, mide bulantısı-kusma; psikolojik olarak başkalarına yük olma ve sevdiklerinin geleceği için endişe etme yer almaktadır. Sorunların nedenleri alt temasına göre ise finansal açıdan yetersiz oldukları, tedavi sürecinin uzun ve yorucu olduğu, kadın olmanın verdiği zorluklar, şehir dışında tedavi görme-ulaşım sıkıntısı nedenler arasındadır. Sorunların yaşamlarına etkileri alt temasına göre sosyal etkileri; evdeki sorumlulukları yetişememe, aile desteğinin artması etkileri arasındadır, ekonomik etkileri; hastane imkanlarının yetersiz olması, devletin finansal destek vermesi, spritüel etkileri ;manevi duygulara yönelme, şükür duygusunun artması, bakım-tedavi sürecindeki etkileri ise; hastanede tedavi sürecinin kolay olması ve hasta yakının zor durumda kalması yaşamlarına etkileri arasındadır. Anahtar kelimeler: Palyatif bakım, Hasta, Hasta yakını, Yaşanılan Sorunlar, Yaşanılan Sorunları nedenleri ve Yaşanılan sorunların yaşama etkileri