Denizli Çardak oligo-miyosen molasının palinostratirafisi

ÖZET Bu çalışma, Çardak - Tokça havzasının (Çardak ve Tokça Köyleri arasında, Acıgöl'ün kuzeyinde yer alan) Oligosen sedimentlerindeki palinolojik araştırmalara değinmektedir. Havzayı oluşturan Acıgöl grubu, tabandan tavana doğru Armutalanı, Çardak, Hayrettin, Tokça ve Bozdağ olmak üzere beş ana formasyon içerir. Armutalanı formasyonu Likya Napları'nın sedimenter birimlerini uyumsuz olarak üstler. Formasyon kömür ve kumtaşı mercekleri içeren yeşilimsi ofiyolitik çakıltaşlan ile çapraz laminalı çamurtaşı ardalanmasından oluşur. Çardak formasyonu altlayan Armutalanı ve üstleyen Hayrettin formasyonlarıyla yanal ve düşey geçişlidir. Bu formasyon, tabandan tavana düzlemsel katmanlı kaba taneli kumtaşı, biyotürbasyonlu çamurtaşı, çakütaşı aradüzeyli çamurtaşı ve boylanması kötü kırmızımsı çakıltaşlan içerir. Hayrettin formasyonu üstleyen Tokça formasyonuyla yanal ve düşey geçişlidir. Formasyon çapraz katmanlı ve biyotürbasyonlu grimsi kumtaşları, Sankavak resif üyesi olarak adlanan fosilli kireçtaşlanndan oluşur ve kömür damarları içerir. Tokça formasyonu genellikle kömür ve kumtaşı aradüzeyli çamurtaşlarını kapsar. Üçtepeler olarak adlanan ekolojik resif üyesi zengin mercan kolonisi içerir. Formasyon bununla birlikte ekonomik kömür damarları içermektedir. Acıgöl grubunun en üst birimi Bozdağ formasyonudur. Bozdağ ve Tokça formasyonları arasında ilişki açık değildir. Bozdağ formasyonu yersel çapraz katmanlı çakıltaşı, kumtaşı ve biyotürbasyonlu çamurtaşı ardalanmasından yapılıdır.Acıgöl grubu Miyo - Pliyosen ve Kuvaterner sedimentleriyle uyumsuz olarak örtülür. Hayrettin ve Tokça formasyonlarından 48 örnek ve 4 ölçülü kesit alınmıştır. Bu formasyonlardan toplam 55 cins ve 104 tür kaydedilmiştir. Bunların 48 cinsi ve 99 türü spor ve polen, diğerleri ise fimgal spor, dinoflagellat ve incertae cedis'tir. Tricolpopollenites akgünii olarak adlanan yeni bir tür saptanmıştır. Aglaoeridia cyclops, Boehlensipollis hohli, Slowakipollis hipophâeoides, Mediocolpopottis compactus ssp. dlenhaunensis, Dicolpopollis kockelii ve bunlara eşlik eden Leiotriletes adriennis, Leiotrttetes dorogensis, Verrucatosporites alienus, Vemtcatosporites scutulum, Intratriporopollenites instructus, Subtriporopollenites simplex ve Tricolpopollenites henrici ' nin varlığı birlikte bu formasyonların yaşının Alt - Orta Oligosen olduğunu gösterir. Palinolojik çalışmalar ve sedimentolojik özellikler, Hayrettin formasyonunun delta yalanı koşullarda çökeldiğini belirtir. Bu formasyonda Nypa (Spinozonocolpites) poleninin varlığı acısudan denizkıyısma değişen ortama işaret eder. Tokça formasyonu, yoğun dağ önü (düzlük) ve dağ orman topluluklarmdaki göller ve taşkın düzlüklerinde çökelmiştir. Tokça formasyonunda Sparganiaceaeae - Typhaceae (Sparganiaceaepollenites) ve Aglaoeridia cyclops' un varlığı tatlı su habitatının gerçek belirleyicileridir. Palinolojik veriler Hayrettin ve Tokça formasyonlarının her ikisinde de yerleşmiş kömür damarlarının çökelimi süresince subtropikal iklime işaret eder. vı