Palyatif bakım ünitesinde yatan hastalarda Nötrofil/Lenfosit, Trombosit /Lenfosit, CRP/Albümin, Prokalsitonin /Albümin oranlarının yatış süresi ve mortalite üzerindeki prognostik değerlerinin retrospektif incelenmesi

Palyatif bakım servislerinde yatan hastalarda mortalite ve yatış süresi ile bazı laboratuvar parametreleri arasındaki ilişkilerin belirlenmesi, hasta yönetimi açısından önem taşır. Bu retrospektif çalışmada, 11.11.2022–24.12.2024 tarihleri arasında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Palyatif Bakım Servisi'nde yatmış 616 hasta arasından, dahil etme kriterlerini karşılayan 269 hasta incelenmiştir. Hastalar vefat edenler ve sağ kalanlar olarak iki gruba ayrılmıştır. Çalışmada, hastaların demografik özellikleri, yatış süreleri ile Nötrofil/Lenfosit (NLO), Trombosit/Lenfosit (PLO), CRP/Albümin (CAO) ve Prokalsitonin/Albümin (PAO) oranları değerlendirilmiş ve gruplar arasında yatış süresi, mortalite ve laboratuvar parametreleri açısından anlamlı farklılıklar araştırılmıştır. Hastaların %42'si 75-89 yaş aralığında, %59,5'i erkektir. Mevcut tanıların %50,2'si onkolojik hastalıklardır. Hastaların %33,7'sinde oral alım bozukluğu semptomu mevcut olup, %40,8'i palyatif bakım polikliniğinden yatış yapmıştır. Hastaların %59,5'i 15 gün ve üzeri süreyle tedavi görmüştür. Hastaların mortalite durumuna göre demografik ve hastalık sürecine ilişkin özelliklerinin karşılaştırılmasında solunum sistemi hastalıkları tanısı, karında şişlik semptomu ve yatış süresi ile mortalite durumu arasında anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır (p<0,05). Solunum sistemi hastalığı tanısı bulunan hastalarda (p=0,042), karında şişlik semptomu görülenlerde (p=0,034) ve yatış süresi 15 gün ve üzeri olan hastalarda (p=0,016) mortalite oranının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Vefat eden hastalarda özellikle hematolojik parametreler (RBC, HGB, HCT, PLT) ile albümin düzeylerinde, ilk ve son ölçümler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş saptanmıştır (p<0.05). İnflamatuar parametrelerde (CRP, prokalsitonin, NLO, CAO, PAO) ise son ölçümlerde anlamlı bir artış gözlenmiştir (p<0.05). Her iki grupta da NLO, CAO ve PAO oranlarında artış saptanmakla birlikte, bu artışın vefat eden hastalarda daha belirgin olduğu ve söz konusu parametrelerin mortalite ile daha güçlü bir ilişki gösterdiği belirlenmiştir (p≤0,001). Bu bulgular, palyatif bakım hastalarında laboratuvar parametrelerinin mortaliteyi öngörmede önemli bir rol oynadığını ve özellikle inflamatuar göstergelerin prognostik değer taşıdığını ortaya koymaktadır. Yatış süresi ile belirli inflamatuar ve hematolojik parametrelerin, palyatif bakım hastalarında prognostik belirteç olarak değerlendirilebileceği anlaşılmaktadır. Bu göstergelerin düzenli olarak izlenmesi, klinik karar süreçlerinin doğruluğunu artırabilir ve hasta bakımının kalitesine katkı sağlayabilir. Çalışmamız, palyatif bakımda mortalite öngörüsüne yönelik parametrelerin önemini vurgulamakta ve gelecekte daha geniş hasta gruplarında yapılacak doğrulayıcı araştırmalara temel oluşturabilecek niteliktedir. Anahtar kelimeler: Palyatif bakım, NLO, PLO, CAO, PAO