Pamuğun (Gossypium hirsutum L.) azot ihtiyacanın belirlenmesinde Nmin yönteminin kullanılması

Bu araştırma Denizli-Merkez Aşağışamlı yöresinde yetiştirilen pamuklar için uygun N dozunun belirlenmesinde NMin metodunun denenmesini içermektedir. Bu amaçla rastgele seçilen 2 tarlada denemeler yapılmıştır. Bu çerçevede vegetasyon periyodunun başlangıcında kök bölgesinden ( 0-60 cm) toprak örnekleri alınarak mineral N (NO3-N ve NH4-N) analizleri yapılmış toprakta mevcut yararlanılabilir N miktarı hesaplanmıştır. Bu hesaplamalardan sonra her bir deneme alanı için ayrı ayrı, toprak mineral azotunun etkinlik değeri (vegetasyon periyodu boyunca bitki tarafından yararlanılabilen % miktarı), azotlu gübrenin etkinliği ve pamuğun N gereksinimi dikkate alınarak,( toprak mineral azot içeriği x etkinlik)+(gübre N x etkinlik) = 15 ve 26 kg N/da olacak şekilde toplam 8 uygulama (Kontrol; P+K ve 6 farklı N uygulaması) yapılmıştır. Gloria çeşidi pamuk ile yürütülen denemelerde azotun yarısı taban, kalan yarısı ise üst gübre şeklinde uygulanmıştır. Denemelerde uygulamaların verim ve çırçır randımanına etkisi incelenmiştir. Ayrıca yaprak örnekleri alınarak bitkilerin N açısından beslenme durumları incelenmiştir. Araştırma sonucunda her 2 deneme alanında da toprak mineral N ( % 40 etkinlik) + azotlu gübre ( % 50 etkinlik ) = 26 kg N/da şeklinde formüle edilen 5 nolu uygulama ile toprak mineral N (% 100 etkinlik) + azotlu gübre ((% 50 etkinlik)= 26 kgN/da şeklinde formüle edilen 6 nolu uygulamaların en yüksek verim ve çırçır randımanı sağladığı belirlenmiştir. 6 no'lu uygulamada 26 kg/N uygulanmasına karşın elde edilen ürün miktarı 600 /da, buna karşın kontrolden 398 kg/da ürün elde edilmiştir. 2015 yılı pamuk fiyatları da dikkate alındığında 600 – 398=202 kg/da net ürün artışı olmuştur. Kazanç olarak aradaki fark 1,90 x 202 =384 tl ye karşılık gelmektedir. Ayrıca deneme parsellerinin dışında kurduğumuz ve dekara 30 kg/ N uyguladığımız bir örnekte dekarda 510 kg alınmıştır. Bu durum azotlu gübrelemenin pamuk için önemini ortaya koymakta, fazla N'lu gübre uygulamasından kaçınılması ve net karın maksimize edilmesi için Nmin değerinin dikkate alınmasının büyük önem taşıdığını da ortaya koymaktadır. Nitekim 1. deneme tarlasındaki 6 No'lu denemede 26 kg da /N uygulanan denemeye karşın, 30 kg da/N uygulanan deneme dışı örnekte 90 kg/da düşüş saptanmıştır. Uygulanacak olan N miktarının toprak Nmin değerine göre değişmesi nedeniyle toprak analizi büyük önem taşımaktadır.