Pamukkale Üniversitesi öğrencilerinin e-sağlık okuryazarlığı düzeyleri, sağlık hizmeti kullanımları ve ilişkili etmenler

E-sağlık okuryazarlığı, sağlığın teşviki ve geliştirilmesinde yeni bir kavram olan sağlık okuryazarlığı, yeni yüzyılın halk sağlığı hedeflerinden biri olarak kabul edilmektedir. Günümüzde sorunlar ve zorluklar genellikle dijital veya teknolojik çözümlerle karşılanmaktadır. E-sağlık okuryazarlığı da teknoloji yönelimli bir toplumda kritik bir konudur. İnternet, sağlık okuryazarlığını geliştirmek için büyük bir potansiyele sahiptir. Doğru e-sağlık kaynaklarına etkin bir şekilde ulaşamayanlar da dahil olmak üzere, sağlık hizmeti kullanıcılarına hizmet verecek olan ve doğru e-sağlık kaynakları hakkında sağlık hizmeti kullanıcılarına cevap verecek olan; tıp, diş hekimliği ve hemşirelik fakültesi öğrencilerinin bu konuda yeterli beceriye sahip olması beklenmektedir. Çalışmamızda, tıp, diş hekimliği ve hemşirelik fakültesi öğrencilerinin e-sağlık okuryazarlığı düzeylerini, sağlık hizmet kullanım durumları ve ilişkili etmenleri belirlemek hedeflenmiştir. Çalışmamızın hipotezi, geleceğin tıp ve sağlık hizmeti sağlayıcıları olacak olan üniversite öğrencilerinin, e-sağlık okuryazarlığı düzeylerinin iyi düzeyde olmadığı yönündeki öngörüye dayanmaktadır. Araştırma, Pamukkale Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi, Tıp Fakültesi ve Diş Hekimliği Fakültesi öğrencilerinde 1 Nisan 2023 – 30 Haziran 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Örneklem büyüklüğü; Open Epi programı ile %95 güven aralığı, %5 hata payı ile e-sağlık okuryazarlığı düzeyi sıklığı %50 kabul edilerek minimum örneklem büyüklüğü 218 olarak hesaplanmıştır. Örneklem seçimine gidilmeden tüm evren üzerinde çalışılmıştır. 425 katılımcıya ulaşılmıştır. Literatür taranarak oluşturulmuş 55 soruluk anket formu öğrencilere uygulama eğitim saatlerinde gözlem altında uygulanmıştır. Araştırmadaki öğrencilerin e-sağlık okuryazarlığı düzeyleri orta düzeyde olmakla beraber eğitim süreleri daha uzun olan sırasıyla tıp fakültesi ve diş hekimliği fakültesi öğrencilerinde e-sağlık okuryazarlığı düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Öğrencilerin anne öğrenim durumu, gelir durumu, internet kullanma becerisi ve internet kullanma sıklıklarının e-sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile pozitif ilişkide olduğu saptanmıştır. Sağlıkla ilgili bilgileri elde ederken; seçilecek olan kaynağın öğrencilerin e-sağlık okuryazarlığı düzeylerini etkileyeceği bulunmuştur. Ayrıca araştırmaya katılan üniversite öğrencilerinin bir sağlık problemi olduğunda seçtikleri sağlık merkeziyle e-sağlık okuryazarlığı düzeyleri ilişkili görülmüştür. Araştırmamızda, Merkezi Hastane Randevu Sistemi kullanan öğrencilerin e-sağlık okuryazarlığı puanlarının daha yüksek olduğu bulundu. E-sağlık hizmeti olan Merkezi Hastane Randevu Sistemi üniversite öğrencileri tarafından yüksek oranda bilinirken; kullanım oranları daha düşüktü. Araştırmaya katılan sağlıkla ilişkili bölümlerde okuyan üniversite öğrencilerinin e-sağlık okuryazarlığı düzeyleri orta seviyede bulundu. İnternetin her alanda kullanımının artmasıyla, geleceğin internet dünyasına sağlık alanında adaptasyonu sağlayacak olan sağlık çalışanlarının e-sağlık okuryazarlığı düzeyleri yükseltilmeli ve bu konuda bilinçlendirilmelilerdir. Anahtar Kelimeler: E-sağlık okuryazarlığı, eHEALS, e-sağlık hizmeti, e-sağlık, Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Diş Hekimliği Fakültesi