Papiller tiroid karsinomlarında psammom cismi varlığı ile prognostik faktörlerin ilişkisi

Giriş ve Amaç: Psammom cismi (PC), papiller tiroid karsinomlarında (PTK) sıklıkla gözlenen distrofik kalsifikasyon türüdür. Yıllar içinde yapısal özellikleri, yerleşim yeri ve tanısal gücü araştırılırken prognoza etkisi de merak konusu olmuştur. Sıklıkla klasik alt tip PTK ile bağdaştırılmasından ve mikrokarsinomların indolent davranış gösterdiği kabul edildiğinden yapılan çalışmalar çeşitli kısıtlılıklar göstermektedir. Çalışmamızda alt tip ve boyut farketmeksizin PTK vakalarında PC'nin varlığının ve yerleşim yerinin prognostik faktörlerle ilişkisini inceledik. Gereç ve Yöntem: 2019-2021 tarihleri arasında, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Tıbbi Patoloji Laboratuvarı'nda PTK tanısıyla raporlanan 300 vaka retrospektif olarak incelenmiş ve ışık mikroskobunda tekrar değerlendirilerek PC varlığı ve yerleşim yerleri kaydedilmiştir. Patoloji raporunda belirtilen alt tip, boyut, yerleşim yeri, bilateralite, multifokalite, kapsül varlığı ve invazyon durumu, parankim invazyonu, mitoz, nekroz, kalsifikasyon, lenfatik invazyon (Lİ), vasküler invazyon (Vİ) ve perinöral invazyon (PNİ), lenf nodu (LN) durumu ve varsa metastatik lenf nodu durumu, eşlik eden stroma özellikleri, ekstratiroidal yayılım (ETY) ve cerrahi sınır (CS) durumu ile ilişkisi istatistiksel olarak incelenmiştir. Bulgular: Vakaların %19,3'ü erkek, %80,7'si kadındır. Hastaların %71,3'ü genç, %28,7'si ileri yaştadır. Median yaş 47'dir. Vakaların %69,3'ü T1 evresindedir. Median tümör boyutu 14 mm'dir. Vakaların %18,3'ünde lenf nodu (LN) metastazı vardır. 3 vakada uzak organ metastazı mevcuttur. Vaka serisinde en sık folliküler varyant, ikinci sıklıkta klasik alt tip izlenmektedir. Vakaların %34,7'sinde PC mevcuttur. Bir vakada PC, tümörden bağımsız olarak benign folliküler adenom ile ilişkilidir. PC varlığı ile genç yaş, bilateralite, kapsül olmaması, yaygın kapsül invazyonu, parankim invazyonu, Vİ, Lİ, PNİ, ETY, metastatik LN sayısı ve CS pozitifliği anlamlı ilişki göstermektedir. PC ile LN metastazı diğer faktörlerden bağımsız kuvvetli ilişki göstermektedir. Klasik alt tip PTK'larda, PC ile bilateralite, multifokalite, kapsül olmaması, parankim invazyonu, Lİ ve LN metastazı anlamlı ilişki göstermektedir. Agresif özellikler gösteren klasik alt tip ve uzun hücreli alt tip vakalarda bu ilişki daha zayıftır. PC yerleşim yeri ve yaygınlığı ile Vİ, ETY, bilateralite, Lİ, LN metastazı, metastatik LN sayısı ve makrometastaz varlığı ile anlamlı ilişki göstermektedir. Tartışma ve Sonuç: Psammom cisminin varlığı ve yaygınlığı, PTK'de agresif özelliklerle ilişkili olup agresif morfoloji varlığında anlamı azalmaktadır. Ayrıca PC varlığı, LN metastazı için güçlü bir belirleyicidir. Tümöre uzak yerleşimli PC'ler nadiren benign lezyonla ilişkili olup yüksek olasılıkla maligniteyi telkin etmektedir. Özellikle agresif morfoloji taşımayan PTK'larda PC varlığı ve yerleşim yerinin bildirilmesi, prognostik açıdan faydalı olacaktır.