Panik bozukluğunda psikolojik dayanıklılığın klinik belirtiler ve tedavi yanıtı üzerine etkisi

AMAÇ: Psikolojik dayanıklılık; hastalığın gidişatı, belirti şiddeti, işlevsellik düzeyi, tedaviye yanıtı ve kişinin yaşam kalitesi üzerinde önemli etkilere sahiptir. Psikolojik dayanıklılık düzeyini belirlemede çocukluk çağı olumsuz yaşantılarının ve kullanılan başa çıkma yöntemlerinin önemli olduğu gösterilmiştir. Çeşitli ruhsal hastalıklar ile yapılan çalışmalarda psikolojik dayanıklılık düzeyinin kişinin belirti şiddetine ve yaşam kalitesine etkisi bildirilmiştir. Çalışmamızın amacı, panik bozukluğunda psikolojik dayanıklılık düzeyini belirlemede çocukluk çağı travmalarının ve başa çıkma tutumlarının etkisini incelemek ve psikolojik dayanıklılık düzeyinin panik bozukluğunda belirti şiddeti, tedavi yanıtı ve yaşam kalitesi ile ilişkisini değerlendirmektir. YÖNTEM: Çalışmaya 35 panik bozukluğu hastası ile yaş, cinsiyet ve eğitim yılı yönünden eşleştirilmiş 33 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Çalışmaya alınan hastaların 17'sinde agorafobi mevcuttu. Tüm katılımcılara DSM-IV Eksen I Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme, Klinik Versiyon (SCID-I/CV), Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği (COPE), Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (CTQ), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D), Panik Bozukluğu Şiddeti Ölçeği (PBŞÖ), Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YPDÖ), Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HAM-A), Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu ( WHOQOL-BREF) uygulanmıştır. BULGULAR: Hasta ve sağlıklı kontrol grubu yaş, cinsiyet ve eğitim yılı olarak birbiri ile eşleşmiştir. Gruplar arası karşılaştırılmalar yapıldığında PB hastaları CTQ fiziksel istismar alt ölçeğinden daha yüksek, WHOQOL-BREF toplam, genel sağlık durumu, fiziksel sağlık ve psikolojik sağlık alt ölçeklerinden ise daha düşük puan almıştır. PB hastalarında sağlıklı kişilerden farklı olarak YPDÖ toplam puanı CTQ fiziksel istismar, cinsel istismar ve fiziksel ihmal alt ölçeği puanı ile, WHOQOL-BREF genel sağlık durumu ve fiziksel sağlık alt ölçeği ile ve COPE ölçek puanları ile ilişkili bulunmuştur. Hastalık şiddeti YPDÖ sosyal kaynaklar alt ölçeği ile ilişkili bulunmuştur ve tedavi sonrası YPDÖ yapısal stil alanında anlamlı değişiklik gösterilmiştir. SONUÇ: PB hastaları sağlıklı kişilerden fiziksel sağlıklarına dair memnuniyetleri ile ayrılmaktadır. PB hastalarının ruhsal sağlamlığını devam ettirebilme kapasitesini ve ruhsal hastalık varlığında belirti şiddetini belirlemede çocukluk çağı travmatik yaşantılarının ve başa çıkma yöntemlerinin önemli rol oynadığı düşünülmektedir.